Gió Bắc về lại nhớ vị cua da...

Có một thứ đặc sản trứ danh ở miền sông Cầu, dù thơm ngon, bổ dưỡng nhưng nó hoàn toàn sống trong tự nhiên bởi vì đến nay chưa thấy con người nuôi và nhân giống được, đó là cua da - một loại thủy sản được các ngư phủ săn lùng nhiều trên quãng sông Cầu mỗi độ gió Bắc về.

Ai đã một lần thưởng thức cua da chắc khó thể quên được hương vị đậm đà, bùi béo của nó, có người so sánh còn ngon hơn cả ghẹ biển. Chả thế mà cứ hễ đầu mùa đông là cánh sành ăn từ Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương thường lái xe ô tô cả đoàn, cả nhóm về các nhà hàng ở Bắc Giang để thưởng thức thứ cua sông đặc sản ấy. Cánh lái buôn cũng tìm về nhập hàng mang đi khắp nơi tiêu thụ. Đương nhiên giá cả mỗi ký cua cũng ngang ngửa, thậm chí có loại còn cao hơn nhiều loại hải sản. Còn với ai đã vài lần được chiêu đãi cua da và cảm nhận thứ cua ấy không chỉ đơn thuần có vị ngon mà còn có nhiều điểm hết sức đặc biệt, đích thực là... của hiếm.

Các lái buôn thường đến tận bờ sông thu mua cua da về bán cho nhà hàng.
Các lái buôn thường đến tận bờ sông thu mua cua da về bán cho nhà hàng.

Những ngày giá rét này, các ngư dân ven sông Cầu, nhất là từ địa phận xã Yên Lư, Thắng Cương, Tư Mại, Đồng Phúc đến bến phà Đồng Việt (Bắc Giang) rồi xuôi đến ngã ba Phượng Nhỡn giáp với địa phận đất Phả Lại của tỉnh Hải Dương đều ra sức thả lưới tìm bắt cua da để mưu sinh. Cuộc sống quanh năm với sông nước, dù tôm cá sông Cầu có nhiều loại nhưng với những người đi sông chuyên nghiệp họ luôn ao ước bắt được cua da hơn bất cứ thứ tôm cá nào khác trên sông này. Cua da đặc biệt ở chỗ trên càng của chúng có một lớp lông dày và tương đối dài mọc bao kín càng. Thứ nữa, muốn bắt được loài cua này chỉ vào độ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch, có nghĩa là khi gió heo may đã về và sau đó khoảng 2 tháng thì chúng lặn hết, không tài nào bắt được. Thế nên dân gian mới có câu “tháng chín cua ra, tháng ba cua vào” là vậy.

Theo nhận định của những người sành ăn cua da, sở dĩ năm nay cua da có sớm hơn mọi năm là vì thời tiết lạnh sớm hơn và cũng có lẽ do lịch âm nhuận tháng 4 nên mới tháng 8 âm lịch đã có người bắt được cua da. Đó là những điểm rất khác biệt mà các loài cua biển, cua đồng không giống như vậy. Điểm khác biệt nữa của cua da là nhiều thịt, ăn có vị ngọt và to hơn nhiều so với cua đồng, chỉ cần vài ba con là đã có một nồi canh cua chất lượng, nhiều con cua to đến 2-3 lạng.

Gặp cánh thuyền chài lênh đênh đi khắp các ngõ ngách, trên bến dưới thuyền để săn bắt cua da, tôi được họ kể cho nhiều điều thú vị về loài cua này. Có thuyền máy xuôi dòng đi thả lưới bát quái bắt cua, anh Trần Thế Hòa (40 tuổi) ở xã Thắng Cương, huyện Yên Dũng bảo: “Cua da ngày nay mới là đặc sản và đắt tiền thế chứ hồi xưa dân chài lưới chúng tôi chỉ coi đây như những giống cua bình thường khác, khi đánh được nhiều tôm cá mà chẳng may vướng những con cua này thì thêm bực vào người vì mất công gỡ chúng ra, rồi thêm rách lưới. Thậm chí, khi bắt được cua, nhiều gia đình chỉ mang về nấu cho lợn ăn hoặc đập nát vứt đi. Thế mà nay lại thành đặc sản, không những giá cao mà còn rất hiếm”.

Lý giải về vấn đề trên, anh Hòa cho biết, giống cua này có nhiều chất đạm và rất tanh, ngày xưa người dân chưa biết nhiều cách chế biến nên thấy khó ăn chứ nay cua da có thể nấu được nhiều món ngon như: Nấu canh, xào chua ngọt, hấp bia, rang muối, nấu lẩu... được ăn những món này còn là mơ ước của nhiều người.

Với ngư dân sông Cầu giờ đây không những hết miệt thị thứ cua ấy, trái lại họ còn cầu mong lưới của mình mắc càng nhiều cua da càng tốt. Thậm chí, nếu bắt được vài con cua, nhiều người còn chẳng dám tự thưởng cho mình, mang về nấu một nồi canh cho cả gia đình mà gom tích lại để chờ mẻ sau nhiều hơn mang đi bán lấy tiền. Đơn giản vì giá một cân cua da bằng mấy cân thịt lợn, mà bao khoản tiền chi tiêu trong sinh hoạt gia đình lại đang cần. Thế đấy, cái lý của những người lao động khó khăn vùng chiêm trũng xưa nay là vậy. Thiên nhiên đã ban tặng của người dân khu vực sông Cầu một thứ sản vật tuyệt với, nó càng ý nghĩa hơn bởi vì con cua ấy đã giúp cho bao ngư dân nơi đất này có thêm thu nhập và thậm chí góp sức để họ thoát nghèo.

Thịt cua da ngọt, thơm hơn cả ghẹ biển; lớp lông dày mọc trên càng cua da.
Thịt cua da ngọt, thơm hơn cả ghẹ biển; lớp lông dày mọc trên càng cua da.

Thời tiết đầu đông vốn đã lạnh. Khu vực Đồng Việt - một quãng sông Cầu rộng mênh mông, tiếp giáp với phủ đệ của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (đền Kiếp Bạc) lại thêm lộng gió, cái lạnh lan tỏa sâu hơn. Phía xa hơn chút nữa là dãy núi cao - nơi mấy trăm năm trước Nguyễn Trãi về mai danh ẩn tích, vui vầy cỏ cây mây nước (núi Côn Sơn). Nghe ngư dân nói ngã ba sông này là nơi có nhiều cua da hơn cả và trong khi dân chài lưới đang đánh bắt dưới sông thì trên bờ các thương buôn đã chờ sẵn để gom hàng mang đi tiêu thụ cho các nhà hàng trong vùng.

Hiện tại cung không đủ cầu, đánh bắt được con nào mang lên bờ đã có người thu mua với giá từ 300 đến 400 nghìn đồng mỗi ký (tùy loại). Trong khi đó cua thành phẩm ở các nhà hàng giá từ 600 nghìn đồng đến gần 1 triệu đồng/kg (tùy loại, chủ yếu phân biệt theo kích cỡ to nhỏ của cua).

Theo lời kể của anh Hòa: Cua da thường sống ở những ghềnh đá dưới đáy sông, để bắt chúng, phải dùng lưới, gặp may mỗi đêm có thể đánh được vài cân, không thì vài ba lạng, rồi chưa kể các thứ tôm cá khác, với người dân đây là nguồn thu nhập đáng kể. Để bắt được cua da cần có những loại lưới dày, bền chắc và chủ yếu là lưới bát quái ngâm dưới sông qua đêm và hôm sau thu lưới bắt cua. Thông thường, phải ngâm lưới từ chiều tối tới sáng hôm sau. Trước đây rất dễ bắt cua da vì cứ thả lưới là chúng vướng vào, nhất là hôm nào trời càng giá rét càng sẵn nhưng giống này cứ gió đông nồm to thì dù có bắt cua lên bờ chúng sẽ không chịu được và bị chết. 

Một con cua da có trọng lượng hơn 2 lạng.
Một con cua da có trọng lượng hơn 2 lạng.

Cũng có thực khách khi đi ăn nhà hàng đặt câu hỏi, liệu rằng cua da giá cao như vậy, người ta có nuôi không, sao ở đâu mà các nhà hàng này vẫn có nhiều nguồn cung cấp vậy? Mang những thắc mắc đó, tôi hỏi các ngư dân ở đây thì được lời giải thích rằng, trước đây cũng có vài hộ trong vùng có ý tưởng nhân giống và nuôi cua da song đều thất bại. Còn hỏi nguyên nhân vì đâu thì tất cả đều lắc đầu và chẳng ai trả lời được. Chỉ chắc chắn một điều rằng, cua da ở Yên Dũng xuất hiện duy nhất một lần trong năm và trong vòng hơn 2 tháng rồi bặt tăm chứ không phải có sẵn quanh năm như nhiều loài cua khác. Điều ấy dường như đã chứng minh rằng, chưa có người nào nuôi thành công thứ cua đặc sản này.

Trên một con thuyền khác cũng đi thả lưới bắt cua da, ngư dân Đoàn Văn Đức ở xã Tư Mại cho hay: Sở dĩ người dân phải đi thuyền xuống tận Đồng Việt bắt cua da vì quãng sông phía trên khu vực Thắng Cương, Yên Lư mấy năm nay bị ô nhiễm nặng do các nhà máy bên Bắc Ninh xả thải nên tôm, cua, cá đã vắng bóng. Có đợt các nhà máy xả thải mạnh, người dân vớt được cả tạ cá chết trắng trên sông Cầu.

Những chiếc thuyền đi bắt cua da ở Phả Lại.
Những chiếc thuyền đi bắt cua da ở Phả Lại.
Sông Cầu tại khu vực Đồng Việt được xem là có sẵn cua da.
Sông Cầu tại khu vực Đồng Việt được xem là có sẵn cua da.

Đương nhiên nguồn sống, nguồn thu nhập của những người dân vốn quanh năm gắn bó với sông nước đã bị ảnh hưởng ghê gớm. Sự việc đã được người dân báo lên chính quyền địa phương nhưng xem ra khó có thể cải thiện bởi các nhà máy mọc lên mỗi lúc một nhiều và theo đó đâu chỉ sông Cầu mà những dòng sông khác cũng trở đầy nỗi lo tương tự. Chỉ riêng mấy xã bên này sông Cầu thuộc địa phận tỉnh Bắc Giang, nhiều ngư dân đã treo thuyền, gác lưới và đành... bỏ nghề. Còn tôi lại thấy băn khoăn bởi cua da ngon như vậy, giá cao như thế mà con người lại chưa thể nuôi cấy, trong khi đó người dân thì săn lùng cua mạnh quá, đáng ngại nhất là nguồn nước sông Cầu ô nhiễm ngày một nặng...

Trong suy nghĩ của tôi, biết đâu một ngày nào đó thứ cua ngon được sánh như thời trân ấy sẽ chỉ còn trong sách vở hoặc lời kể của người dân ven sông Cầu hoặc có chăng cũng chỉ là hoài niệm về những món ăn ngon của thực khách sang chảnh nơi thị thành?

Đông Khánh

Các tin khác

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Không còn những bài tuyên truyền khô cứng hay các buổi phổ biến pháp luật chỉ gói gọn trong hội trường, Công an xã Dân Hòa (Hà Nội) đang tạo dấu ấn bằng hàng loạt video ngắn trên các nền tảng số. Với cách thể hiện gần gũi, dí dỏm nhưng vẫn truyền tải đầy đủ thông điệp pháp luật, những clip chỉ dài chưa đến 1 phút đang giúp kiến thức pháp luật lan tỏa mạnh mẽ tới người dân, đặc biệt là giới trẻ.

“Bảo mẫu” của rùa biển

“Bảo mẫu” của rùa biển

Những đêm biển lặng, họ nằm trên cát ngắm dải ngân hà, ánh trăng trên mặt nước, nghe tiếng gió, tiếng thở của các rùa mẹ. Và, mỗi sớm mai, khi ánh mặt trời rọi xuống bãi biển dài cong mình theo con sóng, những chú rùa con ưỡn mình bò về phía biển, bắt đầu hành trình sinh tồn. Tất cả cảm giác ấy trở thành tình yêu với rùa, thôi thúc và níu giữ những con người từ khắp mọi miền trở về biển để làm “bảo mẫu” của rùa.

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, bất kỳ ai cũng có thể thuê hoặc mua một tài khoản Shopee, TikTok Shop đã xác minh danh tính để mở gian hàng mà không cần lộ diện. Đằng sau những giao dịch tưởng như vô hại này là một "thị trường ngầm" đang phát triển, trở thành mắt xích giúp các đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và trốn tránh nghĩa vụ thuế, đồng thời gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết, xử lý vi phạm.

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Dòng Sê Băng Hiêng lặng lẽ chảy giữa đại ngàn Trường Sơn, uốn mình qua những bản làng Vân Kiều vùng biên Hướng Lập - Quảng Trị rồi ngược vào đất bạn Lào. Hai bên dòng sông ấy từng là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất trên tuyến Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Bom đạn đã lùi vào quá khứ. Dòng Sê Băng Hiêng vẫn lặng lẽ chảy giữa đại ngàn và chứng kiến những cuộc trở về...

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Hơn nửa thế kỷ, người con trai vẫn mòn mỏi tìm kiếm hình bóng ba mẹ qua ký ức rời rạc thời thơ ấu, những lá thư, dòng nhật ký và lời kể của đồng đội cũ. Suốt 70 năm cuộc đời, đó gần như là nơi duy nhất ông có thể gặp lại ba mẹ của mình...

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Đi qua 2 cuộc chiến tranh phá hoại khốc liệt của đế quốc Mỹ, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Thanh Hóa đã kiên cường bám trụ giữa mưa bom bão đạn, viết nên những trang sử vàng chói lọi của một đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngọn lửa quả cảm và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của thế hệ cha anh đi trước vẫn luôn được gìn giữ, trở thành điểm tựa vững chắc để các thế hệ chiến sĩ hôm nay viết tiếp những chiến công giữa thời bình.

Những người lính ngược dòng thác lũ

Những người lính ngược dòng thác lũ

Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn ở xã Mường Than (Lai Châu), hình ảnh Hạ sĩ Vàng Văn Tình, chiến sĩ Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Lai Châu, cõng bé gái vượt qua dòng nước dữ đã chạm đến trái tim của hàng triệu người sau khi bức ảnh được đăng tải trên mạng xã hội. Nhưng đó chỉ là một trong hàng chục cuộc cứu người của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong trận lũ quét kinh hoàng hôm ấy…

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Từ cán bộ Công an cơ sở, Đại úy Lê Thị Thủy Tiên đã trở thành đại diện duy nhất của Bộ Công an giành học bổng toàn phần Chính phủ Australia. Trên hành trình đến với Đại học Melbourne, nữ Đại úy quê Hà Tĩnh không chỉ khẳng định mình mà còn ấp ủ giấc mơ truyền cảm hứng cho tất cả những ai đang có khát vọng học tập và hội nhập quốc tế để thay đổi chính mình.

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Khẳng định bản sắc Việt không đồng nghĩa với việc mọi nguyên liệu đều phải được sản xuất trong nước. Trong dòng chảy của chuỗi cung ứng toàn cầu, điều tạo nên sức cạnh tranh của sản phẩm Việt là khả năng làm chủ sáng tạo, kết nối nguồn lực và không ngừng nâng cao năng lực của các làng nghề.

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Chỉ cần 1 cú click chuột, người thuê có thể tiếp cận hàng nghìn tin đăng phòng trọ, căn hộ, homestay trên mạng xã hội. Nhưng phía sau "ma trận" hội nhóm sôi động ấy là những chiêu trò lừa đảo đặt cọc ngày càng tinh vi, khiến nhiều người mất tiền và lộ thông tin cá nhân.

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Những lá đơn tình nguyện viết bằng máu, những sơ yếu lý lịch, học bạ, quyết định điều động, thậm chí cả sổ tiết kiệm, hàng chục cây vàng… Mỗi kỷ vật được được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước là một câu chuyện cảm động về cán bộ đi B sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì độc lập dân tộc.

Hiệu quả từ mô hình chính quyền số

Hiệu quả từ mô hình chính quyền số

Không còn hình ảnh những vị lãnh đạo chỉ xuất hiện sau bục phát biểu hay trong các cuộc họp trang nghiêm, ngày càng nhiều cán bộ, lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương đã chủ động bước lên không gian mạng, trực tiếp livestream bán nông sản, quảng bá đặc sản địa phương, giải đáp thủ tục hành chính, phổ biến pháp luật hay đối thoại với người dân… Những hình ảnh tưởng như rất mới ấy lại phản ánh một sự thay đổi sâu sắc trong quá trình xây dựng chính quyền số: lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Thế trận lòng dân - lá chắn vững chắc bảo vệ an ninh Tổ quốc

Thế trận lòng dân - lá chắn vững chắc bảo vệ an ninh Tổ quốc

Từ những nguồn tin của người dân đến các mô hình tự quản ở cơ sở, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đã trở thành nền tảng quan trọng của thế trận an ninh nhân dân. Sau 20 năm xây dựng và phát triển, phong trào tiếp tục khẳng định sức mạnh của lòng dân trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và cuộc sống bình yên của nhân dân.

Hiệu quả từ đổi mới phương thức tuyên truyền

Hiệu quả từ đổi mới phương thức tuyên truyền

Livestream giải đáp thắc mắc pháp luật và thủ tục hành chính, tạo các tình huống để tuyên truyền pháp luật một cách dí dỏm, hài hước, đặc biệt là đưa nghệ thuật dân gian như hát xẩm để tuyên truyền… Những phương thức tuyên truyền pháp luật của lực lượng công an cơ sở đang ngày càng đổi mới hiệu quả và gần dân hơn trên môi trường số.

Xã không ma túy giữa mây núi Tả Phìn

Xã không ma túy giữa mây núi Tả Phìn

Từng là địa bàn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy do địa bàn rộng, dân cư phân tán và lượng khách du lịch ngày càng gia tăng, xã Tả Phìn (Lào Cai) hôm nay đã trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng địa bàn không ma túy. Đằng sau kết quả ấy là sự kiên trì bám cơ sở của lực lượng Công an xã, những giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa cùng hành trình cảm hóa, giúp nhiều người lầm lỡ tìm lại niềm tin và cơ hội làm lại cuộc đời.

“Hàng xách tay”: Cái "mác" che khuất nguồn gốc hàng hóa

“Hàng xách tay”: Cái "mác" che khuất nguồn gốc hàng hóa

Từ mỹ phẩm, nước hoa, sữa ngoại đến thực phẩm chức năng, rất nhiều sản phẩm đang được kinh doanh dưới danh nghĩa "hàng xách tay". Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là câu hỏi về nguồn gốc, tính hợp pháp của hàng hóa cũng như quyền lợi của người tiêu dùng khi phát sinh tranh chấp.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Ninh Bình đã khởi tố bị can Trần Thị Mơ (sinh năm 1984, trú xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình) về tội "Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp"

Bịt kín kẽ hở pháp luật với livestream "chốt nghìn đơn"

Hàng loạt vụ việc liên quan đến kinh doanh online, livestream bán hàng bị phát hiện, xử lý thời gian gần đây cho thấy cơ quan chức năng đang mạnh tay hơn với các hành vi vi phạm. Mới nhất là vụ khởi tố một chủ shop tại Ninh Bình, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về những "vùng xám" pháp lý phía sau các phiên livestream chốt nghìn đơn. Khi doanh thu tăng chóng mặt nhưng việc kiểm soát chất lượng hàng hóa chưa theo kịp, ai sẽ chịu trách nhiệm khi quyền lợi người tiêu dùng bị xâm hại?

Đừng để bữa ăn trở thành nỗi ám ảnh

Đừng để bữa ăn trở thành nỗi ám ảnh

Nhiều năm nay, thực phẩm bẩn trở thành mối lo, đe dọa sức khỏe cộng đồng, sinh mạng của mỗi người dân. Để phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời tội ác tàn phá sức khỏe, kiếm lợi từ đồng tiền bất chính, các cơ quan chức năng đã chung tay quyết tâm vì sức khỏe lành mạnh, đời sống an toàn của người dân.

Khi lối sống ảo biến tướng

Khi lối sống ảo biến tướng

Trào lưu “phông bạt” không còn thuần túy là lối sống ảo, khoe mẽ, phô trương quá đà để tạo sự sang chảnh và hào nhoáng trước bàn dân thiên hạ. Trong thời đại công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, “phông bạt” đã biến tướng thành công cụ lừa đảo, lòe bịp nhằm trục lợi bằng tinh thần và vật chất cả ngoài đời lẫn mạng xã hội…

Để duy trì những việc làm tốt đẹp, Đại uý Lê Hùng Dương và đơn vị cũng nhận được nhiều sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm

Viết tiếp truyền thống bằng những việc làm tử tế

Lớn lên trong gia đình có truyền thống nhiều thế hệ khoác áo lực lượng CAND, Đại úy Lê Hùng Dương không chỉ tiếp nối tinh thần phụng sự của người cha là thương binh - Trung tá Lê Minh Thảo, mà còn viết tiếp truyền thống ấy bằng những việc làm bình dị nhưng đầy nhân văn. Từ giải cứu hàng trăm chú chó mèo bị bỏ rơi, bị “cẩu tặc” bắt, đến mở quán cơm 0 đồng cho người nghèo, hành trình của anh đã lan tỏa hình ảnh đẹp về người chiến sĩ công an "Vì nhân dân phục vụ".