Gió Bắc về lại nhớ vị cua da...

Có một thứ đặc sản trứ danh ở miền sông Cầu, dù thơm ngon, bổ dưỡng nhưng nó hoàn toàn sống trong tự nhiên bởi vì đến nay chưa thấy con người nuôi và nhân giống được, đó là cua da - một loại thủy sản được các ngư phủ săn lùng nhiều trên quãng sông Cầu mỗi độ gió Bắc về.

Ai đã một lần thưởng thức cua da chắc khó thể quên được hương vị đậm đà, bùi béo của nó, có người so sánh còn ngon hơn cả ghẹ biển. Chả thế mà cứ hễ đầu mùa đông là cánh sành ăn từ Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương thường lái xe ô tô cả đoàn, cả nhóm về các nhà hàng ở Bắc Giang để thưởng thức thứ cua sông đặc sản ấy. Cánh lái buôn cũng tìm về nhập hàng mang đi khắp nơi tiêu thụ. Đương nhiên giá cả mỗi ký cua cũng ngang ngửa, thậm chí có loại còn cao hơn nhiều loại hải sản. Còn với ai đã vài lần được chiêu đãi cua da và cảm nhận thứ cua ấy không chỉ đơn thuần có vị ngon mà còn có nhiều điểm hết sức đặc biệt, đích thực là... của hiếm.

Các lái buôn thường đến tận bờ sông thu mua cua da về bán cho nhà hàng.
Các lái buôn thường đến tận bờ sông thu mua cua da về bán cho nhà hàng.

Những ngày giá rét này, các ngư dân ven sông Cầu, nhất là từ địa phận xã Yên Lư, Thắng Cương, Tư Mại, Đồng Phúc đến bến phà Đồng Việt (Bắc Giang) rồi xuôi đến ngã ba Phượng Nhỡn giáp với địa phận đất Phả Lại của tỉnh Hải Dương đều ra sức thả lưới tìm bắt cua da để mưu sinh. Cuộc sống quanh năm với sông nước, dù tôm cá sông Cầu có nhiều loại nhưng với những người đi sông chuyên nghiệp họ luôn ao ước bắt được cua da hơn bất cứ thứ tôm cá nào khác trên sông này. Cua da đặc biệt ở chỗ trên càng của chúng có một lớp lông dày và tương đối dài mọc bao kín càng. Thứ nữa, muốn bắt được loài cua này chỉ vào độ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch, có nghĩa là khi gió heo may đã về và sau đó khoảng 2 tháng thì chúng lặn hết, không tài nào bắt được. Thế nên dân gian mới có câu “tháng chín cua ra, tháng ba cua vào” là vậy.

Theo nhận định của những người sành ăn cua da, sở dĩ năm nay cua da có sớm hơn mọi năm là vì thời tiết lạnh sớm hơn và cũng có lẽ do lịch âm nhuận tháng 4 nên mới tháng 8 âm lịch đã có người bắt được cua da. Đó là những điểm rất khác biệt mà các loài cua biển, cua đồng không giống như vậy. Điểm khác biệt nữa của cua da là nhiều thịt, ăn có vị ngọt và to hơn nhiều so với cua đồng, chỉ cần vài ba con là đã có một nồi canh cua chất lượng, nhiều con cua to đến 2-3 lạng.

Gặp cánh thuyền chài lênh đênh đi khắp các ngõ ngách, trên bến dưới thuyền để săn bắt cua da, tôi được họ kể cho nhiều điều thú vị về loài cua này. Có thuyền máy xuôi dòng đi thả lưới bát quái bắt cua, anh Trần Thế Hòa (40 tuổi) ở xã Thắng Cương, huyện Yên Dũng bảo: “Cua da ngày nay mới là đặc sản và đắt tiền thế chứ hồi xưa dân chài lưới chúng tôi chỉ coi đây như những giống cua bình thường khác, khi đánh được nhiều tôm cá mà chẳng may vướng những con cua này thì thêm bực vào người vì mất công gỡ chúng ra, rồi thêm rách lưới. Thậm chí, khi bắt được cua, nhiều gia đình chỉ mang về nấu cho lợn ăn hoặc đập nát vứt đi. Thế mà nay lại thành đặc sản, không những giá cao mà còn rất hiếm”.

Lý giải về vấn đề trên, anh Hòa cho biết, giống cua này có nhiều chất đạm và rất tanh, ngày xưa người dân chưa biết nhiều cách chế biến nên thấy khó ăn chứ nay cua da có thể nấu được nhiều món ngon như: Nấu canh, xào chua ngọt, hấp bia, rang muối, nấu lẩu... được ăn những món này còn là mơ ước của nhiều người.

Với ngư dân sông Cầu giờ đây không những hết miệt thị thứ cua ấy, trái lại họ còn cầu mong lưới của mình mắc càng nhiều cua da càng tốt. Thậm chí, nếu bắt được vài con cua, nhiều người còn chẳng dám tự thưởng cho mình, mang về nấu một nồi canh cho cả gia đình mà gom tích lại để chờ mẻ sau nhiều hơn mang đi bán lấy tiền. Đơn giản vì giá một cân cua da bằng mấy cân thịt lợn, mà bao khoản tiền chi tiêu trong sinh hoạt gia đình lại đang cần. Thế đấy, cái lý của những người lao động khó khăn vùng chiêm trũng xưa nay là vậy. Thiên nhiên đã ban tặng của người dân khu vực sông Cầu một thứ sản vật tuyệt với, nó càng ý nghĩa hơn bởi vì con cua ấy đã giúp cho bao ngư dân nơi đất này có thêm thu nhập và thậm chí góp sức để họ thoát nghèo.

Thịt cua da ngọt, thơm hơn cả ghẹ biển; lớp lông dày mọc trên càng cua da.
Thịt cua da ngọt, thơm hơn cả ghẹ biển; lớp lông dày mọc trên càng cua da.

Thời tiết đầu đông vốn đã lạnh. Khu vực Đồng Việt - một quãng sông Cầu rộng mênh mông, tiếp giáp với phủ đệ của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (đền Kiếp Bạc) lại thêm lộng gió, cái lạnh lan tỏa sâu hơn. Phía xa hơn chút nữa là dãy núi cao - nơi mấy trăm năm trước Nguyễn Trãi về mai danh ẩn tích, vui vầy cỏ cây mây nước (núi Côn Sơn). Nghe ngư dân nói ngã ba sông này là nơi có nhiều cua da hơn cả và trong khi dân chài lưới đang đánh bắt dưới sông thì trên bờ các thương buôn đã chờ sẵn để gom hàng mang đi tiêu thụ cho các nhà hàng trong vùng.

Hiện tại cung không đủ cầu, đánh bắt được con nào mang lên bờ đã có người thu mua với giá từ 300 đến 400 nghìn đồng mỗi ký (tùy loại). Trong khi đó cua thành phẩm ở các nhà hàng giá từ 600 nghìn đồng đến gần 1 triệu đồng/kg (tùy loại, chủ yếu phân biệt theo kích cỡ to nhỏ của cua).

Theo lời kể của anh Hòa: Cua da thường sống ở những ghềnh đá dưới đáy sông, để bắt chúng, phải dùng lưới, gặp may mỗi đêm có thể đánh được vài cân, không thì vài ba lạng, rồi chưa kể các thứ tôm cá khác, với người dân đây là nguồn thu nhập đáng kể. Để bắt được cua da cần có những loại lưới dày, bền chắc và chủ yếu là lưới bát quái ngâm dưới sông qua đêm và hôm sau thu lưới bắt cua. Thông thường, phải ngâm lưới từ chiều tối tới sáng hôm sau. Trước đây rất dễ bắt cua da vì cứ thả lưới là chúng vướng vào, nhất là hôm nào trời càng giá rét càng sẵn nhưng giống này cứ gió đông nồm to thì dù có bắt cua lên bờ chúng sẽ không chịu được và bị chết. 

Một con cua da có trọng lượng hơn 2 lạng.
Một con cua da có trọng lượng hơn 2 lạng.

Cũng có thực khách khi đi ăn nhà hàng đặt câu hỏi, liệu rằng cua da giá cao như vậy, người ta có nuôi không, sao ở đâu mà các nhà hàng này vẫn có nhiều nguồn cung cấp vậy? Mang những thắc mắc đó, tôi hỏi các ngư dân ở đây thì được lời giải thích rằng, trước đây cũng có vài hộ trong vùng có ý tưởng nhân giống và nuôi cua da song đều thất bại. Còn hỏi nguyên nhân vì đâu thì tất cả đều lắc đầu và chẳng ai trả lời được. Chỉ chắc chắn một điều rằng, cua da ở Yên Dũng xuất hiện duy nhất một lần trong năm và trong vòng hơn 2 tháng rồi bặt tăm chứ không phải có sẵn quanh năm như nhiều loài cua khác. Điều ấy dường như đã chứng minh rằng, chưa có người nào nuôi thành công thứ cua đặc sản này.

Trên một con thuyền khác cũng đi thả lưới bắt cua da, ngư dân Đoàn Văn Đức ở xã Tư Mại cho hay: Sở dĩ người dân phải đi thuyền xuống tận Đồng Việt bắt cua da vì quãng sông phía trên khu vực Thắng Cương, Yên Lư mấy năm nay bị ô nhiễm nặng do các nhà máy bên Bắc Ninh xả thải nên tôm, cua, cá đã vắng bóng. Có đợt các nhà máy xả thải mạnh, người dân vớt được cả tạ cá chết trắng trên sông Cầu.

Những chiếc thuyền đi bắt cua da ở Phả Lại.
Những chiếc thuyền đi bắt cua da ở Phả Lại.
Sông Cầu tại khu vực Đồng Việt được xem là có sẵn cua da.
Sông Cầu tại khu vực Đồng Việt được xem là có sẵn cua da.

Đương nhiên nguồn sống, nguồn thu nhập của những người dân vốn quanh năm gắn bó với sông nước đã bị ảnh hưởng ghê gớm. Sự việc đã được người dân báo lên chính quyền địa phương nhưng xem ra khó có thể cải thiện bởi các nhà máy mọc lên mỗi lúc một nhiều và theo đó đâu chỉ sông Cầu mà những dòng sông khác cũng trở đầy nỗi lo tương tự. Chỉ riêng mấy xã bên này sông Cầu thuộc địa phận tỉnh Bắc Giang, nhiều ngư dân đã treo thuyền, gác lưới và đành... bỏ nghề. Còn tôi lại thấy băn khoăn bởi cua da ngon như vậy, giá cao như thế mà con người lại chưa thể nuôi cấy, trong khi đó người dân thì săn lùng cua mạnh quá, đáng ngại nhất là nguồn nước sông Cầu ô nhiễm ngày một nặng...

Trong suy nghĩ của tôi, biết đâu một ngày nào đó thứ cua ngon được sánh như thời trân ấy sẽ chỉ còn trong sách vở hoặc lời kể của người dân ven sông Cầu hoặc có chăng cũng chỉ là hoài niệm về những món ăn ngon của thực khách sang chảnh nơi thị thành?

Đông Khánh

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.