Giải Nobel liệu có thiên vị?

Giải Nobel được trao lần đầu vào năm 1901, trong hơn 100 năm qua đã có hơn 900 cá nhân và tổ chức được nhận giải, tuy là một giải thưởng danh giá và cao quý nhưng giải Nobel hàng năm cũng gây rất ra nhiều tranh cãi vì do đặc điểm địa lý và tính chất cục bộ nên các nước phương Tây có cơ hội chiến thắng nhiều hơn. Vậy giải Nobel liệu có thiên vị xảy ra?

Ngoài sự thiên vị phương Tây, mỗi sự bình chọn giải thưởng của các tổ chức khác nhau lại có những sự ưa chuộng khác nhau và trên thực tế, trong thế giới các nhà khoa học không hoàn toàn thuần thúy.

Đầu tiên, theo các thông tin phát trên các trang web chính thức của giải Nobel người ta phát hiện từ năm 1901 đến năm 2017 có 593 nhà khoa học nhận được giải Nobel (Sinh học, Y học, Vật lý và Hóa học) thì chỉ có 18 nhà khoa học nữ, chiếm khoảng 3%.

Lễ công bố giải Nobel.
Lễ công bố giải Nobel.

Thứ hai là theo một nhà sử gia người Mỹ Robert Mark Friedman, ông đã tốn thời gian 20 năm để nghiên cứu giải Nobel, trong cuốn sách "Quyền mưu" ông nói rằng giải Nobel chỉ ưa chuộng các nhà khoa học thực nghiệm mà không ưa chuộng những nhà khoa học lý thuyết, một sự ưa chuộng có lúc đủ để ảnh hưởng đến cục diện chung. 

Lời nói của ông Robert Mark không phải không có căn cứ. Ví dụ, nhà Vật lý học nổi tiếng Albert Einstein gần như suýt bỏ lỡ giải Nobel. Từ khi ông Albert Einstein nổi tiếng ông được nhiều quốc gia ủng hộ và thường được đưa vào danh sách đề cử nhưng nhiều thành viên hội đồng giải Nobel không chấp nhận công việc của ông là nhà Vật lý học, bởi vì lý thuyết của ông không phải từ các kết quả thí nghiệm mà ra.

Mặc dù không được nhận giải Nobel nhưng sự nổi tiếng của Einstein còn cao hơn giải Nobel. Khi ủy ban Nobel đang đối mặt với vấn đề khó về Einstein thì cuối cùng một thành viên mới của ủy ban vật lý là Orson đã giải quyết khéo vấn đề này, ông đã cho đề cử định luật hiệu ứng quang điện của Einstein (quy luật thực nghiệm) vào giải thưởng và cuối cùng được bảo lưu và ông Einstein được nhận giải Nobel Vật lý năm 1921.   

Giải thưởng Nobel Văn học có khuynh hướng "châu Âu hóa" vì không những người châu Âu giành được nhiều mà từ phương diện ngôn ngữ viết của những nhà văn giành được giải mà nói thì chủ nghĩa trung tâm châu Âu càng rõ ràng hơn: Tính đến năm 2017 có 113 nhà văn đoạt giải Nobel văn học thì châu Âu có tới 82 người chiếm 72,5%; còn tính về nhà văn đoạt giải sử dụng ngôn ngữ châu Âu thì có tới 103 người chiếm 91%; các nhà văn đoạt giải sử dụng ngôn ngữ châu Á và ngôn ngữ khác chỉ có 10 người, chiếm 9%.

Tuổi bình quân của người đoạt giải là 65 tuổi, người trẻ nhất đoạt được giải ở tuổi 42 là nhà văn Anh Rudyard Kipling, người cao tuổi nhất là nhà văn Doris Lessing đoạt giải ở tuổi 88.

Từ góc độ giới tính mà nói chỉ có 14 người là phụ nữ đoạt được giải chiếm 12%, gần đây nhất năm 2015 một người phụ nữ đoạt được giải là nữ nhà văn Svetlana Alexievich người Belarus.

Ngoài ra, còn có một quy tắc bất thành văn là giải Nobel văn học không thích các nhà văn có tác phẩm bán chạy. Chính người tiền nhiệm Ace Puma của Viện hàn lâm Thụy Điển đã nói thẳng ra rằng "Các nhà văn có tác phẩm bán chạy sẽ không bao giờ nhận được giải Nobel văn học. Nhà văn hay với nhà văn nổi tiếng là hai việc khác nhau. Chẳng hạn như trường hợp S.Buck, cuốn tiểu thuyết của bà sau khi được giải làm chúng tôi mất mặt".

Haruki Murakami, nhà văn nổi tiếng Nhật Bản là một ví dụ nổi bật cho vấn đề này, ông bị mọi người phong cho là "ngàn năm theo đuổi" tuy rằng những năm gần đây các tác phẩm của ông được đông đảo mọi người hoan nghênh và ông liên tục đứng trong danh sách đề cử nhận giải nhưng cuối cùng ông vẫn chưa có duyên với Nobel.

Nguyễn Đình Thiêm (theo "Xinhuanet.com")

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.