Gần 70 nước đánh IS không thắng vì mải toan tính lợi ích riêng

"Thay vì làm suy yếu và đánh bại IS, các đồng minh và đối thủ của Mỹ có những mục đích phức tạp. Đối với họ, cuộc chiến hiện nay thực sự là một cuộc chơi nhằm định hướng cho hoạt động mang tính chất quyết định sẽ diễn ra ngay khi IS bị đánh bại", ông Knights nhận định.

Tranh giành ảnh hưởng "cuộc chiến tranh Lạnh" ở Trung Đông

Giới quan sát thường cho rằng, IS tồn tại được do có sự "chia rẽ" giữa các đồng minh chống lại nhóm khủng bố này. Còn theo ông Michael Knights, một chuyên gia về Iraq ở Viện Chính sách Trung Cận Đông, tất cả các nước Trung Đông đều đang tuyên chiến với IS, nhưng không nước nào coi IS là kẻ thù chính của họ. Trên thực tế, các nước này coi cuộc chiến tranh chống IS chỉ là sự chuẩn bị cho điều mà họ tin là sẽ xảy ra cuộc chiến quan trọng hơn rất nhiều giữa các cường quốc trong khu vực.

"Nhiều bên tham gia chiến đấu chống IS đơn giản là đang tự tìm cho mình chỗ đứng tốt hơn cho các cuộc xung đột khác. Có rất nhiều cuộc chiến bên trong cuộc chiến chống IS đã và đang diễn ra", chuyên gia này nói. Ông Knights cho rằng, đây là lý do sâu xa quan trọng khiến IS có thể tồn tại dai dẳng và đe dọa đến an ninh toàn cầu như vậy.

"Thay vì làm suy yếu và đánh bại IS, các đồng minh và đối thủ của Mỹ có những mục đích phức tạp. Đối với họ, cuộc chiến hiện nay thực sự là một cuộc chơi nhằm định hướng cho hoạt động mang tính chất quyết định sẽ diễn ra ngay khi IS bị đánh bại", ông Knights nhận định. Các cường quốc khu vực như Iran và Arab Saudi chủ yếu coi cuộc chiến chống IS như là một cách giúp họ chiếm vị thế có lợi nhất trong cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng kiểu Chiến tranh lạnh ở Trung Đông thời hậu IS.

Thực tế, đồng minh chống IS không chỉ là những miếng ghép lộn xộn, mà tất cả họ còn xem đây là một bàn đạp cho cuộc tranh giành quyền lực và ảnh hưởng giữa người Hồi giáo dòng Sunni và Shiite, giữa người Arab và người Kurd, giữa các phe phái do Arab Saudi lãnh đạo và Iran dẫn dắt.

Một ví dụ dễ thấy là dân quân người Kurd, lực lượng chống IS tâm huyết nhất hiện nay, nhưng mục đích chính của họ không phải là đánh bại phiến quân, mà là thiết lập một nhà nước tự trị ở biên giới Iraq và Syria. Một khi giành lại được các phần lãnh thổ do IS chiếm giữ trong "nhà nước tự trị" này, người Kurd sẽ không còn là đồng minh hiệu quả trong cuộc chiến chống IS như trước nữa.

Iraq tấn công thành phố Ramadi mà không cho dân quân người Shiite tham gia vì nỗi lo thanh trừng sắc tộc.
Iraq tấn công thành phố Ramadi mà không cho dân quân người Shiite tham gia vì nỗi lo thanh trừng sắc tộc.

Bình luận viên kỳ cựu Rukmini Callimachi của tờ NYTimes cũng cho rằng, dân quân người Kurd chỉ sẵn sàng chiến đấu ở khu vực miền Bắc Syria, nơi họ chiếm đa số và có thể dễ dàng đẩy lùi IS. Cuối tháng 11-2015, dân quân người Kurd đã giành lại thành phố Sinjar phía bắc Iraq chỉ sau chưa đầy 48 giờ tấn công. Nhưng sau đó, họ tiến quân rất chậm chạp ra bên ngoài Sinjar, và các chỉ huy của họ giải thích rằng đây không phải là địa bàn của người Kurd, mà là của người Arab dòng Sunni.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở nước láng giềng Syria, nơi dân quân người Kurd đã tiến đến làng Elin Eissa hồi đầu năm 2015, chỉ cách sào huyệt Raqqa của IS 50 km, nhưng họ không chịu tiến thêm. "Chúng tôi không nên tiến xa hơn xuống phía nam", Redur Xelil, phát ngôn viên chính của lực lượng người Kurd ở Syria phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.

Mỹ sẽ hao tổn thêm nhiều nhân sự, khí tài

Bình luận viên Callimachi cho rằng, những gì đang diễn ra là vấn đề quan trọng, bởi tình trạng chia rẽ ở Trung Đông là một hiểm họa cho chiến lược và các lợi ích của Mỹ trong cuộc chiến chống IS và về lâu dài, một khi IS bị đánh bại.

Theo giới phân tích, bản thân Mỹ cũng bị kẹt cứng giữa những toan tính, tranh chấp giữa các đồng minh trong cuộc chiến chống khủng bố, khiến chiến dịch không kích của họ không thu được kết quả như mong đợi sau gần 2 năm tiến hành. Ông Knights cho rằng, nước Mỹ đang loay hoay với "các lựa chọn bất khả thi giữa đồng minh Sunni truyền thống và lực lượng Shiite đầy triển vọng vốn đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống IS".

Thực tế, để giải phóng thành phố chiến lược Ramadi, Mỹ yêu cầu dân quân người Hồi giáo Shiite không được tham gia cuộc chiến vì những lo ngại về thanh trừng sắc tộc diễn ra.

Các chiến binh người Kurd ở thành phố Hasaka, Syria, tháng 8-2015.
Các chiến binh người Kurd ở thành phố Hasaka, Syria, tháng 8-2015.

Cho đến nay, Mỹ và các đối tác đã không coi trọng lực lượng người Arab dòng Sunni. Hồi tháng 10-2015, chính quyền Obama đã thừa nhận chương trình trị giá 500 triệu USD huấn luyện hàng nghìn quân địa phương, đa phần là dòng Sunni, đã thất bại. Để thoát khỏi thế bế tắc này, Washington cần phải cân bằng lợi ích giữa nhóm người Shiite thân Iran và người Sunni thân Arab Saudi để họ không tìm cách đấu đá lẫn nhau, hoặc nếu cần thiết phải thể hiện sự ủng hộ rõ ràng với một bên.

Trong cả hai trường hợp này, theo ông Knights, "Mỹ cần phải bắt đầu chuẩn bị răn đe hoặc tham gia các cuộc chiến sau đó từ bây giờ vì các đối thủ của họ đã và đang bắt đầu hành động".

"Chừng nào các quốc gia trong khu vực còn tin rằng, sẽ có các cuộc xung đột lớn hơn sau khi IS bị tiêu diệt, họ vẫn sẽ còn nhắm vào nhau thay vì chống IS. Và đây thực sự là một vấn đề lớn đối với nước Mỹ, khiến cuộc chiến chống IS có thể còn kéo dài", chuyên gia Knights nhấn mạnh.

Văn Nguyễn - L.D. (tổng hợp)

Các tin khác

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…