EU thu thập dữ liệu hành khách đi máy bay nhằm chống tội phạm

Liên minh châu Âu (EU) quyết định thành lập một hệ thống an ninh phối hợp cho giới chức tư pháp và cảnh sát để tiếp cận dữ liệu hành khách đi máy bay, kiểm soát mọi chuyến bay từ và đến EU. Lý do đưa ra là sự cần thiết để chống khủng bố.

Dữ liệu - gọi là Hồ sơ Tên Hành khách (PNR) - được thu thập bởi các hãng máy bay dân dụng nhưng luật mới đặt ra một số quy định chi tiết cho phép các chính quyền tiếp cận nó trong trường hợp điều tra tội phạm nghiêm trọng.

Những vụ tấn công khủng bố bằng chất nổ và súng của thành viên tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở 2 thủ đô Paris nước Pháp và Brussels của Bỉ vừa qua là cơ sở đưa vào hoạt động giám sát dữ liệu PNR trong khối EU. Khi hành khách đặt vé một chuyến bay, công ty hàng không dân dụng thường sẽ thu thập dữ liệu PNR trong đó bao gồm: họ tên, chi tiết về những mối quan hệ, kế hoạch hành trình, thẻ tín dụng được sử dụng để trả tiền vé và thông tin về hành lý.

Trao đổi dữ liệu PNR phải tôn trọng luật bảo vệ dữ liệu của châu Âu.
Trao đổi dữ liệu PNR phải tôn trọng luật bảo vệ dữ liệu của châu Âu.

Chi tiết hộ chiếu cũng được thu thập - được gọi là Thông tin trước về hành khách (API). Hiện nay, mỗi quốc gia thành viên EU đều phải thành lập các "Đơn vị Thông tin về Hành khách" (PIU), nơi lưu trữ dữ liệu PNR.

Việc xử lý dữ liệu PNR để ngăn ngừa tội phạm và khủng bố sẽ là trách nhiệm của mỗi PIU chứ không phải các hãng máy bay thương mại. Các PIU sẽ chỉ chuyển giao dữ liệu cho giới chức hành pháp trong những trường hợp đặc biệt. Các PIU cũng bị buộc phải xóa bỏ bất cứ thông tin nào trong dữ liệu PNR nhận được có liên quan đến những chi tiết nhạy cảm như chủng tộc hay nguồn gốc sắc tộc, tôn giáo, quan điểm chính trị, quan hệ thành viên nghiệp đoàn, tình trạng sức khỏe hay đời sống tình dục.

Quy định này nhằm tránh vi phạm luật chống phân biệt đối xử của EU, bao gồm những hiệp ước và Hiến chương về những Quyền Cơ bản của khối. Và để phù hợp với các luật bảo vệ dữ liệu của EU, dữ liệu PNR sẽ không được phép chuyển giao tự động khỏi các PIU, ngoại trừ có yêu cầu điều tra về tội phạm nghiêm trọng và phải được xử  lý bởi quan chức hành pháp cao cấp.

Hệ thống chia sẻ dữ liệu PNR của EU được thành lập để chống khủng bố và tội phạm nghiêm trọng.
Hệ thống chia sẻ dữ liệu PNR của EU được thành lập để chống khủng bố và tội phạm nghiêm trọng.

Những cuộc tấn công khủng bố hàng loạt do IS gây ra là yếu tố báo động những lỗ hổng an ninh tình báo trong khối EU. Do đó, những cuộc gọi điện khẩn cấp giữa các lực lượng cảnh sát khắp châu Âu để trao đổi thông tin kịp thời về bọn khủng bố và tội phạm sẽ giúp cứu sống nhiều mạng người.

Hệ thống dữ liệu PNR trong EU nhằm ngăn chặn tội phạm được đề xuất lần đầu tiên vào năm 2007 và giới lập pháp rất khó khăn trong việc thông qua nó bởi vì lo ngại về quyền riêng tư công dân. Nước Anh đã có hệ thống như thế và các quốc gia khác - bao gồm Pháp và Italia - đang phát triển nó. Năm 2013, Ủy ban châu Âu (EC) cung cấp 50 triệu euro (57 triệu USD) tài trợ cho 14 quốc gia EU vì mục đích này. Tất cả 28 quốc gia trong khối EU (ngoại trừ Đan Mạch) sẽ tham gia vào hệ thống PNR mới.

Nghị sĩ Anh Timothy Kirkhope nhận định: PNR rất quan trọng cho EU thiết lập "những chuẩn mực chung" về trao đổi dữ liệu và quyền riêng tư công dân. Hệ thống dữ liệu PNR cũng giúp ngăn chặn hiệu quả những âm mưu khủng bố cũng như nhiều loại tội phạm nghiêm trọng khác - buôn lậu ma túy, vũ khí, tội phạm mạng và xâm hại tình dục trẻ em.

EU cũng có thảo thuận trao đổi dữ liệu PNR với các nước khác ngoài khối - bao gồm Mỹ, Canada và Australia - và đang thương lượng với chính quyền Mexico.

Sau vụ khủng bố kinh hoàng ngày 11-9-2001, chính quyền Mỹ yêu cầu mọi chuyến bay đến nước này đều phải cung cấp dữ liệu PNR. Trong khi đó, EU cho biết PNR chỉ được chuyển đến những quốc gia có luật phù hợp với những tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu của khối. Dữ liệu PNR cũng không được phép chuyển từ một quốc gia không nằm trong EU đến một quốc gia khác.

Theo quy định, PNR sẽ được lưu trữ trong thời hạn tối đa 5 năm để giới chức hành pháp có thể tiếp cận trong trường hợp cần thiết. Sau 6 tháng, dữ liệu sẽ được các PIU niêm phong hay nặc danh hóa. Nhưng trong thời hạn 5 năm, các nhà điều tra có thể gỡ niêm phong nếu thấy cần thiết để điều tra chi tiết về một nghi can trong vụ án nghiêm trọng.

Tổ chức Quyền Kỹ thuật số châu Âu (EDRI) lập luận rằng, thời hạn lưu trữ PNR 5 năm là quá dài và nó cũng không là công cụ có hiệu quả trong phòng chống khủng bố - ví dụ như những vụ đánh bom ở Paris và Brussels bởi vì bọn khủng bố không bay đến châu Âu để ra tay! EDRI và các nhóm nhân quyền khác cho rằng, thay vào đó EU nên tập trung cải thiện hoạt động chia sẻ thông tin tình báo giữa các lực lượng cảnh sát.

Cơ quan về các Quyền Cơ bản (FRA) của EU cũng đặt vấn đề về tính hiệu quả của PNR trong phòng chống tội phạm.

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.