EU tăng cường phòng thủ vệ tinh trước gián đoạn GPS

Sự cố mất tín hiệu GPS trên chuyến bay chở Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại Bulgaria vừa qua một lần nữa cảnh báo về mối đe dọa ngày càng lớn từ các cuộc tấn công điện tử nhằm vào hệ thống định vị toàn cầu.

Tín hiệu báo động

Cuối tháng 8, chuyến bay chở Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khi hạ cánh xuống Plovdiv (Bulgaria) đã mất tín hiệu GPS trong vòng nhiều phút, buộc phi hành đoàn phải dựa vào bản đồ giấy và hệ thống dẫn đường mặt đất để hạ cánh an toàn. Mặc dù không có tai nạn xảy ra, nhưng sự cố được cho là một “tín hiệu báo động đỏ” đối với an ninh hàng không khu vực.

Đáng chú ý, từ đầu năm, nhiều nước châu Âu liên tục ghi nhận tình trạng nhiễu và giả mạo tín hiệu vệ tinh với quy mô lớn. Estonia báo cáo có tới hơn 80% chuyến bay trong tháng 4 chịu ảnh hưởng, Lithuania cho biết số vụ gián đoạn tăng gấp hàng chục lần so với cùng kỳ năm trước. Thậm chí, hãng Finnair từng phải tạm ngừng khai thác một số đường bay tới Estonia vì lo ngại an toàn.

Giới chuyên gia nhận định các cuộc tấn công điện tử vào hệ thống định vị không chỉ nhắm tới những chuyến bay VIP mà còn có nguy cơ gây rối loạn toàn bộ mạng lưới hàng không dân dụng châu Âu. Trong bối cảnh căng thẳng an ninh khu vực chưa hạ nhiệt, mỗi sự cố như vậy đều được coi là một “bài kiểm tra sức chịu đựng” đối với năng lực bảo vệ bầu trời của Liên minh châu Âu.

Hệ quả trực tiếp của các vụ gián đoạn GPS là phi công buộc phải chuyển sang sử dụng bản đồ giấy hoặc hệ thống dẫn đường mặt đất, vốn không thể đảm bảo mức độ chính xác tương tự trong điều kiện khí tượng phức tạp. Giới quản lý hàng không cảnh báo, nếu tình huống này xảy ra trong bối cảnh thời tiết xấu hoặc tại các sân bay có hạ tầng kỹ thuật hạn chế, nguy cơ xảy ra sự cố nghiêm trọng sẽ tăng cao. Với đặc thù mạng lưới hàng không châu Âu có mật độ dày đặc, bất kỳ sự cố nào cũng có khả năng gây hiệu ứng dây chuyền, làm gián đoạn hoạt động và ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hành khách.

Điều trùng hợp là vụ việc trên chuyến bay chở Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen diễn ra chỉ vài tuần sau khi một chuyến bay chở Bộ trưởng Quốc phòng Anh gặp trục trặc tương tự gần khu vực Kaliningrad. 2 sự cố liên tiếp làm dấy lên lo ngại hàng không dân dụng châu Âu đang trở thành “mặt trận mềm” trong cạnh tranh an ninh toàn cầu, khi các biện pháp điện tử có thể được sử dụng như công cụ gây sức ép chiến lược.

eu-phong-thu.jpg -0
Trực thăng quân sự Romania bên cạnh máy bay chở Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong chuyến thăm Bulgaria.

Bảo vệ bầu trời

Trước tình hình này, Liên minh châu Âu đã khẩn trương triển khai nhiều biện pháp nhằm ứng phó với nguy cơ gián đoạn tín hiệu vệ tinh. Trọng tâm đầu tiên được đặt vào việc củng cố năng lực công nghệ. Các cơ quan hàng không châu Âu đang thử nghiệm các giải pháp thay thế như hệ thống dẫn đường quán tính (INS), cho phép máy bay tự xác định vị trí mà không cần phụ thuộc vào tín hiệu vệ tinh. Bên cạnh đó, mạng lưới thiết bị định vị vô tuyến mặt đất (VOR/DME) cũng được tăng cường tại các sân bay trọng điểm, nhằm bảo đảm an toàn trong trường hợp hệ thống GPS bị vô hiệu hóa.

Một trong những ưu tiên chiến lược của EU là thúc đẩy chương trình vệ tinh Galileo - dự án định vị toàn cầu do châu Âu phát triển. Với khả năng chống nhiễu và cung cấp tín hiệu xác thực cao hơn, Galileo được kỳ vọng sẽ giúp khu vực giảm dần sự phụ thuộc vào hệ thống GPS do Mỹ vận hành, đồng thời bổ sung một lớp bảo vệ quan trọng cho hoạt động hàng không trong khối.

Song song với đầu tư công nghệ, châu Âu cũng chú trọng đến hợp tác quốc tế và chia sẻ thông tin. Cơ quan An toàn hàng không châu Âu (EASA) đã tăng cường phối hợp với NATO và các cơ quan quốc phòng để giám sát, cảnh báo sớm những khu vực có nguy cơ nhiễu tín hiệu cao. Đồng thời, mạng lưới dữ liệu thời gian thực giữa các quốc gia thành viên được củng cố, giúp nhà chức trách có thể kịp thời điều chỉnh hành trình bay, phát cảnh báo cho phi công và triển khai biện pháp ứng phó nhanh chóng.

Không chỉ vậy, EU cũng đang xem xét bổ sung quy định yêu cầu các hãng hàng không xây dựng kế hoạch dự phòng trong trường hợp mất tín hiệu GPS. Các chương trình huấn luyện phi công cũng sẽ được cập nhật, bao gồm khả năng vận hành máy bay dựa trên hệ thống dẫn đường truyền thống. Một số đề xuất còn khuyến nghị áp dụng biện pháp giữ kín lịch trình đối với các chuyến bay cấp cao, nhằm giảm thiểu nguy cơ bị nhắm mục tiêu.

Đặc biệt, thông qua các sáng kiến như ReArm Europe, EU dự kiến phân bổ hàng tỷ euro cho việc phát triển các năng lực phòng thủ điện tử, bao gồm tín hiệu an toàn, mạng truyền dẫn bảo mật và giải pháp bảo vệ hạ tầng hàng không. Giới lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, an ninh hàng không cần được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu. Bằng việc siết chặt quy định, tăng cường hợp tác và đầu tư công nghệ, EU kỳ vọng có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ những sự cố tương tự tái diễn và đe dọa trực tiếp đến an toàn của hàng triệu hành khách mỗi ngày.

Phản ứng nhanh của EU, từ củng cố năng lực kỹ thuật, điều chỉnh khung chính sách cho đến mở rộng hợp tác quốc tế cho thấy quyết tâm không để khoảng trống an ninh hàng không trở thành điểm yếu chí mạng. Tuy vậy, thách thức vẫn hiện hữu khi các hình thức tấn công điện tử ngày càng tinh vi và khó dự đoán. Trong bối cảnh đó, bảo đảm an toàn bay không thể chỉ đặt trên vai ngành hàng không, mà phải trở thành một cấu phần trong năng lực phòng thủ tổng thể của châu Âu. Bài toán đối với EU vì thế không chỉ dừng ở việc khắc phục một rủi ro kỹ thuật, mà còn là định hình một chiến lược an ninh phù hợp với kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu.

Trần Hằng

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?