Đường hầm bí ẩn dưới thành phố cổ Teotihuacan

Với vẻ đẹp tráng lệ, thành phố cổ Teotihuacan ở Mexico cho đến nay vẫn chìm sâu trong bí ẩn gần như không có lời giải bởi vì không có bất cứ văn bản cổ nào được truyền lại cho hậu thế. Ngoài những phân tích khảo cổ và nghiên cứu khám phá, chúng ta không có cách nào biết được ai là người thành lập thành phố, thậm chí tên gọi thật sự của nó là gì?

Những sự cố gì dẫn đến sự suy tàn và cuối cùng bị diệt vong vào khoảng năm 450 sau Công nguyên? Nhưng sau 700 năm bị bỏ hoang, người Aztec mới hành hương đến thành phố cổ này và đặt tên gọi cho nó là Teotihuacan - nghĩa là “Nơi các vị thần được sinh ra”.

Thành phố cổ Teotihuacan.
Thành phố cổ Teotihuacan.

Teotihuacan, nằm cách Mexico City ngày nay chừng 50km về phía đông bắc, là nơi cư ngụ của khoảng 200.000 người và được coi là trung tâm thành thị đầu tiên - cũng như ấn tượng nhất - trong khu vực. Người dân Teotihuacan sống trong những "barrio" - tức là những khu phức hợp dân cư - và làm nghề thủ công. Teotihuacan nổi tiếng với những kim tự tháp nổi bật nơi chân trời thu hút mạnh du khách từ khắp nơi trên thế giới đến chiêm ngưỡng. Nhà khảo cổ học Mexico Linda Manzanilla, chuyên gia hàng đầu về Teotihuacan, so sánh thành phố cổ với La Mã cổ đại. Bí ẩn lớn nhất của Teotihuacan là ai cai trị và điều hành như thế nào?

Các nhà khảo cổ đang làm việc trong đường hầm dẫn đến các ngôi mộ hoàng tộc, thành phố cổ Teotihuacan, tháng 5/2011.
Các nhà khảo cổ đang làm việc trong đường hầm dẫn đến các ngôi mộ hoàng tộc, thành phố cổ Teotihuacan, tháng 5/2011.

Bà Manzanilla cho rằng, thành phố cổ không nằm dưới sự cai trị của một cá nhân hay gia đình duy nhất mà là dưới sự điều hành của 4 vị vua. Có lẽ phán đoán về sự phân chia quyền lực ở Teotihuacan của bà Linda Manzanilla sẽ sớm được xác nhận nếu Sergio Gomez - nhà khảo cổ của Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico - đi đúng hướng. Trong 12 năm qua, Sergio Gomez đã bỏ rất nhiều công sức khám phá đường hầm dẫn từ La Ciudadela - quảng trường xinh đẹp ở phía nam Teotihuacan - đến Đền Rắn (hay còn gọi là Kim tự tháp Quetzalcoatl), công trình nổi bật nhất của thành phố cổ.

Nhà khảo cổ Sergio Gomez.
Nhà khảo cổ Sergio Gomez.

Hôm 27/4 vừa qua, nhà khảo cổ Sergio Gomez thông báo ông đã khám phá "một lượng lớn" thủy ngân trong một căn phòng nằm bên dưới Đền Rắn - kim tự tháp lớn thứ 3 của Teotihuacan. Một phát hiện quan trọng được cho là dấu hiệu về sự tồn tại của một ngôi mộ của một vị vua hay một căn phòng tang lễ. Gomez cho hay: "Trong một thời gian dài, các nhà khảo cổ địa phương và nước ngoài cố hết sức để xác định vị trí mộ phần của những vị vua cai quản thành phố cổ. Song mọi tìm kiếm đều không mang lại kết quả".

Kim tự tháp Mặt trăng ở Teotihuacan.
Kim tự tháp Mặt trăng ở Teotihuacan.

Sau cơn phấn khích ban đầu, Sergio Gomez và đội của ông bắt đầu hành trình gian nan khám phá đường hầm, hay chính xác hơn là hành lang ngầm. Họ sử dụng những công cụ tinh vi nhất, di chuyển từng xentimét đất ẩm ướt. Đội khảo cổ cần mẫn di chuyển khoảng 900 tấn đất và di vật ra khỏi đường hầm, và tất cả công việc chỉ được làm bằng tay giống như người xưa cách đây 1.800 năm. Sau một thập niên khổ nhọc, cuối cùng đội khảo cổ đã chạm đến phần cuối đường hầm được Gomez mô tả là "biểu tượng của thế giới ngầm". Nếu đường hầm hẹp và ẩm ướt là giấc mơ của nhà khảo cổ, thì nó lại là cơn ác mộng của những người sợ không gian khép kín!

Đồ họa cho thấy con đường hầm có lẽ dẫn đến một ngôi mộ hoàng tộc ở Teotihuacan.
Đồ họa cho thấy con đường hầm có lẽ dẫn đến một ngôi mộ hoàng tộc ở Teotihuacan.

Sergio Gomez cho rằng đường hầm không bị động đến kể từ lúc nó được xây dựng cho đến nay. Bị bịt kín trong suốt 18 thế kỷ, đường hầm có thể nắm giữ câu trả lời về quá khứ huyền bí của Teotihuacan. Thật ra, đường hầm - hành lang dài hàng trăm mét, nằm sâu hơn 186 mét - được phát hiện một cách hết sức tình cờ. Gomez nhớ lại lúc đi bộ vào La Ciudadela vào một buổi sáng giá lạnh năm 2003 và phát hiện một chấn động nhỏ. Một trong những phụ tá của Gomez chia sẻ thông tin: Một hố tròn với đường kính  76,2cm lộ ra cách chân Đền Rắn chừng 20m.

Các vỏ ốc...
Các vỏ ốc...

Không suy nghĩ nhiều, Sergio Gomez yêu cầu đội khảo cổ của ông tìm ngay một sợi dây thừng. Họ cột chặt một đầu dây quanh ngực Gomez và chầm chậm thả ông xuống hố sâu đã không có người hiện diện từ rất lâu. Lúc đó, Gomez xuống dưới độ sâu có lẽ ít nhất là 9m. Sergio Gomez nhớ lại: "Tôi không tưởng tượng nổi chúng tôi đã tìm thấy cái gì. Tôi không chợp mắt được trong suốt một tuần. Tôi biết có thể đây là khám phá vô cùng vĩ đại".

Tháng 11-2014, Sergio Gomez và đội của ông thông báo đã tìm thấy 3 căn phòng trong đường hầm, có lẽ được sử dụng làm nơi mai táng. Sau nhiều năm khám phá, đội của nhà khảo cổ Gomez tìm thấy cả một kho tàng hơn 70.000 món tạo tác cổ - bao gồm những bức tượng bằng ngọc bích, đồ gốm, một chiếc hộp đựng đầy những vỏ ốc được chạm khắc và những quả bóng cao su, cùng với nhiều món đồ khác nhau làm bằng gỗ - tại lối vào của mỗi căn phòng.

Được trang bị bộ đồ bảo hộ đặc biệt chống nhiễm độc thủy ngân, Gomez và đội của ông cẩn thận khám phá 3 căn phòng bí ẩn. Do thủy ngân có vai trò siêu nhiên trong nghi lễ mai táng của người cổ nên Gomez hy vọng ông sẽ tìm thấy mộ phần của một vị vua nào đó. Gomez cho rằng thủy ngân được sử dụng để tượng trưng cho một con sông hay hồ ở thế giới bên kia. Trước đây, thủy ngân được tìm thấy tại 3 vị trí khảo cổ khác nhau ở Trung Mỹ, nhưng chưa bao giờ bắt gặp nó ở Teotihuacan.

...và những bức tượng được khai quật.
...và những bức tượng được khai quật.

Thời cổ đại, thủy ngân rất hiếm do khó khai thác và nó được đánh giá cao nhờ tính phản chiếu như gương. Hiện nay, các nhà khảo cổ và nhân chủng học vẫn đang tiếp tục đào bới và khám phá. Gomez hy vọng công cuộc khai quật 3 căn phòng sẽ hoàn thành vào tháng 10 tới. Annabeth Headrick - Giáo sư Đại học Denver, tác giả nhiều công trình nghiên cứu về Teotihuacan và nghệ thuật Mesoamerica (khu vực thuộc Trung Mỹ và phía nam Bắc Mỹ, nơi tồn tại nền văn minh Maya) - cho biết các nhà khảo cổ đang xem xét thành phố cổ từ các góc độ mới.

Một số đang cố gắng giải mã những bức họa và kiểu chữ viết tượng hình xung quanh Teotihuacan, trong khi số khác cố gắng phân tích hệ thống chữ viết không có động từ hay cú pháp.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.