Đầu tư nước ngoài tại Venezuela ra sao trước vụ can thiệp của Mỹ?

Hơn hai thập niên trước khi ông Trump và doanh nghiệp Mỹ quan tâm trở lại, Venezuela gần như vắng bóng dòng vốn phương Tây, thay vào đó là sự hiện diện của Trung Quốc và Nga.

Hành trình biến động của dòng vốn ngoại

Tại cuộc họp báo ngày 3/1, sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng phu nhân, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ kêu gọi những tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới đầu tư hàng tỷ USD vào Venezuela. Theo ông Trump, các doanh nghiệp này sẽ chi trả phần lớn chi phí để tái thiết hệ thống hạ tầng khai thác dầu mỏ vốn đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm khủng hoảng.

venezuela.png -0
Sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, Venezuela từng thu hút nhà đầu tư phương Tây, trước khi dòng vốn chuyển dần sang Trung Quốc và Nga.

Tuyên bố trên nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Không chỉ khu vực công, khối tư nhân cũng bắt đầu rục rịch đánh giá cơ hội. Ông Charles Myers, Chủ tịch công ty tư vấn Signum Global Advisors cho biết, một số nhà đầu tư Phố Wall đã bắt đầu cân nhắc khả năng quay trở lại Venezuela. Theo ông, đang xuất hiện “mức độ quan tâm rất lớn” đối với các cơ hội tái thiết nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này.

Vậy trước khi Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự, đầu tư nước ngoài tại Venezuela ra sao? Thực tế cho thấy, trước khi những kỳ vọng mới được thắp lên, dòng vốn ngoại vào quốc gia Nam Mỹ này đã suy giảm liên tục suốt hơn hai thập niên. Theo dữ liệu của World Bank, Venezuela từng đạt đỉnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ròng khoảng 6,2 tỷ USD vào năm 1997 - mức cao hàng đầu tại khu vực Mỹ Latin thời điểm đó.

Trong phần lớn thế kỷ XX, Venezuela được xem là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất của khu vực nhờ sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 300 tỷ thùng, vượt qua cả Saudi Arabia. Lợi thế tài nguyên đặc biệt này giúp quốc gia Nam Mỹ thu hút mạnh dòng vốn từ Mỹ và châu Âu, trải rộng từ dầu khí, tài chính đến công nghiệp chế biến và hàng tiêu dùng.

Giới chuyên gia năng lượng nhận định hiếm có khu vực nào trên bản đồ địa chất thế giới sở hữu dư địa gia tăng sản lượng dầu lớn như Venezuela. Chính yếu tố này từng là lực hút chủ đạo của nền kinh tế trong giai đoạn cuối thế kỷ XX, khi môi trường đầu tư được đánh giá là tương đối cởi mở và thân thiện với doanh nghiệp nước ngoài.

Bức tranh đầu tư bắt đầu thay đổi sâu sắc từ năm 1999, khi Tổng thống Hugo Chávez nhậm chức và khởi xướng cải cách Bolívar. Trọng tâm của cải cách là mở rộng vai trò của nhà nước trong nền kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí, đồng thời quốc hữu hóa hàng loạt ngành then chốt.

Dù FDI không bị cấm hoàn toàn, môi trường đầu tư dần trở nên kém hấp dẫn đối với các nhà đầu tư phương Tây. Rủi ro chính sách gia tăng, quyền lợi nhà đầu tư bị thu hẹp, trong khi hiệu quả quản trị và chất lượng hạ tầng không theo kịp yêu cầu của dòng vốn quốc tế.

Theo World Bank, dòng vốn FDI vào Venezuela suy giảm rõ rệt trong hai thập niên sau cải cách. Đến năm 2024, FDI ròng chỉ còn khoảng 1,4 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với giai đoạn đỉnh cao cuối thập niên 1990. Đáng chú ý, Venezuela ghi nhận 2 năm hiếm hoi có dòng vốn rút ròng là 2009 và 2017 với mức lần lượt 1,14 tỷ USD và 299 triệu USD, phản ánh mức độ bất định cao của môi trường đầu tư.

Môi trường kinh doanh thiếu ổn định, hiệu quả thấp của hệ thống cảng biển, cùng các giai đoạn giá dầu suy giảm kéo dài đã làm gia tăng tâm lý thận trọng của giới đầu tư quốc tế.

Luật Đầu tư nước ngoài ban hành năm 2014 tiếp tục thu hẹp quyền lợi của nhà đầu tư so với cơ chế trước đó, góp phần đẩy nhanh làn sóng rút lui của các doanh nghiệp phương Tây. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã bán tài sản với giá thấp hoặc rời bỏ hoàn toàn thị trường Venezuela.

Dù vậy, không phải tất cả doanh nghiệp đa quốc gia đều rời đi. Theo các tổ chức tài chính quốc tế, hiện vẫn còn khoảng 150 doanh nghiệp nước ngoài duy trì hiện diện tại Venezuela. Một số tập đoàn lớn như Coca-Cola FEMSA, Nestlé, Kraft, Mondelez International, Procter & Gamble và Chevron vẫn tiếp tục hoạt động, song phần lớn đã thu hẹp quy mô, giảm công suất và duy trì hoạt động ở mức cầm chừng.

Dòng vốn phương Tây suy giảm, đối tác mới lấp chỗ trống

Khi dòng vốn phương Tây suy giảm, Trung Quốc, Nga và một số nền kinh tế mới nổi khác đã lấp khoảng trống đầu tư tại Venezuela. Trung Quốc hiện là chủ nợ lớn nhất của quốc gia này thông qua các khoản vay thế chấp bằng dầu, với dư nợ ước tính khoảng 12 tỷ USD, đồng thời là nhà đầu tư quan trọng trong các lĩnh vực khai khoáng, năng lượng và hạ tầng.

Nga, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng gia tăng hiện diện, chủ yếu thông qua các dự án dầu khí và luyện kim. Cuối năm 2025, Quốc hội Venezuela thông qua việc gia hạn 15 năm cho các liên doanh giữa tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA và một đối tác Nga, tiếp tục khai thác các mỏ dầu lớn đến năm 2041 với tổng vốn đầu tư ước tính hơn 600 triệu USD.

Trong nỗ lực khôi phục dòng vốn đầu tư nước ngoài, Venezuela ban hành Luật Đặc khu Kinh tế năm 2022 và đến năm 2023 phê chuẩn 5 đặc khu trọng điểm, kỳ vọng tạo ra khung pháp lý hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư quốc tế, phần nào bù đắp tác động từ các lệnh trừng phạt của Mỹ áp đặt từ năm 2017.

Một tín hiệu tích cực khác là từ năm 2022, nhiều hãng hàng không quốc tế đã nối lại các đường bay đến Venezuela sau gần một thập niên gián đoạn, nhờ lợi thế địa lý vùng Caribe cùng chính sách đô la hóa và điều hành tiền tệ linh hoạt hơn sau đại dịch.

Kim Ngân

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.