Cơn sốt trào lưu “xé túi mù”

Bắt trend

Khái niệm hộp mù hay hộp bí ẩn bắt nguồn từ Nhật Bản với tên gọi Fukubukuro - có nghĩa là túi may mắn. Ban đầu, chúng được các cửa hàng và siêu thị dùng để xả các sản phẩm bán ế. Người mua không biết họ sẽ nhận được gì khi mua những túi này, nhưng yếu tố bất ngờ cuối cùng lại chứng minh là có hiệu quả trong bán hàng. Điều này đã đẩy xu hướng tiêu dùng theo cảm xúc lên cơn sốt, khách hàng sẵn sàng chi tiền cho những mặt hàng đơn giản nhưng đắt đỏ, chỉ để thỏa mãn tâm lý tò mò hoặc đơn giản là đua trend (trào lưu) vừa tốn tiền, tốn thời gian mà tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai hại.

“Cả tuần nay con gái tôi ôm điện thoại thức đến hơn 2h sáng theo dõi phiên livestream (phát sóng trực tiếp) xé túi mù để săn phần thưởng. Quà chỉ là mấy hộp bút màu, nhưng nó nghiện trò chơi này không dứt ra được”, chị Đào Thị Ánh (45 tuổi, ngụ quận 5, TP Hồ Chí Minh) than thở về con gái 16 tuổi của mình.

Chị Ánh cho biết, con gái xin tiền mua combo 10 món hàng bí mật trên một shop (cửa hàng) tạp hóa online có giá 200.000 đồng. Cứ cuối mỗi ngày, chủ cửa hàng sẽ chốt đơn và hẹn giờ livestream mở quà bí mật trong các đơn hàng của khách. Để cho huyền bí hơn, chủ shop chọn đúng 12 giờ đêm mới bắt đầu xé túi mù. Người mua sẽ phải theo dõi để xem trong túi mù của mình mua là cái gì. “Đây chính là yếu tố tò mò, lôi cuốn người mua theo dõi và chờ đợi đến phần xé túi của mình. Túi mù của con gái tôi khi xé ra chỉ có 10 con Pikachu Doremon bé bằng đầu ngón tay. Cái này mua bên ngoài một hộp chưa tới 50.000 đồng”, chị Ánh chia sẻ về trò chơi xé túi mù.

Nhằm câu kéo, làm mồi nhử khách hàng tiếp tục mua hàng, các chủ shop thường bày ra trò khuyến mãi hấp dẫn. Theo đó, túi mù của ai mở ra đúng với dự đoán trước đó sẽ được nhận một phần thưởng bằng với món hàng đã mua hoặc nếu 10 món trong túi mù được xé có sự trùng lặp 50% hàng hóa cũng được tặng luôn 50% còn lại cho trọn bộ, điều này gây kích thích cho người mua. Ai trúng thưởng sẽ vui mừng, chơi tiếp ở phiên live sau. Ngược lại, ai không trúng cũng sẽ chơi tiếp để săn phần thưởng.

Chỉ trong khoảng thời gian ngắn, các chủ shop online đã thu bội tiền nhờ vào cơn sốt xé túi mù. Trước sức hấp dẫn này, nhiều người cũng lao vào kiếm ăn bằng việc livestream trò chơi xé túi mù. V.K vốn là một YouTube ẩm thực có trên 1 triệu người đăng ký, thời gian này không đi quay nữa mà rẽ ngang sang livestream xé túi mù. V.K tận dụng tối đa số lượng người theo dõi trên kênh của mình để bán những mặt hàng “chợ trời” như búp bê, vòng tay, nước hoa…Tất cả những thứ này đều trở nên bí mật khi được gói trong chiếc túi mù. Sau đó, V.K sẽ đăng đàn livestream xé túi mù. Mỗi phiên live của V.K có hàng trăm ngàn lượt theo dõi, trong đó hàng ngàn đơn hàng được bán ra. Người mua hàng theo thể loại này sẽ phải trả tiền trước, chờ đến phiên live xé túi cuối ngày để biết lai lịch món hàng mình đã mua. Khi phiên xé túi kết thúc, phải đến 3-5 ngày sau hàng mới được giao về cho chủ.

Không chỉ V.K gác lại việc đi quay YouTube để bán túi mù, mà nhiều văn nghệ sĩ, người nổi tiếng cũng tham gia vào cuộc chơi một vốn 10 lời này. Tuyết Nga, chủ shop online đang kinh doanh mặt hàng túi mù tiết lộ, mỗi phiên livestream xé túi mù có thể thu về lợi nhuận rất khủng: “Bên em chuyên cung cấp mặt hàng túi mù, mỗi ngày bán ra hàng trăm ngàn chiếc túi nhựa. Các cửa hàng mua túi về chỉ việc cho món quà vào đó rồi rao bán trên live. Mỗi túi quà chỉ bỏ từ 30.000 - 50.000 đồng vốn nhưng bán ra từ 150.000 - 200.000 đồng, thử hỏi lợi nhuận cỡ nào”.

Trend xé túi mù không chỉ dừng lại ở các mòn quà đơn giản để trưng bày, lưu niệm mà đã lan sang tới hàng ăn. Tại TP Hồ Chí Minh, một quán bánh bao thịt nướng trên đường Nguyễn Văn Nghi (Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh) đang được cộng đồng mạng chú ý với trò độc lạ “bánh bao túi mù”. Theo đó, bắt đầu từ đầu tháng 10/2024 đến nay, người mua sẽ chọn 5 túi ngẫu nhiên với giá 8.000 đồng/chiếc. Bên trong, bánh bao có 3 màu khác nhau xanh, hồng, xám, trong đó một chiếc túi may mắn sẽ chứa thẻ VIP, mang đến phần thưởng là một món đồ chơi trị giá hơn 200.000 đồng.

Tiệm xoài lắc ở làng Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh cũng nhanh chóng bắt kịp trào lưu “xoài lắc túi mù” thu hút đông đảo sinh viên và bạn trẻ. Mỗi túi mù, ngoài xoài lắc ra sẽ có một thẻ cào điện thoại trị giá từ 50.000 đồng đến 200.000 đồng tùy số lượng. Thùy Nhiên, sinh viên năm nhất Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho biết, cô đã rất hứng thú với trò chơi mua hàng trúng thưởng và ngày nào cũng mua xoài lắc túi mù để tìm vận may. Tiếp đến là tiệm cà phê ở Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) cũng có chương trình mua một ly cà phê tại quán sẽ được tặng một túi mù bên trong có những phần quà đa dạng, hấp dẫn, bí mật.

Sau ẩm thực túi mù, người chơi tiếp tục được trải nghiệm tầm cao mới của trò chơi là “xem phim mù”. Người xem sẽ không thể biết trước bộ phim mà họ chuẩn bị xem tên gì, có nội dung như thế nào. Thậm chí thông tin về diễn viên cũng được giấu kín. Bộ phim bí ẩn sẽ không có bất cứ hình ảnh nào liên quan đến nội dung, người xem chỉ nhận được thời gian phát sóng. “Em tò mò nên mua vé đi xem “phim mù”, đúng là có yếu tố bí ẩn, khó đoán. Rất đông người chen chúc để được trải nghiệm cảm giác phá bức tường đen ở phút chót khi tấm rèm sân khấu được mở ra. Chỉ có vậy thôi, còn phim thì giống như bao nhiêu bộ phim khác”, Mai Loan, sinh viên trường Đại học Tôn Đức Thắng chia sẻ cảm giác săn “phim mù” trong trào lưu xé túi mù. 

Muôn vàn hệ lụy

Dù biết chỉ là trò chơi tiêu khiển, giải trí nhưng khi một người trong nhà lỡ nghiện cũng sẽ kéo theo thành viên khác ít nhiều nghiện theo. Anh Minh Khang (48 tuổi, ngụ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) đang rất đau đầu, buồn phiền vì hai đứa con bị cuốn vào trò chơi xé túi mù. Anh Khang chia sẻ, ban đầu là đứa chị (20 tuổi) mua thử và chơi thử. Thấy chị gái thức đến 1 -2h sáng xem live trúng thưởng, cô em gái (15 tuổi) cũng tò mò thức theo. “Hai chị em tíu tít trong phòng, thi nhau đoán xem quà trong túi mù là gì. Khi phiên live kết thúc, nếu không trúng thưởng hoặc túi mù bị thiếu bộ đồ chơi (trọn bộ combo búp bê hoặc truyện tranh) là hai chị em đòi tiền mua tiếp túi mù cho đủ bộ. Mỗi đơn hàng dao động từ 80.000 - 250.000 đồng, vợ chồng làm công ty đâu có dư giả gì. Chưa kể chúng nhận quà về chất đầy trong phòng, toàn là túi nhựa, hộp nhựa còn sặc mùi sơn, rất ám ảnh”, anh Khang tâm sự.

Không chỉ áp lực tài chính với các bậc cha mẹ khi có con tham gia vào trào lưu xé túi mù, mà những người trẻ là sinh viên, nhân viên văn phòng… cũng bị cuốn vào vòng xoáy của trò chơi, cạn tiền vì đu trend.

Chi số tiền hàng chục, hàng trăm ngàn để nhận lại những vật phẩm ngẫu nhiên be bé, nhiều khi không mang một giá trị sử dụng nhất định. Người chơi chỉ đang bỏ tiền ra mua cảm giác thỏa mãn cho sự tò mò của chính họ.

Vì muốn thử vận may hay vì chút niềm vui thoáng qua? Trong khi sự lãng phí thời gian, tiền bạc từ trào lưu này không hề nhỏ. Nguy hại hơn khi trào lưu này đang cuốn cả túi tiền ít ỏi của trẻ vị thành niên. Theo chuyên gia tâm lý Lê Kim Chung - Chủ nhiệm CLB Lá chắn TP Hồ Chí Minh xé túi mù như một trải nghiệm kích thích hệ thống thần kinh, giải phóng dopamine - chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui sướng và thỏa mãn. Giới trẻ ngày nay có tâm lý khát khao sở hữu. Việc có một món đồ độc đáo, bất ngờ thường mang lại cảm giác tự hào và khác biệt. Điều này đáp ứng nhu cầu được công nhận và khẳng định bản thân của giới trẻ.

Tuy nhiên, để tận hưởng thú vui này một cách lành mạnh, tránh rủi ro về tài chính, người tiêu dùng cần có sự cân nhắc và kiểm soát mức độ phù hợp, bởi suy cho cùng các sản phẩm này chủ yếu là tác dụng trưng bày, giải trí.

“Chưa kể một vấn đề đáng lo ngại khác là sự xuất hiện của hàng giả, hàng kém chất lượng trên thị trường túi mù. Với mức giá rẻ, đa phần túi mù đều được sản xuất với các nguyên vật liệu không rõ nguồn gốc. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng, nhiều nhà sản xuất đã lợi dụng cơ hội này để sản xuất hàng giả, hàng nhái với chất lượng kém, gây tổn hại cho người tiêu dùng. Điều này không chỉ làm giảm niềm vui khi chơi túi mù mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe và an toàn”, bà Kim Chung nhìn nhận.

Theo PGS.TS Cao Minh Thì - Chuyên gia nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano TP Hồ Chí Minh, vấn đề tiềm ẩn chính là lượng rác thải nhựa khổng lồ. Phần lớn các sản phẩm trong túi mù đều được làm bằng nhựa để đảm bảo tính thẩm mỹ. Mỗi sản phẩm trong túi mù đều được gói trong bọc nhỏ làm bằng nylon. Khi được mở ra, những chiếc bọc nylon thường bị vứt bỏ một cách tùy tiện, không có nơi nào tái chế.

Lượng rác thải nhựa từ túi mù ngày càng tăng đã khiến cho các bãi rác quá tải, do nhựa phân hủy rất chậm. Việc xử lý rác thải nhựa đòi hỏi chi phí cao và công nghệ phức tạp. Nhiều bãi rác không có điều kiện xử lý rác thải một cách hiệu quả, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng.

Vi nhựa gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với hệ sinh thái. Nguy hiểm hơn, vi nhựa có thể di chuyển qua chuỗi thức ăn và cuối cùng xâm nhập vào cơ thể con người. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vi nhựa có thể gây ra nhiều bệnh tật cho con người, bao gồm các vấn đề về hô hấp, tim mạch và hệ thần kinh.

Vi nhựa còn gây ô nhiễm đất, nước và không khí. Chúng xâm nhập vào đất, làm giảm khả năng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng của đất, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng. Vi nhựa trôi nổi trên mặt nước, tạo thành các mảng rác thải khổng lồ, gây cản trở giao thông thủy và ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế ven biển. Vi nhựa cũng có thể bị gió cuốn đi và phân tán khắp nơi, gây ô nhiễm không khí.