“Cơn sốt” ANTG và “nàng dâu Nga”

Trong cuộc đời mấy chục năm làm báo, tôi đã viết hàng ngàn tin bài, nhưng có một bài viết nhanh theo yêu cầu của... Tổng đại lý phát hành, đi sau nhiều tác giả, lại chạm được tới trái tim người đọc, làm thay đổi số phận nhân vật và ghi dấu ấn sâu đậm suốt cuộc đời. Đó là ghi chép “Có một nàng dâu Nga bán bia hơi ở vùng than” - Tác phẩm được Giải Báo chí toàn quốc năm 2000...

Cuối năm 1999, Tổng Biên tập Hữu Ước triệu tập một cuộc họp toàn bộ Ban Biên tập An ninh thế giới để bàn việc đốc thúc bài vở cho số đặc biệt xuân Canh Dần - 2000, in 4 màu, khổ lớn và dày gần gấp ba số trang báo thường.

Những năm ấy, tổng đại lý phát hành phía Nam do ông Nguyễn Hồng Lạc đảm nhiệm. Với mỗi số thường, ông cho in khoảng trên dưới 400.000 bản. Số tết ít hơn nhưng cũng trên dưới 200.000 bản.

Trước khi vào buổi họp, tôi chợt nhớ đến một phóng sự ngắn của Đài VTV phản ánh về một cô gái người Nga lấy chồng Việt Nam, đang sống thị xã Cẩm Phả. Báo hình đã cung cấp những thông tin thú vị, nhưng thời lượng có hạn... Tôi liền báo cáo, đăng ký xin đi Quảng Ninh viết về nhân vật này và đã được chấp thuận. Tổng Biên tập Hữu Ước căn dặn: “Lấy chiếc 1505 tự lái, trưa nay lên đường luôn, đi nhanh về nhanh, kịp có bài cho nhà in. Nhớ mang theo chút quà của Ban Biên tập để đối ngoại”.

Nhà văn Đặng Vương Hưng và chị Anbina Trebontasova tại Cẩm Phả, Quảng Ninh cuối năm 1999
Nhà văn Đặng Vương Hưng và chị Anbina Trebontasova tại Cẩm Phả, Quảng Ninh cuối năm 1999

Hồi đó, tôi và anh Nguyễn Như Phong thường sử dụng chiếc xe 7 chỗ Toyota Zace, BKS 80B-1505 và tự lái một mình đi công an các địa phương và đơn vị. Vì làm báo, nên cơ sở biết nhiều, chúng tôi thường hạn chế tối đa việc thông báo trước, không bao giờ làm phiền ai. Chỉ đến đúng nơi mình cần, xong việc là về luôn. Nên nhiều khi về Hà Nội có bài trên báo rồi, bạn bè mới biết và kêu trời vì tiếc là không được gặp, để ngồi uống với nhau...

Khi xuống đến Cẩm Phả, Quảng Ninh thì đã cuối chiều, tôi đến Công an phường Cẩm Trung nhờ dẫn đến Tổ 80, rồi cùng nhau đến nơi cô dâu người Nga đang bán hàng...          

Khi chúng tôi tới, quán bia không có khách, có lẽ vì trời sắp tối, lại đang là mùa đông khá lạnh, nên không có ai ngồi uống bia vỉa hè cả. Khi nghe giới thiệu có nhà báo từ Hà Nội về thăm, chị Anbina (tên thân mật là Anna) bối rối thu xếp quán, rồi mời tôi về nhà, giới thiệu với anh Trần Trọng Hải, chồng mình...

Đó là ngôi nhà nhỏ, đồ đạc chẳng có gì đáng giá, chứng tỏ chủ nhân rất nghèo. Vợ chồng Anna tha thiết mời tôi nán lại dùng bữa tối với gia đình. Anna trực tiếp đi chợ rồi bận rộn nấu mấy món dân tộc đơn giản. Vừa ăn tối, vừa trò chuyện tìm hiểu, tôi vừa bật điện thoại ghi âm, thu lượm tư liệu... Tôi cũng đạo diễn cảnh Anna và con gái chị thắp hương trên bàn thờ, cảnh gia đình quây quần để chụp một số ảnh minh họa.

Khoảng 21 giờ, tôi tạm biệt gia đình Anna - Trọng Hải, lái xe trở về Hà Nội. Nhưng mới đi được khoảng hơn một tiếng, thì trời có mưa nhỏ và rất mù. Tôi quyết định dừng xe vào một khách sạn nhỏ ven đường tìm chỗ ngủ cho an toàn. Chẳng may, đó là một nhà khách rất tồi tàn và cũ kỹ, thậm chí chăn chiếu rất hôi và có rận, rệp, hay kiến gì đó, chúng bò và cắn khiến người ngứa ngáy, dị ứng... Không ngủ được, tôi đành ngồi dậy, bật điện chờ trời sáng. Tôi tranh thủ nghe những đoạn mới ghi âm, sắp xếp lại tư liệu, dự kiến sẵn bài viết trong đầu...

Hôm sau, tôi trả phòng rất sớm, về tới Hà Nội mới giữa buổi sáng, cả tòa soạn ai cũng ngạc nhiên. Tôi ngồi vào máy tính và gõ trực tiếp rất nhanh bài ghi chép “Có một nàng dâu Nga bán bia hơi ở vùng than”. Câu chữ tuôn ra ào ạt, khoảng hơn 2 tiếng đã xong. Tổng Biên tập Hữu Ước đọc lướt qua, hài lòng bảo: “Có hồn và xúc động lắm, nhưng... dài quá”. Anh ký vào bên cạnh và ghi thêm mấy chữ: “Đồng ý cho dàn trang, nhưng cắt bớt, còn 1 trang, cả ảnh”.

Khó nhất là tự cắt bài tâm đắc của chính mình, vì đoạn nào, chi tiết nào cũng tiếc. Tôi ngồi nửa buổi chiều, chỉ tỉa bớt được khoảng 800 chữ. Khi chuyển cho bộ phận dàn trang, ai đọc cũng thích, nên đã đề nghị Tổng Biên tập “ưu tiên” để bài này ngoại lệ, dài gấp rưỡi bình thường. Khi họa sĩ trình bày bìa, bài viết của tôi cũng được giật tít đưa ra, mời xem tiếp trang 30 và ½ trang 31 với 4 ảnh minh họa, tất cả đều in 4 màu.

“Có một nàng dâu Nga bán bia hơi ở vùng than” đã bất ngờ tạo nên “cơn sốt” với bạn đọc cả nước. Ngay buổi sáng hôm phát hành báo, tổng đại lý Nguyễn Hồng Lạc từ TP HCM điện ra Hà Nội khen quá trời và xin in thêm 50.000 báo. Tôi phụ trách công tác trị sự, nên khi nhận điện thoại, vẫn nghĩ ông Lạc động viên mình và nói đùa, nên hỏi lại: “Bác nói là xin nối bản thêm năm-ngàn hay năm-mươi-ngàn?”. Ông Lạc khẳng định ngay: “Nàng dâu Nga” đã rất hót. Các đại lý đăng ký ba-mươi-ngàn nữa, họ la quá trời. Tôi đang ở nhà in đây, quyết định in thêm cả năm-mươi-ngàn, chắc chắn là hết mà!”.

Đặc biệt hơn, chỉ trong khoảng một tuần, hàng ngàn bạn đọc đã viết thư, điện thoại về tòa soạn ANTG, bày tỏ tình cảm của mình với “Nàng dâu Nga”. Vì không tin câu chuyện có thật, nên dịch giả Thái Bá Tân đã trực tiếp xuống Cẩm Phả... Trở về Hà Nội, ông viết một lá thư dài mang đến ANTG, đề nghị tổ chức một cuộc quyên góp ủng hộ “Nàng dâu Nga”: “Xin quý báo đứng ra làm trung gian chuyển giùm mọi sự giúp đỡ lớn nhỏ của bạn đọc tới gia đình anh Hải và chị Anna. Cá nhân tôi xin ủng hộ bước đầu là 1.000.000 đồng”.

Mấy hôm sau, Ban Biên tập tiếp một cụ già, tóc bạc trắng: “Tôi Đàm Minh, vừa từ Hải Phòng đi tàu lên đây, vì bài báo “Nàng dâu Nga”... Thú thực là khi đọc xong tôi đã bật khóc... Ngày xưa, đi đánh trận “vào sống ra chết” cũng nhiều, nhưng tôi chưa bao giờ khóc cả... Rất nhiều bạn bè, đồng đội tôi cũng không cầm được nước mắt khi đọc bài viết này! Đề nghị các anh tiếp nhận ủng hộ cô dâu Nga và tôi xin góp 500.000 đồng”.

Gia đình anh Trần Trọng Hải, chị Anbina Trebontasova và con gái, tại Quảng Ninh năm 1999
Gia đình anh Trần Trọng Hải, chị Anbina Trebontasova và con gái, tại Quảng Ninh năm 1999

Anh Phạm Văn Chiến, Trưởng Văn phòng đại diện ANTG tại phía Nam cũng cho biết: Một số cán bộ Công đoàn Liên doanh Dầu khí Việt - Xô đã tổ chức phong trào quyên góp và gửi tiền trực tiếp cho “Nàng dâu Nga”. Số tiền đã lên tới hàng trăm triệu.

Ngay sau tết Nguyên đán Canh Dần, tôi đã báo cáo và xin ý kiến Tổng Biên tập về việc hồi âm bạn đọc quá nhiều. Anh Hữu Ước chỉ đạo làm luôn một bài viết trên ANTG số thường “Trở lại “thiên tình sử” qua những lá thư...” để tri ân bạn đọc, bởi mấy trăm triệu đồng tiền và quà đã được gửi qua ANTG và trực tiếp cho gia đình “Nàng dâu Nga” ở thị xã Cẩm Phả. (Hồi đó, đây là một khoản tiền rất lớn, có thể đổi thay đời sống của một gia đình)...

Chỉ 2 tháng sau, lần đầu tiên, ANTG có một thông báo “lạ lùng” và chưa từng có, với đại ý: Đề nghị bạn đọc... thôi không ủng hộ “Nàng dâu Nga” nữa, vì gia đình chị đã vượt qua khó khăn; nếu bạn đọc nào có lòng thì hãy dành tiền để ủng hộ cho những địa chỉ từ thiện khác...

Dù không mang tính phát hiện (sau này tôi biết người đầu tiên viết bài “Nàng dâu nga” ở Cẩm Phả là anh Ngô Mai Phong - Báo Lao động; tôi chỉ là người thứ tư viết về nhân vật này) nhưng có lẽ nhờ uy tín của ANTG và cái duyên nữa, nên ghi chép “Có một nàng dâu Nga bán bia hơi ở vùng than” đã chạm tới trái tim bạn đọc và được trao Giải báo chí toàn quốc năm đó.

Trong cuộc đời làm báo của tôi, đây cũng là một trong những bài viết thành công nhất, dù đi lấy tư liệu rất vội và viết rất nhanh.

Xin được mượn một đoạn trong lá thư đầy tâm huyết của bạn đọc Trương Lệ Hằng (Trường PTTH Quang Trung, An Khê, Gia Lai) để kết thúc bài viết này:

“Bài báo đã giúp chúng tôi tìm ra cả một thiên tiểu thuyết giữa đời thường. Cuộc đời của Anbina Trebontasova và mối tình tuyệt vời của chị đúng là một thiên tiểu thuyết vừa hiện thực, vừa lãng mạn, vừa đẫm nước mắt đau khổ, nhọc nhằn, vừa chan chứa hạnh phúc yêu thương... Có thể nói, bằng cuộc đời mình, Anna và Trọng Hải đã góp thêm tiếng nói để chúng ta hiểu thế nào là tình yêu chân chính...

Giữa lúc lấy chồng ngoại đang là “mốt” ở nhiều nơi (vì tình yêu thì ít mà những toan tính vật chất thì nhiều); thì mối tình sắt son của Anna - Trọng Hải rất đáng để cho chúng ta nể phục và suy ngẫm! (...) Cầu mong cho mối tình Nga - Việt mãi mãi vững bền...”.

Đặng Vương Hưng

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.