“Cò mồi” lộng hành nhà ở xã hội

Người mua đứng trước “ma trận” tâm lý, không nộp nhanh thì mất suất, không giữ chỗ thì hết nhà giá rẻ, dẫn đến tiền mất, hồ sơ cá nhân bị rao bán...

“Cò mồi” khoác áo “người bên dự án”

Tại TP Hồ Chí Minh, dự án Nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng) vẫn đang là chủ đề nóng vì tọa lạc tại vị trí trung tâm thành phố, gần các khu vực đất “vàng” mà giá bán dự kiến chỉ từ 21,6 triệu/m2, trong khi giá nhà đất tại cùng khu vực đang ở mức 60 - 100 triệu/m2.

Dù chủ đầu tư vẫn chưa nhận hồ sơ và số căn bán ra chỉ khoảng 750 căn nhưng dự án đã ghi nhận hơn 12.000 hồ sơ đăng ký. Trên các diễn đàn và hội nhóm bất động sản, “cò mồi” đua nhau giới thiệu là bên chủ đầu tư, nhận tư vấn, hỗ trợ hồ sơ. Cá biệt còn nhận cả cọc giữ chỗ, xí phần để không phải xếp hàng bốc thăm. Nhiều người đã tin tưởng, giao nộp hết giấy tờ hồ sơ cho lực lượng “cò mồi” này.

Cách đây hơn một tháng, anh L.T.P (30 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh) trong lần đi làm xác nhận nhà ở đã gặp người tên Hùng, giới thiệu là bên chủ đầu tư dự án Nhà ở Lý Thường Kiệt. Hùng nhiệt tình tư vấn và hỗ trợ anh P. nộp giấy tờ sau đó kết nối anh vào trong nhóm “mua nhà ở xã hội”. Nhóm có khoảng hơn 100 thành viên, đều là người có nhu cầu nhà ở nên anh P. thấy yên tâm. Các trao đổi trong nhóm xoay quanh việc khi nào nộp hồ sơ, nộp bằng cách nào, làm sao để tranh suất mua… Hùng cùng đội “cò” của mình miệt mài trả lời, tư vấn đủ thể loại và đứng ra nhận làm hồ sơ cho nhóm.

“Thấy họ nhiệt tình, chúng tôi bàn nhau bồi dưỡng tiền xe cộ đi lại cho “người của chủ đầu tư”. Mọi người thống nhất nộp 500.000 đồng, chuyển khoản vào một tài khoản do “đội cò” chỉ định. Nếu tất cả trong nhóm đều chuyển hết thì cũng phải được gần 100 triệu tiền “trà nước”, anh P. cho biết.

Không phụ lòng của người mua, “cò” Hùng đã thu nhận tất cả các loại giấy tờ, hồ sơ để đăng ký suất mua nhà ở xã hội. “Hùng hứa ngay khi mở bán sẽ nộp hồ sơ cho chúng tôi. Nghĩ như vậy là yên tâm, nhưng trong thời gian chờ đợi, tôi liên tục nhận được các cuộc gọi từ môi giới về việc mua nhà ở xã hội. Nào là có dự án ở quận 6, quận 9 và quận 12 (cũ), bao đậu hồ sơ, không cần bốc thăm, ngân hàng hỗ trợ vay nhận nhà ngay trong tháng. Tôi trả lời cho qua vì đang mong ngóng dự án Lý Thường Kiệt. Tuy nhiên, mới đây tôi lên mạng và phát hiện thông tin hồ sơ của mình nằm trong một nhóm bất động sản khác. Nhóm này có tên là “hỗ trợ đăng ký mua nhà ở xã hội khu vực TP Hồ Chí Minh” có tới hơn 3.000 thành viên. Số điện thoại và địa nhà, cơ quan đều được công khai. Tôi hỏi Hùng thì anh ta chối phăng”, anh P. kể.

Anh P. nhắn tin lên nhóm yêu cầu xóa thông tin của mình thì bất ngờ nhận được câu trả lời, thông tin này đã được mua, sau đó anh P. bị chặn khỏi nhóm.

Hoang mang và bất an hơn là trường hợp của chị N.T.N (28 tuổi, ngụ xã Nhà Bè, TP Hồ Chí Minh). Chị N. nằm trong nhóm mua nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt cùng với anh P. Tuy nhiên, vì sốt sắng muốn mua thành công dự án này nên chị N. đã xuống cọc giữ chỗ 50 triệu cho người tên Tâm, xưng là “bộ phận tiếp nhận hồ sơ dự án”. Với lời hứa rằng chị N. sẽ được chọn căn mà không cần bốc thăm. “Họ nói nếu trường hợp xấu nhất tôi không mua được thì sẽ trả lại tiền cọc, còn nếu tôi mua được thì đây là số tiền hoa hồng. Tôi nghe cũng hợp lý nên yên tâm”, chị N. cho biết. 

Một bản sao hồ sơ đã nộp cho “chủ đầu tư” tự xưng, tiền cọc đã xuống cho “người của dự án”, việc của chị N. bây giờ chỉ việc chờ đợi để có một tổ ấm. “Tôi cũng nắm được thông tin là dự án này rất nóng, có hàng ngàn người đăng ký mua nhưng “người bên công ty” trấn an tôi, đã giữ chỗ rồi thì chắc chắn có suất mua, cứ chuẩn bị tiền đi là vừa”, chị N. chia sẻ.

Sau khi thông tin “cò mồi” náo loạn dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt, Công ty Cổ phần Đức Mạnh, chủ đầu tư dự án vừa có công văn gửi UBND TP Hồ Chí Minh, Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an TP Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng Thành phố và các cơ quan báo chí, khẳng định dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt hiện chưa mở bán và chưa tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà.

Công ty Đức Mạnh cho biết, hiện nay, dự án chưa có thông báo mở bán, tiếp nhận hồ sơ theo quy định pháp luật nên công ty chưa tiếp nhận bất kỳ hồ sơ nào của người dân. Việc mở bán dự án phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Khi đủ điều kiện, thông tin chính thức sẽ được công bố trên website của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh và chủ đầu tư.

Phía Công ty Đức Mạnh nhấn mạnh, đến nay, công ty chưa tiếp nhận bất kỳ hồ sơ đăng ký mua căn hộ nào, đồng thời không thực hiện việc nhận đặt cọc, không ủy quyền hoặc hợp tác với bất kỳ tổ chức, cá nhân hay sàn giao dịch nào để môi giới, chào bán dự án.

Do đó, doanh nghiệp này không chịu trách nhiệm đối với các trường hợp người dân tự ý nộp hồ sơ hoặc đặt cọc thông qua các đơn vị, cá nhân không phải là chủ đầu tư. Qua ghi nhận của cơ quan chức năng, đã xuất hiện người bị hại trong các giao dịch tự phát này. Có trường hợp chuyển khoản đặt cọc với số tiền lên tới 150 triệu đồng.

Nhận được thông tin chính thức từ chủ đầu tư, những người mua nhà như anh P. chị N. như ngồi trên đống lửa. Anh P. đã liên hệ ngay với đội cò của Hùng hỏi cho ra nhẽ, thì anh này giải thích loanh quanh rồi “hô biến”. Chị N. tức tốc gọi điện cho “chủ đầu tư” đã nhận tiền giữ chỗ để đòi lại nhưng được hứa hẹn nếu chị N. không mua được nhà thì sẽ trả tiền. “Họ nói đây là tiền môi giới, do tôi tự nguyện trả để được tư vấn. Tôi sợ mình vừa không mua được nhà, vừa mất tiền, lại có nguy cơ bị bán thông tin”, chị N. buồn bã nói. 

Tỉnh táo trước “giấc mơ nhà ở”

Một dự án nhà ở xã hội khác cũng đang được rao bán là “dự án Nhà ở xã hội số 4 Phan Chu Trinh (phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh). Đây là dự án chủ yếu phục vụ tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm (từ kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đến sông Vàm Thuật) và các dự án khác trên địa bàn thành phố.

Tuy nhiên, vì nằm ở vị trí đắc địa, ngay lối vào trung tâm TP Hồ Chí Minh, gần bến xe, nhà ga, trung tâm thương mại nên dự án nhà ở xã hội này cũng được lực lượng “cò mồi” chào bán suất nội bộ và nhận tư vấn hồ sơ, nhận giữ chỗ.

Đáng chú ý, có cả một nhóm xưng là “cư dân của chung cư số 4 Phan Chu Trinh” liên tục tung ra những thông tin mua bán, nhận hồ sơ, có “suất đặc biệt, suất lãnh đạo” để mời chào. Khi chúng tôi muốn mua “suất đặc biệt”, người trong nhóm cư dân này cho biết, đây là suất VIP, phải cọc trước 50 triệu để giữ chỗ, nếu không trúng thì cam kết trả lại cọc. Để tạo thêm niềm tin, “cư dân” giải thích, “suất đặc biệt” chính là suất của cư dân được nhận nhà nhưng không ở mà sang lại ngay với giá rẻ hơn thị trường 30%. 

“Hiện bên anh còn vài suất đặc biệt thôi, chủ yếu của những gia đình khá giả không muốn ở chung cư. Bây giờ mình mua thì phải chờ đến cuối năm bàn giao nhà cho chủ, sau đó thì chủ sẽ nhượng lại cho mình. Nhưng trước mắt muốn có suất này phải đặt cọc”, tài khoản ẩn danh trong nhóm “cư dân chung cư số 4 Phan Chu Trinh” nói.

Theo thông tin về dự án này được công bố thì phải đến cuối năm 2027 mới đưa vào sử dụng. Hiện tại chưa hề có thông tin gì về việc nộp hồ sơ, mở bán hay giá bán. Nhằm hạn chế tình trạng môi giới bên ngoài tự ý chào bán, nhận đặt cọc sai quy định, tránh trường hợp người dân bị lừa, chủ đầu tư đề nghị cơ quan chức năng khuyến cáo người dân hết sức thận trọng, chỉ tiếp cận thông tin từ các kênh chính thống và liên hệ trực tiếp với chủ đầu tư khi dự án chính thức mở bán.

Trước thực trạng bát nháo ở các dự án nhà ở xã hội, các cơ quan chức năng đã nhiều lần phát đi cảnh báo, nhưng vẫn còn không ít người dân nhẹ dạ, tin vào các lời hứa không có cơ sở pháp lý. Trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, nhu cầu cao, tâm lý muốn “giữ chỗ sớm” khiến rủi ro mất tiền càng gia tăng. Theo Luật sư Đặng Trường Thanh, Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh, đây là biểu hiện méo mó rất nguy hiểm đối với chính sách an sinh. Các đối tượng lừa đảo còn sử dụng hình thức ký hợp đồng tư vấn pháp lý hoặc hợp đồng hỗ trợ hồ sơ để lách luật, yêu cầu người mua đặt cọc giữ chỗ hoặc trả phí tư vấn, hứa hẹn đảm bảo suất mua nhà với giá ưu đãi hoặc bốc thăm trúng quyền mua.

Sau khi nhận được tiền của bị hại, các đối tượng sẽ chậm thực hiện cam kết, thậm chí cắt đứt liên lạc hoàn toàn. Các đối tượng còn làm giả hồ sơ, giấy tờ; làm giả giấy xác nhận về điều kiện nhà ở, làm giả giấy tờ xác nhận thu nhập, điều kiện hoàn cảnh gia đình… để hợp thức hóa điều kiện mua dẫn đến hệ quả người mua vi phạm pháp luật.

Luật sư Thanh cho rằng tùy tính chất vụ việc, các hành vi bán suất nhà ở xã hội có thể bị xử phạt hành chính theo pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản. Trường hợp có yếu tố gian dối, hứa hẹn trúng suất để thu tiền rồi chiếm đoạt, hành vi đó thậm chí có thể bị xem xét dưới góc độ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Liên quan đến các dự án nhà ở xã hội, ngày 16/4, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành văn bản gửi các sở, ngành về việc chấn chỉnh hoạt động nộp hồ sơ mua, bán nhà ở xã hội trên địa bàn. UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục mua bán theo quy định pháp luật.

Chủ đầu tư phải công bố công khai thông tin dự án trên trang thông tin của doanh nghiệp, gửi thông tin về Sở Xây dựng và UBND cấp xã nơi có dự án để đăng tải trên các kênh chính thống của địa phương theo quy định. Sở Xây dựng phải có trách nhiệm công khai thông tin tất cả dự án nhà ở xã hội đang triển khai trên địa bàn, tối thiểu 30 ngày trước thời điểm nhận hồ sơ.

Đồng thời, UBND tỉnh giao công an kiểm tra, xử lý các hành vi môi giới trái phép, “cò mồi”, thu tiền đặt chỗ, thu phí “bảo đảm hồ sơ trúng”, rao bán “suất ngoại giao” trái quy định. Khi có kết quả kiểm tra, xử lý, cơ quan công an thực hiện công bố công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm để cảnh báo tới người dân. Đối với người có nhu cầu mua nhà ở xã hội, UBND tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, tiếp cận thông tin chính thống để tránh bị lợi dụng, trục lợi.