Châu Á khó đuổi kịp kinh tế toàn cầu

Sau khi gặt hái được những lợi ích từ toàn cầu hóa và lãi suất cực thấp trong hơn một thập kỷ, các nền kinh tế châu Á giờ đây phải đối mặt với một thế giới rất khác. Hàng loạt cú sốc và đứt gẫy đã xảy ra trong những năm gần đây mà ít ai có thể lường trước.

Trong số đó có nhiều rạn nứt giữa Trung Quốc và Mỹ, một đại dịch toàn cầu, việc định hình lại các chuỗi cung ứng, tình trạng lạm phát gia tăng dẫn tới việc thắt chặt chính sách tiền tệ một cách nhanh chóng và hà khắc, thiên tai liên quan đến biến đổi khí hậu nhiều hơn, sự giảm tốc kinh tế có thể kéo dài ở Trung Quốc, và gần đây nhất là sự tăng tốc của tự động hóa được thúc đẩy bởi việc ứng dụng nhanh chóng AI. Tất cả những điều này đang gây ra nhiều thay đổi mang tính kiến tạo trong nền kinh tế toàn cầu. Đối với châu Á, đó là nguồn gốc của những mối đe dọa và cơ hội, cũng là nguồn gốc của sự bất trắc lớn.

1.jpg -0
Tính đến quý cuối cùng của năm 2022, châu Âu đã nhận được lượng đầu tư lớn gấp đôi châu Á.

Ít nhất là trong năm tới, triển vọng sẽ bị che mờ bởi sự giảm tốc của nền kinh tế toàn cầu. Trong cập nhật 7 tháng về Triển vọng kinh tế thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu sẽ giảm từ 3,5% năm 2022 xuống 3,0% vào cả năm 2023 và 2024. Theo tiêu chuẩn lịch sử, tốc độ này yếu hơn rõ rệt so với tăng trưởng trung bình 3,6% trong giai đoạn 2010 - 2020.

Mặc dù suy thoái toàn cầu dường như khó có thể xảy ra, đặc biệt là khi tăng trưởng của Mỹ vẫn mạnh mẽ, nhưng nó không thể bị loại trừ, do việc thắt chặt tiền tệ - hoạt động này vẫn chưa kết thúc - phải mất 12 - 18 tháng mới tác động đầy đủ đến nền kinh tế thực, và do sự giảm tốc kinh tế ở Trung Quốc. Lạm phát đã giảm trên toàn cầu trong năm nay, nhưng nó vẫn là một ẩn số. Giá lương thực và năng lượng tăng trong những tháng gần đây sau khi Nga từ chối nối lại thỏa thuận Ngũ cốc Biển Đen hồi tháng 7 và Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo. Trong khi đó, những tuyên bố gần đây của Saudi Arabia và Nga về việc cắt giảm nguồn cung dầu đã đẩy giá nhiên liệu tăng cao.

Tăng trưởng thương mại thế giới, mà các nền kinh tế của châu Á phụ thuộc nhiều, đang chậm lại - thậm chí còn chậm hơn tốc độ tăng trưởng GDP. Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ước tính về mặt khối lượng, thương mại hàng hóa sẽ chỉ tăng 1,7% trong năm 2023, so với mức trung bình 2,6% trong 12 năm qua, kể từ sau khi nó sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Sự chậm lại một phần là kết quả của thương mại được thúc đẩy bởi chính trị nhiều hơn là bởi các yếu tố cơ bản về kinh tế và các quy tắc thương mại, dẫn đến lệnh cấm xuất khẩu các loại hàng hóa và công nghệ khác nhau, chủ nghĩa bảo hộ nhập khẩu gia tăng - bao gồm cả ở Mỹ và châu Âu - và tình trạng nội địa hóa hơn nữa các chuỗi cung ứng. Thế nhưng, các lực lượng kinh tế cũng đóng vai trò nhất định. David Lubin - người đứng đầu bộ phận kinh tế thị trường mới nổi tại Citigroup - đã chỉ rõ, bên cạnh tốc độ tăng trưởng GDP ảm đạm tự động dẫn đến thương mại chậm hơn, thế giới vẫn đang phải hứng chịu “tàn tích thương mại” sau đợt bùng phát đại dịch khi mọi người vung tiền mua sắm hàng hóa, đặc biệt là ở các nền kinh tế tiên tiến.

Giờ đây, họ đã chuyển chi tiêu sang dịch vụ, những mặt hàng ít giao dịch hơn so với hàng hóa. Tăng trưởng chậm hơn ở Trung Quốc cũng làm giảm nhu cầu đối với cả hàng hóa và hàng tiêu dùng. Sự chậm lại ở Trung Quốc, nước chiếm gần một nửa GDP của châu Á, có thể là sự gián đoạn lớn đối với khu vực, đặc biệt nếu tình trạng này kéo dài.

Nguyên nhân chủ yếu của nó chủ yếu là ở trong nước. Lĩnh vực bất động sản của Trung Quốc, vốn chiếm 25-30% nền kinh tế nước này, đang bị khủng hoảng. Giá bất động sản ở đây, vốn đắt nhất trên thế giới tính theo thu nhập, đang giảm xuống, cùng với doanh số bán. Người tiêu dùng đang hạn chế chi tiêu vì phải trả nợ và đối mặt với tình trạng giảm phát. Điều này không khuyến khích tiêu dùng.

Cùng với đó, dòng vốn FDI vào châu Á trong các ngành quan trọng chiến lược như chất bán dẫn tiên tiến, một số loại dược phẩm và công nghệ liên quan đến pin bắt đầu suy giảm vào năm 2019, và đến quý cuối cùng của năm 2022, châu Âu đã nhận được lượng đầu tư lớn gấp đôi châu Á. Phân biệt giữa FDI “ngang” - đề cập đến các công ty nước ngoài đầu tư vào một quốc gia để phục vụ thị trường nội địa - và FDI “dọc” - các công ty đầu tư để sản xuất đầu vào cho xuất khẩu, IMF cho rằng FDI “dọc” dễ bị tổn thương hơn do sự gián đoạn trong một thế giới bị phân mảnh. Điều này cho thấy các nhà xuất khẩu linh kiện châu Á sẽ thua các nước có thị trường nội địa lớn.

Bên cạnh những diễn biến thương mại và đầu tư, một số quốc gia Đông Á còn phải đối mặt với những rủi ro liên quan đến dân số già. Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan, tỷ lệ dân số ở độ tuổi lao động đang giảm. Điều này sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, gây ra tình trạng thiếu hụt lao động và dẫn đến áp lực gia tăng đối với dịch vụ tài chính công do chỉ tiêu chăm sóc sức khỏe và lương hưu cao hơn, cũng như cơ sở thuế đang thu hẹp. Một trong những giải pháp có thể là tăng cường triển khai tự động hóa và AI. Tuy nhiên, trong báo cáo năm 2023 về Xu hướng triển vọng tuyển dụng và xã hội thế giới, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cảnh báo rằng AI và các hình thức tự động hóa khác chỉ có thể ảnh hưởng tích cực đến năng suất khi người lao động có trình độ học vấn và kỹ năng sử dụng chúng. Điều này sẽ đặt ra thách thức, đặc biệt đối với các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Văn hóa, lịch sử không còn chỉ nằm trong sách giáo khoa, những trang tư liệu hay không gian bảo tàng. Trên TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... người trẻ đang kể câu chuyện của cha ông bằng video ngắn, tranh vẽ, thời trang, âm nhạc và công nghệ số. Cách kể mới đang giúp di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Nhưng khi một video có thể lan truyền tới hàng trăm nghìn người chỉ trong thời gian ngắn, câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để sáng tạo mà không làm sai lệch những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ?

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Dù ông Trump tuyên bố Mỹ "không cần Canada", thực tế Washington đang mua phần lớn dầu thô, khí đốt, điện cùng nhiều nguyên liệu công nghiệp sống còn từ quốc gia láng giềng.

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Sau 6 tháng xung đột Trung Đông, giá dầu và xăng vẫn neo cao nhưng thị trường đang dần hình thành một "bình thường mới". Dù Mỹ nỗ lực mở rộng nguồn cung qua thỏa thuận với Venezuela, giá nhiên liệu vẫn khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Ra đời từ năm 1989 từ ý tưởng của cộng đồng địa phương nhằm đưa du khách trở về với bầu không khí "vàng" của các thập niên từ 1950 - 1980, lễ hội Golden Oldies được tổ chức vào ngày cuối tuần cuối cùng của tháng 7 hàng năm tại làng Krofdorf-Gleiberg, thị trấn Wettenberg, tiểu bang Hessen - Đức. Kết hợp giữa âm nhạc, xe cơ giới và thời trang vintage, Golden Oldies đã trở thành một trong những lễ hội văn hóa hoài niệm lớn nhất nước Đức, thu hút mỗi năm khoảng 60.000 - 70.000 lượt du khách.

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Chỉ còn ít tuần nữa, Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad 20) sẽ chính thức khởi tranh tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản). Thời điểm này, không khí tập luyện tại các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia đang bước vào giai đoạn "nước rút" khốc liệt nhất. Với mục tiêu phấn đấu giành từ 4 - 6 HCV, Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đang dồn toàn lực, kích hoạt chế độ "cắm trại săn vàng" cho các đội tuyển trọng điểm.

Một thoáng Milan

Một thoáng Milan

Được coi là trung tâm quan trọng của thời trang châu Âu, cái nôi của Opera và đô thị kinh tế của nước Ý, Milan trên thực tế còn là một trong những thành phố đẹp nhất nước Ý. Ẩm thực đa dạng và cuộc sống nhộn nhịp, Milan là sự hòa quyện giữa cuộc sống hiện đại phồn thịnh với vô vàn di tích lịch sử tráng lệ. Sự tiên phong nghệ thuật độc đáo và bảo tồn truyền thống cổ điển đã đem đến cho Milan một vẻ quyến rũ mê hoặc.

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Ngày 24/8, chính quyền Mỹ đã công bố chiến dịch “chiến tranh kinh tế” hủy diệt do Tổng thống Donald Trump phát động nhằm đối phó với Iran. Chiến dịch này đang được giới quan sát quốc tế theo dõi xem liệu ông Trump có thật sự thực hiện đúng như những gì tuyên bố hay không, khi những cái giá phải trả về mặt chính trị ngày càng tăng.

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đòi hỏi Việt Nam vừa bảo tồn bản sắc vừa tạo động lực tăng trưởng mới, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang mở ra hành lang pháp lý đồng bộ nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành tài sản trí tuệ và nguồn lực kinh tế. Mục tiêu của dự thảo không dừng ở quản lý mà hướng tới kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh, nơi truyền thống được phát huy thành giá trị thương mại bền vững.

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Những năm gần đây, sân khấu thực cảnh ở Việt Nam đang nở rộ. Khởi đầu từ “Tinh hoa Bắc Bộ” năm 2017 đến nay, chúng ta có thêm những vở như “Ký ức Hội An”, “Tinh hoa Việt Nam”, “Vũ điệu trên mây”, “Chuyện tình Bản Giốc”, “Dòng sông kể chuyện”, “Huyền tích U Va”… và mới đây là “Đất nước thiên hùng ca” cho thấy một xu hướng: lịch sử, truyền thuyết, cảnh quan và di sản đang được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu hiện đại.

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Cà Mau không chỉ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính hay phát triển kinh tế, mà còn chủ động đưa công nghệ vào công tác bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Việc thành lập, duy trì các mô hình như “Cổng an ninh trật tự thông minh” tại xã Phong Hiệp; “An ninh trật tự xã hội thông minh” tại xã Tân Hưng hay hệ thống “Camera an ninh trật tự” tại hầu hết các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã mang lại bước ngoặt lớn, trở thành “Lá chắn công nghệ” thay đổi căn bản phương thức quản trị địa bàn và huy động sức mạnh lòng dân, giữ gìn sự bình yên cho xóm làng nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Hàng trăm tỷ USD được tung ra để hỗ trợ đồng yen, nhưng chênh lệch lãi suất, gánh nợ công và sức hút của tài sản Mỹ tiếp tục bào mòn hiệu quả can thiệp.

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Hàng loạt khóa học làm giàu nhanh trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok mọc lên như nấm, hứa hẹn biến bất cứ ai cũng có thể trở thành triệu phú chỉ sau vài cú chạm và lướt màn hình. Thế nhưng, đằng sau những lời đường mật và hình ảnh hào nhoáng là vô vàn câu chuyện buồn của những người đã đổ tiền, công sức và niềm tin vào ảo vọng “trở thành triệu phú online”...