“Cha đẻ” của bộ môn bóng rổ phổ biến khắp thế giới

Bóng rổ đã có bề dày lịch sử gần 1,3 thế kỷ, trở thành bộ môn thể thao thịnh hành nhất trên thế giới chỉ sau bóng đá. Vậy ai là người phát minh ra trò chơi được ưa chuộng ở khắp mọi nơi này?

Đó là tiến sĩ James Naismith (1861-1939) người Mỹ gốc Canada, vị giáo sư khả kính được lịch sử tôn vinh là “cha đẻ” của bộ môn bóng rổ phổ biến khắp hành tinh. Vốn là một giáo viên thể chất giàu kinh nghiệm tại Trường Đại học McGill danh tiếng ở Montreal (Candada), cuối năm 1890 giáo sư J. Naismith được mời sang giảng dạy tại Trường Đào tạo quốc tế (YMCA) ở Springfield (tiểu bang Massachusetts, Mỹ).

Trước đó trong vai trò là một vận động viên tự do, J. Naismith đã tham gia thi đấu và giành được những thứ hạng cao trong các bộ môn thể thao đại chúng như quần vợt, bóng bầu dục, bóng đá và thể dục dụng cụ ở quê nhà Canada.

Vào thời ấy các trò chơi vận động thể chất, cũng như các môn thể thao chủ yếu được thực hiện ngoài trời, nên trong suốt những tháng mùa đông kéo dài các sinh viên không được tập luyện để nâng cao thể lực. Giáo sư Luther Gulick (1865-1918), Trưởng Khoa Giáo dục thể chất của YMCA liền đề nghị tiến sĩ J. Naismith, thầy giáo dạy thể dục duy nhất chưa lập gia đình dành thời gian nghiên cứu tạo ra một môn thể thao nào đó, đáp ứng điều kiện trong nhà khiến sinh viên có thể tập luyện và tham gia thi đấu được.

Tiến sĩ J. Naismith giới thiệu các quy tắc cơ bản của môn thể thao mới trong tháng 1-1892.
Tiến sĩ J. Naismith giới thiệu các quy tắc cơ bản của môn thể thao mới trong tháng 1-1892.

Thoạt tiên J. Naismith nghĩ đến việc cải tiến các môn chơi đang thịnh hành như bóng bầu dục, khúc khôn cầu trên cỏ, hay bóng chày... nhưng rồi thấy các trò này đều quá “thô bạo” không phù hợp với không gian trong nhà. Sau một thời gian tìm tòi sáng tạo, đến giữa mùa đông năm 1891 thầy giáo J. Naismith đã giới thiệu bộ môn thể thao mới được ông đặt tên là “basketball” (bóng rổ), mô phỏng trò chơi “Duck On Rock” (vịt trên đá) của trẻ con da đỏ châu Mỹ. Để rồi vào ngày 20-1-1892, trận đấu bóng rổ đầu tiên gồm J. Naismith cùng 9 sinh viên của Trường YMCA, được chia thành 2 đội thi đấu trong nhà với kết quả tỷ số là 1-0 nghiêng về đội của thầy giáo J. Naismith.

Sân bóng rổ trong nhà đầu tiên trên thế giới ở trường YMCA, nay thuộc trường Springfield College.
Sân bóng rổ trong nhà đầu tiên trên thế giới ở trường YMCA, nay thuộc trường Springfield College.

Trước đó 5 ngày, tiến sĩ J. Naismith đã công bố 13 điều luật cơ bản của trò chơi mới trước toàn thể nhà trường, do ông soạn thảo với những quy định cụ thể như bóng dùng trong các trận tranh tài là loại bóng đá da mềm, giỏ để ném bóng vào ghi điểm là sọt chuyên dụng đựng trái đào vốn phổ biến trong vùng New England phía đông bắc Hoa Kỳ. 

Để tránh sự va chạm tối đa giữa các cầu thủ trên sân, rổ bóng được đặt trên độ cao “khó với” là 10 feets (3,05m) tính từ mặt sân tới cạnh trên của vòng rổ. Độ cao tiêu chuẩn này vẫn được áp dụng cho tới ngày nay.

Bước sang đầu thế kỷ XX, Bộ Giáo dục Mỹ quy định tất cả các trường học trên cả nước, kể từ bậc trung học phổ thông trở lên đều phải có sân bóng rổ trong nhà, tạo điều kiện để trò chơi thể thao này phát triển thành bộ môn thi đấu chuyên nghiệp quy mô toàn quốc.

Bức tượng tôn vinh “cha đẻ” bộ môn bóng rổ J. Naismith tại thị trấn Almonte, thuộc tỉnh Ontario quê hương ông.
Bức tượng tôn vinh “cha đẻ” bộ môn bóng rổ J. Naismith tại thị trấn Almonte, thuộc tỉnh Ontario quê hương ông.

Về phần tiến sĩ J. Naismith, ngay lúc sinh thời ông đã có diễm phúc chứng kiến trò chơi thể thao do mình sáng tạo ngày càng thịnh hành trong công chúng. Từ năm 1904,  bóng rổ là một trong những môn thể thao trình diễn tại các kỳ Thế vận hội. Đến dịp Olympic lần thứ XI ở Berlin (Đức) trong năm 1936, bóng rổ đã trở thành bộ môn được đưa vào chương trình thi đấu chính thức. Bản thân “cha đẻ” của bóng rổ J. Naismith lúc ấy đã 74 tuổi, vẫn có mặt tham dự và trao huy chương trong trận chung kết.

Cùng với thời gian, bóng rổ do giáo sư thể dục J. Naismith phát minh ra đã lọt vào danh sách các môn thể thao phổ biến nhất, với hơn 300 triệu người trên hành tinh thường xuyên chơi bóng rổ hằng ngày.

Quang Long (tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.