Ca sĩ Tuấn Hưng: Bây giờ, tháo mặt nạ ra…

Ca sĩ Tuấn Hưng vừa tạo nên một vụ lùm xùm. Anh văng tục trên facebook cá nhân vì không vừa lòng với chương trình Bài Hát Yêu Thích của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
Thật ra, chuyện ca sĩ văng tục không phải là chuyện xưa nay hiếm. Nhưng với Tuấn Hưng thì lớn chuyện.

1. Tuấn Hưng, hiện hữu trong làng âm nhạc Việt lần đầu với nhóm nhạc "Quả Dưa Hấu". Những thành viên trong nhóm nhạc này gồm: Bằng Kiều, Anh Tú, Tuấn Hưng và Tường Văn. Đó là những cá nhân đều có cá tính mạnh, tài hoa.  Nổi bật nhất là Bằng Kiều và Tuấn Hưng. Khi nhóm nhạc đang lên như diều gặp gió thì rã nhóm. Lý do rã nhóm rất đơn giản, "đại ca" của nhóm là Bằng Kiều lấy vợ và xuất ngoại sang Mỹ. Đó là vào năm 2002.

Nhóm rã, mỗi thành viên theo một con đường riêng. Bằng Kiều thênh thang danh vọng, Tuấn Hưng dạt vào Sài Gòn tìm kiếm cơ hội, Anh Tú vẫn giữ cái chất nghệ sĩ “lang thang hoài trên phố, bỗng thấy mình không nhớ nổi một con đường”, Tường Văn gần như rút khỏi làng giải trí. Mặc cho anh từng có bài hát "Giấc mơ tình yêu" rất đình đám được ca sĩ Mỹ Tâm trình bày vô cùng thành công.

Tuấn Hưng vào Sài Gòn, khi sự nghiệp chưa có gì nổi bật thì vướng ngay vào chuyện cãi cọ với lực lượng cảnh sát giao thông do bị xử lý vì lỗi chở người quá quy định, xe mang biển kiểm soát giả, gắn còi hơi, không tuân thủ hiệu lệnh người điều khiển giao thông, chống người thi hành công vụ… Đợt ấy, Tuấn Hưng bị báo giới tẩn cho tơi tả.

Sau biến cố này, vận khí của Tuấn Hưng lên rất nhanh. Tuấn Hưng có hàng loạt ca khúc được đông đảo người nghe đón nhận, như: "Tình yêu lung linh", "Tình yêu nào phải trò chơi", "Vẫn nhớ"… Tiếp nữa là "Cầu vồng khuyết", "Tìm lại bầu trời"...

Tấm vé mời của Bài Hát Yêu Thích khiến Tuấn Hưng phát cáu.

Tấm vé mời của Bài Hát Yêu Thích khiến Tuấn Hưng phát cáu.

Không chỉ có vậy, Tuấn Hưng thay đổi diện mạo bên ngoài một cách chóng mặt. Tuấn Hưng xuất hiện trong làng giải trí Việt như một quý ông đầy lịch lãm, mạnh mẽ và… sát gái. Sẽ không ngoa khi gọi Tuấn Hưng là "Gã đàn ông đào hoa nhất của showbiz Việt". Những giai nhân hay người nổi tiếng từng có thời gian song hành với Tuấn Hưng có thể kể đến: ca sĩ Thanh Thảo, người mẫu Vũ Thu Phương, ca sĩ Hồ Ngọc Hà...

Tuấn Hưng như một ca lạ của làng giải trí Việt, khi mà những nam ca sĩ khác toàn ẻo lả hay thi thoảng lộ một vài clip quan hệ đồng giới, tố cáo lừa gạt tiền tình thì bao nhiêu nam tính của giới này đổ dồn cả vào Tuấn Hưng. Khi mà những nam ca sĩ khác đua nhau theo trào lưu ăn vận, nhảy nhót, trang hoàng kim cương khăn quấn cổ đắt tiền, khoe đủ thứ từ dây chuyền cho đến giày dép, quần áo thì Tuấn Hưng lẳng lặng tống một đống hình xăm vào người.

Khi các nam ca sĩ khác khoe hình ngồi ăn tối hay chụp ảnh chu miệng tạo dáng như mấy em trong độ tuổi teen thì Tuấn Hưng khoe ảnh đổ mồ hôi khi đá bóng, có cả ảnh đang tranh cãi trong một trận cầu máu lửa. Tuấn Hưng, cứ như anh hai Sài Gòn trong thế giới nhìn giông giống đàn ông mà không biết có phải đàn ông không.

Ngay cả khi trả lời phỏng vấn giới truyền thông, Tuấn Hưng vẫn chưa một lần đeo mặt nạ.

Có thể nói, Tuấn Hưng sống và hát có chút bản năng. Biết đâu đây lại chính là yếu tố mang lại sức hút của Tuấn Hưng.

Tuấn Hưng lấy vợ, Tuấn Hưng làm bố trẻ con, cái chất của Tuấn Hưng vẫn không thay đổi, vẫn như một tay chơi không tuổi. Như vừa rồi, Tuấn Hưng hứng chí tuyên bố trên facebook cá nhân nếu đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam thua trong trận bán kết Sea Games trước đội tuyển U23 Myanmar, Tuấn Hưng sẽ cạo đầu. Trận cầu đó U23 Việt Nam thua và Tuấn Hưng cũng hy sinh mái tóc rất đỏm dáng để cạo đầu một cách tương đối, thiệt.

Khi mà mọi thứ đang rất vui với Tuấn Hưng, thì cách đây mấy hôm đột ngột anh ném lên facebook tấm ảnh chụp tấm vé mời chương trình Bài hát yêu thích của VTV (Tuấn Hưng tham gia chương trình với bài hát "Anh sẽ không đổi thay") với lời lẽ muốn trích dẫn phải viết tắt vài từ, Tuấn Hưng viết: " Đ… bao giờ hát cho Bài hát yêu thích nữa. Cái loại chúng mày coi bố mày không ra gì thì bố coi chúng mày tương tự. Nhé". Không chỉ mắng phong long, Tuấn Hưng còn tag (liên kết) với nhạc sĩ Huy Tuấn - Giám đốc Chương trình Bài hát yêu thích.

Lý do Tuấn Hưng nổi cáu, cũng đơn giản thôi. Trên tấm vé mời của chương trình đó, hình ảnh của Tuấn Hưng được in rất nhỏ. Đồng thời, tên của Tuấn Hưng còn xếp sau nhiều tên ca sĩ trẻ khác. Ca sĩ Văn Mai Hương nhanh nhảu nhào vào can ngăn: "Chú ơi, sao thế? Bình tĩnh, bình tĩnh ạ". Tuấn Hưng trả lời rất gọn và nhanh: "Bọn này cứ chửi thẳng vào mặt". Đại loại, trong nhiều trả lời của Tuấn Hưng đều có từ đệm hè phố.

Nhạc sĩ Huy Tuấn - Giám đốc âm nhạc của chương trình Bài Hát Yêu Thích.
Nhạc sĩ Huy Tuấn - Giám đốc âm nhạc của chương trình Bài Hát Yêu Thích.

2. Khán giả không cần quá tinh ý đều biết, hình trên mỗi poster hay vé mời ca nhạc đều có những chủ đích cụ thể. Ca sĩ nổi tiếng thì ảnh to hơn ca sĩ chưa nổi tiếng, ca sĩ có danh vọng thì nghệ danh được phóng to hơn ca sĩ chưa có danh vọng. Ngoại trừ, ca sĩ có danh vọng là khách mời trong một chương trình ca nhạc dạng liveshow của nhân vật chính thì lắm lúc hình ảnh và nghệ danh có kích thước bằng hoặc nhỏ hơn nhân vật chính một chút.

Điều này, đối với những cá nhân bình thường thì rất bình thường, nhưng đối với những cá nhân có tên tuổi như Tuấn Hưng lại là điều hoàn toàn không hề bình thường. Với lại, trong làng giải trí người ta vẫn thường hay sử dụng một vài tiểu xảo để gây ức chế cho nhau, nói thẳng ra thì "luôn tranh thủ cơ hội để hạ nhục nhau". Ai sử dụng tiểu xảo để hạ nhục Tuấn Hưng, hẳn nhiên là ông ca sĩ được Tuấn Hưng réo thẳng tên trên facebook rồi.

Một ca sĩ trao đổi với tôi rằng: "Làng âm nhạc phía Bắc thường thích vỗ ngực tự xưng nhạc mình là văn minh, là tử tế, là nghe có ý thức, là viết có ý thức. Nhưng có văn minh, có tử tế, có ý thức hay không thì cậu nhìn cậu hiểu rõ? Chính vì việc họ tự cho mình văn minh, tử tế, ý thức nên họ coi thường thể loại nhạc của người khác". Vận nhận xét này vào câu chuyện của Tuấn Hưng, có lẽ không sai lệch.

Sòng phẳng mà thừa nhận, nếu xếp về danh vọng ở thời điểm này thì miền Nam có Đàm Vĩnh Hưng, miền Bắc có Tuấn Hưng. Những nghệ sĩ rất khác biệt kiểu Tùng Dương tôi không có ý so sánh, chỉ là đang bàn đến sức hút đối với người nghe. Thế nên, việc xếp cái tên Tuấn Hưng sau nhiều tên của các ca sĩ trẻ, hình ảnh lại nhỏ hơn thì điều này không thể nói là không có ý đồ được.

Tôi không có ý bênh vực Tuấn Hưng, tôi chỉ đang bình luận câu chuyện theo một hướng có gốc có ngọn.

Tôi biết có những ca sĩ được mời hát khai trương quán mới, giá cho 3 bài hát là 5.000USD, chưa kể giá vé máy bay hạng thương gia, khách sạn 5 sao. Câu trả lời mà người muốn mời ca sĩ là "Đẳng cấp của tôi không phải ở chỗ đấy". Tôi biết có những ca sĩ khước từ giá 100 triệu cát-sê cho 4 bài hát vì lý do: "Tôi quen hát với ban nhạc của mình, tôi không hát được với bản ghi âm thanh sẵn".

Sẽ có rất nhiều người tiếc nếu biết những chi tiết này, nhưng một vài ca sĩ cũng có tố chất nghệ sĩ. Khi họ đã muốn thì không ai có thể khiển được.

Một bầu show từng kể, có lần anh làm chương trình ở Quảng Ninh. Mời một ca sĩ từ Hà Nội về diễn, ca sĩ đang thời "nhập đồng" cực khó mời và cực khó tính, theo hợp đồng ca sĩ này hát 3 bài thì giá tiền sẽ là như thế này. Ca sĩ lên sân khấu hát, khán giả cuồng nhiệt quá nên hát một lúc hơn mười bài. Bầu show mặt mày căng thẳng lắm vì sợ giá cat-sê sẽ đội lên. Hát xong, ca sĩ tiến về phía hậu trường, bảo với bầu show: "Em hát tặng khán giả, anh đừng ngại gì cả. Còn tiền cát-sê, đã ký trong hợp đồng làm sao thì em cứ lấy như vậy".

Ca sĩ Tuấn Hưng.
Ca sĩ Tuấn Hưng.

3. Sau khi Tuấn Hưng bị dư luận phản ứng vì văng tục trên facebook, ca sĩ Mỹ Linh có dạy Tuấn Hưng: "Không biết có phải em thật không. Hy vọng không phải! Làm bố trẻ con rồi ăn nói chỗ đông người không nên vô văn hóa như thế. Nên nhớ câu: "Có cô thì chợ thêm đông. Cô đi lấy chồng thì chợ vẫn bình thường”.

Ngay lập tức, Tuấn Hưng đáp trả, "Bắt đầu một ngày hơi muộn. Được chị Mỹ Linh dạy cho một bài. Vâng em sẽ rút kinh nghiệm ạ. Mọi người cũng biết tính em thẳng và thật mà. Em văn hóa đường phố thế thôi ạ”.

Trong bài "Mặt nạ của mỗi người" tôi có viết, "Cái truyện ngắn "Kép Tư Bền" của nhà văn Nguyễn Công Hoan, có lẽ không chỉ viết riêng về nghiệp diễn. Bởi luôn có những khuôn mặt khác của chúng ta. Khuôn mặt ở cơ quan, khuôn mặt tại gia đình, khuôn mặt trước bạn bè, khuôn mặt với con thơ, khuôn mặt giữa cuộc vui, khuôn mặt trong đám hiếu… Ở mỗi hoàn cảnh cụ thể, ở mỗi cung bậc cảm xúc cụ thể, chúng ta sẽ mang những khuôn mặt khác nhau. Nếu như Francesca không chết vì tuổi tác, nếu như những lá thư bà gửi và nhận từ nhiếp ảnh gia kiêm phóng viên ảnh Robert Kincaid không hiện hữu, thì chắc chắn "Những cây cầu ở quận Madison" của Robert James Waller đã không khiến người ta thổn thức nhiều đến vậy, đã không khiến người ta khóc nhiều đến vậy. Mặc cho, xét đến tận cùng thì bản chất của câu chuyện chỉ là những phút giây ngoài chồng ngoài vợ".

Nếu như Tuấn Hưng có được một cái mặt nạ tốt, thì Tuấn Hưng không lâm vào cảnh "tứ bề thọ địch" như lúc này. Đặc biệt là khi anh đang làm huấn luyện viên trong chương trình Giọng hát Việt - The Voice 2015, một chương trình mà anh phải hóa thân làm thầy của các thí sinh.

Nhưng, thi thoảng chứng kiến một cá nhân dám gạt bỏ lớp mặt nạ phù phiếm mà các nhân vật của làng giải trí thường mang cũng có sự hứng khởi rất riêng. Tất nhiên, chửi thề một cách công khai là điều rất không nên xuất hiện, nhất là đối với những người có sự ảnh hưởng đến đám đông như ca sĩ Tuấn Hưng.

Có lẽ về điều này, ca sĩ Phương Thanh đã viết đúng về Tuấn Hưng: "Tuấn Hưng. Em là một con ngựa điên, một con ngựa chướng. Chị khẳng định luôn. Ai cũng biết điều đó. Em sống rất đời, em đánh nhau, em văng tục thì cũng giống như bao thằng đàn ông khác ngoài đời... cũng có tuổi trẻ, có những lúc buồn vui để oanh tạc sự đời. Kể cả em có làm gì thêm đi chăng nữa thì cũng chỉ là thằng đàn ông đang bước ra đời như một số "thằng đàn ông" khác đang muốn cảm nhận những thú vui, dư vị của cuộc sống. Cảm giác thật mạnh có lẽ hợp với tánh ngựa chướng của em.

Và đặc biệt, em làm tới đâu em chịu trách nhiệm lẫn buồn vui tới đó. Kể cả em ăn, em chơi em làm gì cũng vậy. Em cho mọi người biết luôn, có nghĩa là em sống thật với chính con người em. Nhưng em là người biết dừng. Thế là em cũng đã hơn hẳn bao người rồi em à. Còn vài chuyện vừa rồi chị biết em bị tổn thương tinh thần thôi. Họ sai trước với em trên mặt giấy. Thế nhé Tuấn Hưng, dẫu gì thì lúc này là lúc em đang bị tổn thương, em sẽ có những suy nghĩ không cần, không chơi facebook, không và tất cả các loại không.

Chị thì thấy em không cần như vậy. Đối diện với tất cả để đạt được chữ nhẫn. Bởi vì cuộc đời luôn 2 mặt, mặt nào hợp với em, em vẫn duy trì để có tinh thần, mặt nào không hợp em phải tập cách bỏ qua (buông bỏ) em nhé.  Không quan tâm xung quanh ai nói gì nữa, mà hãy quan tâm mình bắt đầu làm gì, thay đổi ra sao. Tập cho tâm bình yên với những xáo trộn xung quanh...".

Cần phải nhấn mạnh, chửi thề là thói quen cần phải kiềm chế trước đám đông hoặc trên facebook.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.