Bi hài lừa đảo “bom hàng”

1001 kiểu “bom hàng”

Nghề shipper (người giao hàng) gặp phải chuyện bị “bom” là bình thường và phải chấp nhận đây là một rủi ro của nghề. Tuy nhiên, hiện tượng “bom hàng” bất thường thời gian gần đây khiến nhiều shipper lâm vào cảnh thất thu nghiêm trọng. Anh H.C.M (phường Phú Lợi, TP Hồ Chí Minh) vào nghề shipper được hơn 3 năm nay, trong đó số lần bị “bom hàng” thì không thể nhớ hết.

Đáng chú ý nhất, vào cuối tháng 6 vừa qua, anh M. nhận được một đơn hàng là 5 ly trà sữa mua tại tiệm trà T.T ở phường Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) giao về phường Dĩ An cách đó khoảng 7km. Tổng cộng đơn hàng hết 120.000 đồng tiền trà sữa và 60.000 đồng phí ship. Anh M. đã thanh toán trước tiền trà sữa.

Sau khi đến địa chỉ giao hàng, anh M. gọi điện đến cháy máy không thấy ai ra nhận hàng. Anh đứng chờ khoảng 15 phút và liên tục gọi điện đều bặt vô âm tín sau đó máy bị khóa không liên lạc được. Trời đổ mưa, vừa đói lại vừa mệt, anh M. ngậm đắng nuốt cay ôm 5 ly trà sữa ra về. Anh cũng chỉ uống được một ly, còn lại ra công viên tặng lại mấy bà bán vé số.

Cũng tình trạng mua trà sữa tại quán T.T và bị “bom” còn có anh L.V.P (ngụ phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh). Anh P. nhận đơn 8 ly trà sữa giao về địa chỉ cách đó 3km, nhưng khi tới nơi thì chủ nhà nói không đặt hàng và đóng sầm cửa lại. “Lúc đó đã hơn 8h tối, tôi vừa ăn cơm xong nên không thể uống trà sữa thay cơm được. Tôi đành xách về dãy trọ chia cho hàng xóm uống”, anh P. bức xúc kể lại chuyến hàng bị “bom”.

 Sau khi nhiều shipper bị “bom” hàng ở đây, họ rỉ tai nhau nếu có đơn đặt hàng tại quán T.T thì sẽ không nhận nữa. Quán T.T nhận được phản hồi từ shipper và qua một số trang ‘bóc phốt” trên mạng xã hội đã âm thầm điều tra và té ngửa khi phát hiện “kẻ đấm sau lưng” chính là một tiệm trà sữa mới mở trong cùng con phố. “Chúng tôi lấy thông tin từ shipper bị “bom hàng” và nhận thấy địa điểm giao hàng là địa chỉ ngôi nhà ở phường Dĩ An và không có người ở, nhiều đơn hàng có số điện thoại trùng với nhau. Ngôi nhà này là nhà cha mẹ của ông chủ quán trà sữa mới mở”, chị H.V, chủ tiệm trà sữa T.T cho biết.

Với shipper, họ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập khi liên tục bị “bom hàng”. Anh T.C.T (ngụ phường Tam Bình) là shipper dày dạn kinh nghiệm với thâm niên trên 5 năm trong nghề cũng phải dở khóc dở cười khi gặp phải nhiều trường hợp “không đỡ nổi”. Có lần, anh T. phải chạy 8km để giao đơn hàng là bộ quần áo trẻ em nhưng phải ra về tay trắng, không được đồng xu nào vì bị “bom”. “Đa số trường hợp bom hàng đều có các lý do tương tự nhau như: không có đặt hàng, không có ở nhà, đợi lâu quá nên “bom”...Giờ muốn tránh bị “bom” cũng không được, người ta đã không nhận thì sao mình ép”, anh T. chia sẻ.

Với mặt hàng là thực phẩm hoặc đồ uống, nếu bị “bom hàng” thì shipper chỉ có cách để lại dùng. Anh T. cho biết: “Mỗi ngày sẽ chọn nhận đơn theo số tiền mình có sẵn trong túi. Chẳng hạn, hôm đó mình có 300.000 đồng thì sẽ đăng ký nhận đơn từ 100.000 - 300.000 đồng và muốn được nhận nhiều đơn thì cần phải tăng số tiền mình có. Làm nghề này rất sợ bị “bom hàng”. Có lần vì không có đơn nên mình liều đặt mốc nhận là 500.000 đồng thì có liền một đơn đặt gà rán hơn 700.000 đồng, nhưng khi giao hàng thì lại không có ai nhận. Mình đã bất lực phát khóc thì may mắn được mấy anh chị sống cạnh địa chỉ đặt hàng hùn tiền lại mua giúp”.

Cạnh tranh không lành mạnh, thù ghét nhau, muốn vùi dập nhau trong làm ăn, kinh doanh được xem là một trong những yếu tố “bom hàng” nhiều nhất. Không chỉ “bom” ly trà sữa, xuất cơm hay món đồ nào đó, mà đối thủ còn lập hẳn một hội nhóm “bom hàng” trên mạng xã hội vì muốn tẩy chay một người hoặc một thương hiệu có sức ảnh hưởng.

Trong nhóm “bóc phốt hàng giả” đang có trên 3.000 thành viên gia, tài khoản Lisa đăng một nội dung “bóc phốt” quán cơm gà H.N ở phường Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh). Lisa dẫn chứng quán cơm này mới mở được vài tháng và cố tình bán phá giá để cướp khách hàng của quán khác trong khu vực. Đáng quan ngại, Lisa nghi ngờ quán bán hàng thực phẩm đông lạnh, không rõ nguồn gốc nên mới có giá rẻ hơn thị trường.

Sau màn “bóc phốt”, những thành viên trong nhóm cũng đồng loạt chia sẻ, rủ nhau tẩy chay quán này bằng hình thức “bom hàng” để dạy cho bài học. Chỉ sau thời gian ngắn, quán cơm bị “bom” hàng loạt khiến các shipper sợ chạy mất tăm không dám nhận đơn. Chủ quán cơm nhận thấy điều bất thường liền cho người trà trộn vào nhóm “bom hàng” tìm hiểu và phát hiện “chủ mưu” vùi dập mình chính là người cháu của quán cơm cách đó không xa. Ngoài việc lên mạng xã hội giải trình, chủ quán cơm cũng vào nhóm “bốc phốt” để “phốt” lại đối thủ. Và hậu quả là cả hai cơ sở kinh doanh lâm vào cảnh bết bát, bị chính cộng đồng hoài nghi và xa lánh.

Tẩy chay nhau bằng cách đặt thật nhiều đơn hàng rồi “bom”. Nhiều người cho rằng họ sẽ trả lại tiền ship cho shipper nên việc “bom hàng” này là văn minh và nhằm giúp thanh lọc những người có sức ảnh hưởng. Tuy nhiên, một số người không đồng tình với chuyện này vì vừa tốn thời gian của shipper, vừa thiệt hại cho các cơ sở kinh doanh, buôn bán và là trò chơi “bẩn” cần lên án.

Có dấu hiệu vi phạm pháp luật

Sự kiện “bom hàng” lên đến đỉnh điểm khi thời gian gần đây, hẻm 20 đường Bến Nôm (phường Rạch Dừa, TP Hồ Chí Minh) được mệnh danh là “hẻm bom hàng”. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều người là shipper, tài xế taxi công nghệ và tiểu thương cho biết họ từng là nạn nhân của các vụ lừa đảo tinh vi tại hẻm này. Những đối tượng không rõ danh tính đã dùng nhiều số điện thoại khác nhau để đặt hàng, gọi xe đến địa chỉ hẻm 20 rồi sau đó liên tục thay đổi điểm giao hàng, thậm chí dẫn dụ tài xế đi lòng vòng giữa trưa nắng trước khi biết mất.

Tài khoản D.E bức xúc cho biết: “Cách đây hơn 2 tháng, cửa tiệm tôi cũng bị đặt hàng rồi “bom”. Tôi đi giao số 20 đường Bến Nôm, rồi bị điều tới hẻm 16 hay 18 đường Bến Nôm, cũng vào cái nhà cổng xanh này. Riêng shipper, taxi thì bị đặt mỗi ngày cả trăm cuốc xe. Anh em khu vực đó không dám mở ứng dụng luôn, rất khốn đốn”. Thêm vào, tài khoản V.A chia sẻ: “Tôi và chị gái cũng bị lừa, giữa trưa họ gọi đi vòng vòng rồi tới Bến Nôm. Một ngày mà có người đặt hơn 10 đơn hàng ăn, hơn chục cuốc xe nhưng không có ai nhận. Chủ nhà ở đó có thể báo công an không? Có cách nào truy ra được người đứng sau vụ này không?”.

Không chỉ tài xế, shipper, một số người dùng mạng xã hội phản ánh việc bị chỉ đến địa chỉ này để tìm vật dụng thất lạc như giấy tờ, chó mèo… khiến họ mất thời gian và thêm bức xúc. Có người bị mất chó ở tận Đồng Nai hoặc thất lạc giấy tờ ở trung tâm TP Hồ Chí Minh, cách hơn 100km nhưng cũng bị chỉ xuống hẻm này để tìm. Trước sự việc này, nhiều ý kiến cho rằng đây là hành vi lừa đảo có chủ đích, gây thiệt hại cho người lao động và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân sống tại khu vực. Trước phản ánh trên, Công an phường Rạch Dừa đã phát đi thông báo đề nghị cung cấp thông tin về đối tượng lợi dụng dịch vụ giao hàng để lừa đảo tài xế công nghệ, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng đến cuộc sống người dân khu vực.

Vào cuộc điều tra, Công an phường Rạch Dừa cho biết, thời gian gần đây một số shipper được chủ các cơ sở kinh doanh hợp đồng giao hàng cho khách hàng tại hẻm số 20, đường Bến Nôm, phường Rạch Dừa. Tuy nhiên, khi shipper mang hàng đến nơi thì không thể liên hệ được với người nhận hoặc bị khách từ chối nhận hàng với lý do không đặt mua.

Cơ quan chức năng nhận định đây là chiêu trò của các đối tượng xấu nhằm mục đích lừa đảo tài xế giao hàng và các dịch vụ vận chuyển khác. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho người bán hàng mà còn tác động tiêu cực đến đời sống người dân địa phương. Trước tình hình trên, Công an phường Rạch Dừa đề nghị những người dân, shipper có liên quan đến vụ việc trên cần đến trụ sở Công an phường Rạch Dừa để cung cấp thông tin như địa chỉ giao hàng, thời gian giao, nội dung trao đổi với người đặt hàng (ghi âm, tin nhắn…), số điện thoại, hình ảnh hoặc video nếu có. Người dân nếu có tài liệu, hình ảnh, video liên quan đến các vụ việc tương tự cũng được kêu gọi cung cấp cho Công an để phục vụ công tác điều tra, xử lý.

Theo luật sư Nguyễn Thanh Biên (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh), xét về bản chất, khi khách đặt hàng qua mạng với chủ shop thì lúc này cả hai đã thiết lập một hợp đồng dân sự, cụ thể là hợp đồng mua bán và hai bên sẽ có các quyền và nghĩa vụ riêng theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Việc khách không nhận hàng chính là hành vi vi phạm trách nhiệm, nghĩa vụ phải thực hiện trong hợp đồng. Và đây là hành vi vi phạm, nói cách khác, “bom hàng” là vi phạm pháp luật”.

Nói về vấn đề “bom hàng” vì muốn bày tỏ quan điểm “tẩy chay”, luật sư Biên cho rằng, đây là hành vi có thể gây hậu quả pháp lý và đạo đức. Về pháp lý, việc “bom hàng” có thể vi phạm các quy định về gian lận, lừa đảo hoặc mạo danh trong lĩnh vực kinh doanh. Điều này có thể bị coi là hành vi không trung thực và lừa dối, gây thiệt hại cho các bên tham gia. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hành vi “bom hàng” có thể được coi là một hình thức biểu đạt quyền tự do ngôn luận, khi người thực hiện muốn đưa ra lời phê phán, chỉ trích hay “tẩy chay” đối tượng mà họ cho là không đáng tin cậy hoặc đáng phê phán.

Để hạn chế hậu quả của việc “bom hàng, các chủ cửa hàng cần kiểm tra kỹ thông tin khách hàng, chụp lại những đoạn tin nhắn đặt hàng để làm bằng chứng và yêu cầu khách hàng đặt cọc trước những đơn hàng có giá trị để có thể yêu cầu bồi thường hoặc làm đơn khởi kiện để tòa án giải quyết. Với những đơn hàng có giá trị lớn, tốt nhất nên có thêm thỏa thuận về việc đặt cọc làm biện pháp đảm bảo. Người bán nên hết sức thận trọng để lựa chọn phương án an toàn, nhưng vẫn đảm bảo hoạt động kinh doanh không bị ảnh hưởng.