Hà Nội và chiến dịch 45 ngày cao điểm
Hà Nội là một trong những địa phương đang quyết liệt hoàn thiện CSDL về đất đai với mục tiêu phải hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu trước ngày 30/8/2026. Theo đó từ 1/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã ban hành kế hoạch tập trung cao điểm “45 ngày” về hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo Chỉ thị của Chính phủ.
Với mục tiêu chuẩn hóa dữ liệu của gần 4,2 triệu thửa đất trên toàn địa bàn, giai đoạn 1 (đến 19/7) hơn dữ liệu của hơn 1 triệu thửa đất đã đạt chuẩn tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống". Giai đoạn tiếp theo (trước 30/7) sẽ làm sạch và làm giàu khoảng 1,9 triệu thửa đất. Giai đoạn cuối (trước 30/8) hoàn thành thêm 1,2 triệu thửa đất bao gồm đo đạc mới và chỉnh lý bổ sung.
Chiến dịch cao điểm này đang được triển khai rầm rộ trên tất cả các xã, phường với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng thửa đất". Mỗi xã, phường đã thành lập các tổ, nhóm công tác tập trung cao độ, khẩn trương rà soát, thu thập, cập nhật thông tin dữ liệu.
Đơn cử như UBND phường Khương Đình đã thành lập 1 tổ công tác và 37 nhóm công tác với trên 400 thành viên tham gia triển khai tại cơ sở; UBND xã Đoài Phương thành lập 67 tổ công tác, trong đó 64 tổ trực tiếp điều tra, thu thập dữ liệu theo từng địa bàn và 3 tổ thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ, xử lý nghiệp vụ, quy chủ, xác minh thông tin…
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không đơn thuần là số hóa các hồ sơ giấy hiện có. Quan trọng hơn là chuẩn hóa toàn bộ thông tin theo cùng một hệ thống, từ bản đồ địa chính, thông tin chủ sử dụng đất, hiện trạng sử dụng, nguồn gốc đất, quy hoạch, biến động đất đai đến các giao dịch phát sinh.
Khi hoàn thành, mỗi thửa đất sẽ được quản lý bằng dữ liệu số thống nhất, có thể cập nhật theo thời gian thực, giúp giảm đáng kể thời gian tra cứu, xác minh và giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
Theo Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội Tô Anh Tuấn, chuẩn hoá CSDL đất đai đóng vai trò quan trọng để xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh. Cùng với đó, CSDL đầy đủ còn hỗ trợ rất lớn trong việc lập quy hoạch, dự báo nhu cầu phát triển đô thị, bố trí quỹ đất cho các dự án hạ tầng, nhà ở xã hội…
"CSDL đất đai được chuẩn hóa và tích hợp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, quản lý đầu tư, cấp phép xây dựng cũng như giám sát việc sử dụng đất", ông Tuấn đánh giá.
Bước ngoặt minh bạch hóa thị trường
Ở một góc nhìn khác, câu chuyện chuẩn hoá CSDL đất đai còn có những tác động tích cực khác lên thị trường BĐS. Theo các chuyên gia, thời gian tới khi hệ thống CSDL đất đai hoàn thiện, mỗi BĐS sẽ được gắn một mã định danh riêng, thị trường BĐS sẽ có những thay đổi.
Một trong những nguyên nhân khiến thị trường xuất hiện tình trạng đầu cơ, thổi giá hoặc phát sinh tranh chấp là do thông tin chưa được công khai, minh bạch. Khi hệ thống dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, việc tra cứu thông tin về quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất, tình trạng pháp lý hay các biến động sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Điều này giúp hạn chế rủi ro trong các giao dịch, đồng thời tăng tính minh bạch của thị trường. Đối với các cơ quan quản lý, việc khai thác dữ liệu số cũng sẽ hỗ trợ hiệu quả trong công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện vi phạm về sử dụng đất, quản lý quy hoạch và xử lý các trường hợp lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích.
Theo bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, khi CSDL đất đai hoàn thiện thì thông tin về các BĐS từ vị trí, quy hoạch, pháp lý, chủ sở hữu, tình trạng giao dịch, tiến độ dự án cho đến các biến động phát sinh sau này đều được cập nhật trên cùng một hệ thống.
“Doanh nghiệp và người dân sẽ có một cơ sở dữ liệu tập trung để tra cứu và đối chiếu, CSDL cũng được cập nhật theo thời gian thực. Việc cập nhật liên tục sẽ giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác hơn diễn biến cung - cầu, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường của thị trường”, bà Miền đánh giá.
Cùng với đó, theo bà Miền, thông tin về BĐS minh bạch sẽ giúp giảm rủi ro cho người mua nhà đất tránh mua dự án chưa đủ điều kiện, tài sản đang có tranh chấp hoặc những trường hợp quảng cáo sai sự thật.
Luật sư Bùi Quang Hưng (Đoàn luật sư Hà Nội) phân tích, CSDL đất đai quốc gia hoàn thiện, mỗi căn nhà, mỗi mảnh đất đều sẽ được gắn mã định danh điện tử, người mua nhà hưởng lợi lớn nhất từ sự minh bạch thông tin pháp lý, quy trình tra cứu nhanh chóng và việc bảo vệ quyền lợi toàn diện.
Các lợi ích lớn bao gồm minh bạch lịch sử thửa đất, giảm thiểu rủi ro tranh chấp và cắt giảm thời gian làm thủ tục hành chính. Dữ liệu số giúp người mua tự tra cứu thông tin quy hoạch, lịch sử thế chấp hoặc tình trạng kê biên mà không sợ bị lừa đảo.
Cùng với đó, hệ thống CSDL đất đai công khai cũng hạn chế tình trạng một căn nhà hoặc thửa đất bị bán cho nhiều người cùng lúc nhờ dữ liệu cập nhật biến động theo thời gian thực. Hệ thống làm sạch dữ liệu giúp loại bỏ các thửa đất chồng lấn ranh giới hoặc vướng pháp lý phức tạp giúp người dân tránh mua phải đất đai tranh chấp
“Người dân còn tiết kiệm được thời gian và chi phí giao dịch khi tra cứu trực tuyến dữ liệu đã xác thực trên môi trường số thay vì phải xin trích lục giấy tờ rườm rà. Thủ tục đăng ký biến động và sang tên sổ đỏ được xử lý nhanh gọn hơn khi thông tin đầu vào đã chính xác và đồng bộ”, Luật sư Bùi Quang Hưng phân tích.
