Sáng 28/10, tại kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị tại 12 dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo tờ trình của UBND TP Hà Nội, 12 công trình, dự án của Tập đoàn Mường Thanh vi phạm nghiêm trọng quy định của Luật Đất đai, trật tự xây dựng, được xét cơ chế đặc thù bao gồm: CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm, CT8 và CT10 Đại Thanh, CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ, Khu nhà ở Xa La.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, chủ đầu tư đã xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, tăng số lượng căn hộ làm tăng quy mô dân số. Tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759, thực tế hiện nay là 24.943 căn hộ, tăng 18.184 căn hộ, gây áp lực lên hạ tầng của khu vực, giảm chất lượng cuộc sống của người dân.
Hà Nội cho hay một số căn hộ tại các dự án VP3, VP5, CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sở hữu tài sản trên đất. Các dự án còn lại chưa được cấp như VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm.
Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp. Theo đó, đối với trường hợp phải di dời, người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời nhận tiền bồi thường của chủ đầu tư và bàn giao căn hộ, nhà ở cho chủ đầu tư trong thời gian 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền bồi thường.
Giá tiền bồi thường căn hộ, nhà ở do Hội đồng thẩm định giá xác định hoặc được quy định tại quyết định, bản án của các cơ quan có thẩm quyền.
Về chính sách hỗ trợ đối với cư dân là chủ sở hữu căn hộ, công trình thuộc đối tượng phải di dời, người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện.
Phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận và được tạm cư tại chỗ cho đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền có thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng của công trình.
Người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện.
Cư dân có thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh với mức tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng, chi trả một lần do chủ đầu tư thực hiện.
Đối với trường hợp không phải di dời, người mua căn hộ, nhà ở không phải nộp các chi phí phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư; được tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng, thỏa thuận khác với chủ đầu tư.
Người mua căn hộ, nhà ở được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật và chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định.
Nghị quyết cũng đề xuất phân loại để xác định công trình, hạng mục công trình được tồn tại có điều kiện và những phần phải phá dỡ.
Nhóm công trình, hạng mục vi phạm được phép tồn tại có điều kiện, đối với công trình cao tầng phải đáp ứng đồng thời 5 tiêu chí.
Một là đã xây dựng hoàn thành, đưa vào vận hành, sử dụng trên thực tế. Hai là đảm bảo an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; không ảnh hưởng các công trình lân cận.
Ba là đảm bảo chỉ tiêu tối thiểu của quy chuẩn, tiêu chuẩn có liên quan về hạ tầng kỹ thuật thiết yếu (bao gồm cấp nước, cấp điện, đỗ xe) và hạ tầng xã hội thiết yếu (bao gồm mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, sinh hoạt cộng đồng) của khu vực theo quy hoạch hoặc theo phương án bổ sung khắc phục được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bốn là các khối tháp của công trình có ít nhất 3 mặt đứng đảm bảo khoảng cách theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch tại thời điểm xây dựng công trình, dự án áp dụng đối với quy hoạch cải tạo khu vực cũ trong đô thị.
Theo đó, khoảng cách giữa cạnh dài của các khối tháp phải đảm bảo không nhỏ hơn 17,5m và khoảng cách giữa đầu hồi của các khối tháp với đầu hồi hoặc cạnh dài của các khối tháp khác phải đảm bảo không nhỏ hơn 10,5m.
Trường hợp các công trình có cạnh dài và đầu hồi tương đương nhau (chênh lệch không quá 10%) thì mặt công trình tiếp giáp với đường giao thông lớn nhất được tính là cạnh dài của dãy nhà.
Năm là không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật, hành lang an toàn giao thông.
Nếu công trình cao tầng chưa đáp ứng tiêu chí thứ ba nhưng có phương án khắc phục được cơ quan có thẩm quyền đánh giá là khả thi về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực hoặc phần còn lại của công trình cao tầng sau khi phá dỡ phần vi phạm mà đáp ứng 5 tiêu chí nêu trên cũng được phép tồn tại.
Với công trình nhà ở thấp tầng, tiêu chí xem xét tồn tại là nhà ở không nằm trên vị trí đất quy hoạch chức năng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Trước đó, cho ý kiến vào dự thảo nghị quyết, đại biểu Võ Đăng Dũng cho biết việc ban hành nghị quyết để giải quyết các dự án có nhiều vi phạm, kéo dài qua nhiều năm, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp của người dân là cần thiết. Tuy nhiên, ông đề xuất cần có những hướng dẫn và hỗ trợ cụ thể của thành phố đối với một số những quy định như giao cho Chủ tịch UBND cấp xã ra quyết định buộc phá dỡ, thu hồi số lượng bất hợp pháp, tổ chức cưỡng chế phá dỡ trong trường hợp chủ đầu tư không tự giác chấp hành.
Ông Dũng cho rằng với số lượng nhà ở phải di dời, phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng rất lớn, trong đó dự kiến có hơn 3.900 căn hộ cao tầng phải phá dỡ, sẽ tác động không nhỏ đến việc sinh sống, lao động, học tập của hàng chục nghìn người dân. Do đó, ông đề nghị thành phố chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ cụ thể đối với cấp xã để đảm bảo nghị quyết ban hành thực sự có hiệu quả, đi vào cuộc sống.