Trụ cột an sinh dài hạn
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước có 170 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 46.962 căn. 128 dự án khởi công với quy mô 183.293 căn (trong đó: 140.492 căn hộ nhà ở xã hội, 42.801 căn hộ để cho thuê).
Lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 910.933 căn với tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng (trong đó: 363 dự án hoàn thành, quy mô 216.626 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 200.076 tỷ đồng; 293 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai, quy mô 363.065 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 335.327 tỷ đồng; 291 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 331.242 căn, với tổng mức đầu tư khoảng 305.935 tỷ đồng).
Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt 91% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030" của Chính phủ.
Cũng theo Bộ Xây dựng, thực hiện ý kiến kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, công tác phát triển nhà ở cho thuê bước đầu đã đạt được những kết quả ghi nhận đáng ghi nhận. Lũy kế đến nay, cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang được triển khai, với tổng số 63.970 căn để cho thuê. Cả nước đã hoàn thành hơn 8.300 căn, đạt tỉ lệ 48% kế hoạch năm; dự kiến hết năm 2026 hoàn thành 18.049 căn, đạt tỉ lệ 105% so với kế hoạch được giao.
Theo ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), trong thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, công tác phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã nhận được sự quan tâm đặc biệt với nhiều cơ chế, chính sách thông thoáng được ban hành.
“Thay vì tập trung chủ yếu vào nhà ở thương mại hoặc nhà ở để bán, chiến lược mới yêu cầu phát triển đồng thời cả nhà ở để bán và nhà ở cho thuê, trong đó xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn phục vụ số đông người dân”, ông Hưng cho hay.
Phát triển nhà ở cho thuê không chỉ giải quyết bài toán an cư cho công nhân, người lao động có thu nhập thấp tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu chế xuất và vùng động lực kinh tế, mà còn góp phần quan trọng giữ vững an ninh trật tự, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ổn định thị trường bất động sản.
Đặc biệt, theo ông Hưng, định hướng phát triển nhà ở mới được đặt trong cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, bảo đảm tính đồng bộ liên ngành, liên vùng, gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển đô thị và nông thôn. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là đa dạng hóa các nguồn lực, khơi thông dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn để dẫn dắt thị trường, giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.
Đột phá thể chế, cắt giảm 300 ngày thủ tục
Bộ Xây dựng cho biết, để giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" trong phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đã cụ thể hóa các định hướng chỉ đạo của Trung ương và Luật Nhà ở vào chính sách quản lý với các nhóm giải pháp đột phá.
Trước hết, yêu cầu chính quyền địa phương trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị, nông thôn phải bố trí quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê tại các vị trí đắc địa: đô thị loại 1, loại 2, khu vực phát triển giao thông công cộng (TOD), khu vực cận kề khu công nghiệp, khu chế xuất và trường đại học. UBND tỉnh có trách nhiệm dùng ngân sách địa phương thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng để bàn giao quỹ đất sạch cho nhà đầu tư.
“Về thủ tục hành chính, kế thừa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 201/2025/QH15, tiến hành cắt giảm 7 thủ tục hành chính, giúp rút ngắn tới gần 300 ngày thời gian chuẩn bị đầu tư và triển khai dự án”, ông Hà Quang Hưng cho hay.
Không những vậy, các dự án nhà ở cho thuê được hưởng ưu đãi miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp; được dành một tỷ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn thương mại để kinh doanh dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả tài chính.
Chủ đầu tư được hưởng trọn vẹn phần lợi nhuận từ mảng thương mại này, đồng thời được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi lãi suất và được địa phương hỗ trợ đấu nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ.
Để chính sách phát triển nhà ở cho thuê phát triển bền vững, Bộ Xây dựng cho biết, thời gian tới đang yêu cầu các địa phương nắm bắt chính xác nhu cầu về nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương.
Các địa phương tập trung rà soát quỹ đất tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực phát triển theo định hướng TOD để sẵn sàng mặt bằng hạ tầng đồng bộ.
UBND các tỉnh chủ động cân đối nguồn vốn ngân sách địa phương theo Luật Nhà ở để trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê. Sử dụng hiệu quả quỹ nhà tái định cư hoặc quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn để chuyển đổi, tái thiết thành quỹ nhà ở cho thuê phục vụ người dân.
