Ánh Viên và câu chuyện buồn hậu Olympic

• Thất bại tại Olympic không đồng nghĩa với dấu chấm hết

Ước mơ của Ánh Viên

Nếu lên Google tìm kiếm cụm từ "thành tích của Ánh Viên", sẽ thấy hiển thị 78,3 triệu kết quả. Những chiến công Ánh Viên lập được trong quá khứ và hiện tại đều hiển thị rõ ràng ngay trước mắt. Huy chương vàng quốc tế, Huy chương vàng SEA Games, Huy chương châu Á,... hàng trăm danh hiệu mà ngay cả Ánh Viên hẳn cũng không nhớ hết. Đây là điều hoàn toàn bình thường.

Nhưng nếu gõ "sở thích của Ánh Viên", người tìm hiểu thông tin về kình ngư này sẽ nhận ra một vấn đề khác. Có 63,3 triệu kết quả hiển thị, nhưng phần lớn lại dẫn sang câu chuyện về thành tích của Ánh Viên. Những bài viết về sở thích của kình ngư này chỉ được cô tiết lộ gói gọn trong vài thứ: thích bơi, thích nghe K-pop, tìm hiểu lịch sử, ăn thịt vịt và... hết.

Ánh Viên cô đơn vì quá nhiều người biết đến, nhưng quá ít người hiểu cô.

Đây là điều không bình thường một chút nào. Công chúng biết quá nhiều về Ánh Viên, nhưng gần như không hiểu gì về cô cả. Ngoài những sở thích ít ỏi và vô cùng khuôn mẫu kia, mọi người không biết Ánh Viên ở đời thực như thế nào, ngay từ những điều đơn giản nhất. Hình ảnh của Ánh Viên với công chúng luôn mặc định là một người độc thân chỉ biết thi đấu hết mình vì màu cờ sắc áo.

Là một trong những vận động viên Việt Nam hiếm hoi xuất hiện ở nhiều hơn 1 kỳ Olympic, cộng thêm những chiến tích thu về 1 thập niên qua, kỳ vọng đè nặng lên vai Ánh Viên khủng khiếp. Cô gái 25 tuổi thích dùng mạng xã hội để tương tác, nhưng cũng vô cùng sợ hãi nó. Hôm nay cô giành chiến thắng thì sẽ được mọi người tung hô, nhưng nếu ngày mai thất bại thì sao? Thế nên Ánh Viên chỉ biết sống ẩn dật trên thế giới mạng.

"Chẳng ai quan tâm bạn đã cố gắng như thế nào cho đến khi bạn giành chiến thắng, thế nên phải cố mà giành chiến thắng thôi". Câu châm ngôn đó được Ánh Viên chia sẻ như để nhắc nhở chính bản thân mình không bao giờ được phép thất bại. Chỉ cần một lần không đạt thành tích như kỳ vọng, một lần thi đấu dưới khả năng, Ánh Viên có thể bị gắn mác tội đồ.

Xuống phong độ là tất nhiên

Ai cũng có lúc không thể làm được điều mình muốn. Ở Olympic Tokyo, vòng loại nội dung 200m bơi tự do nữ, Ánh Viên về đích cuối cùng. Người dẫn đầu ngày hôm ấy, Katie Ledecky chạm đích với thời gian ít hơn Ánh Viên đến 10 giây. Nhưng người ta vẫn so sánh giữa VĐV bơi lội số 1 Việt Nam và số 1 thế giới để nhận xét Ánh Viên quá kém. Liệu điều đó có công bằng với Ánh Viên không?

Ánh Viên sa sút khi bước qua tuổi 23 là điều tất yếu.

Ở thời điểm còn là cô bé tuổi teen vừa ra mắt đội tuyển bơi quốc gia, Ánh Viên vui vẻ, hồn nhiên cười đùa trước ống kính máy quay. Nhưng thời gian dần trôi, cô gái này bỗng trở nên lầm lì, ít nói, già dặn hơn rất nhiều so với tuổi 25 của mình. Những biến cố, cộng thêm thất bại trong thi đấu khiến con người Ánh Viên khác đi rất nhiều so với chính cô cách đây 10 năm.

Nhiều năm trước, hẳn không ít người còn nhớ một Ánh Viên trên bục nhận huy chương vàng SEA Games đã phát biểu: "Tôi không hài lòng với kết quả ngày hôm nay. Tôi về nhất, giành huy chương vàng nhưng không hài lòng bởi vì thành tích đạt được kém xa so với khả năng tôi hướng đến". Ánh Viên ghét thất bại là thế. Cô bị ám ảnh bởi việc không thể vượt qua chính bản thân mình, nhưng rồi dần phải tìm cách sống chung với nó.

Phần lớn vận động viên bơi lội nữ sẽ dần xuống phong độ khi bước qua tuổi 23. Các khối cơ và gân không còn săn chắc, dẻo dai như trước, cộng thêm hàm lượng mỡ rất khó giảm xuống là nhân tố sinh học mà VĐV không thể can thiệp. Cộng thêm việc Ánh Viên không có điều kiện tập luyện tốt nhất suốt hơn 1 năm qua vì đại dịch, việc thành tích của cô đi xuống là không thể tránh khỏi.

Ngay cả Katie Ledecky, kỷ lục gia bơi lội Mỹ cũng đang trên đà thoái trào ở tuổi 24. Mới đây cô đã để tuột mất tấm huy chương vàng ở nội dung bơi tự do 400m sở trường. Đàn chị của Ledecky ở đội tuyển bơi lội Mỹ, Missy Franklin mới 26 tuổi nhưng đã giải nghệ 3 năm trước, lập gia đình và chuẩn bị sinh con. Ye Shiwen, nàng tiên cá của bơi lội Trung Quốc bằng tuổi Ánh Viên nhưng không có danh hiệu quốc tế nào trong 2 năm qua.

Schooling cùng Ánh Viên là bộ đôi thống trị đường đua xanh Đông Nam Á trong một thập niên.

Đó là những bằng chứng sống cho thấy mọi VĐV bơi lội nữ đều đi xuống khi bước qua tuổi 23. Ai cũng biết chuyện này, nhất là với những người từng tập luyện bơi lội chuyên nghiệp, nhưng vô cùng lạ lẫm với công chúng. Một vận động viên mới 24 tuổi đã đi xuống phong độ là điều không thể tưởng tượng nổi với những ai vốn chỉ xem... bóng đá.

Ai sẽ thay thế Ánh Viên?

Nếu ngay cả những VĐV từng giành huy chương vàng Olympic như Ledecky, Franklin và Ye Shiwen đều đi xuống phong độ ở tuổi ngoài 23, Ánh Viên không thể nằm ngoài quy luật. Nhưng ở những đội tuyển bơi như Mỹ và Trung Quốc, họ luôn sở hữu những kình ngư xuất sắc thay thế lớp đàn chị xa rời thể thao đỉnh cao. VĐV trẻ nhất của đội tuyển bơi lội Mỹ đến Olympic Tokyo lần này chỉ mới 15 tuổi, và đã nằm trong nhóm có tranh chấp huy chương.

Với đội tuyển bơi Việt Nam, việc sở hữu một Ánh Viên thứ hai dường như là việc không tưởng. Ở lần trả lời phỏng vấn truyền thông gần nhất, ông Đinh Việt Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội thể thao dưới nước đã thẳng thắn chia sẻ: "Lúc này chưa ai có khả năng thay thế được Ánh Viên". Đây hoàn toàn không phải nhận xét tâng bốc người đang tham dự Olympic, mà là sự thật.

3 tháng trước khi Olympic Tokyo khai mạc, Ánh Viên tham dự giải vô địch bơi lội quốc gia. Một người đã xuống phong độ và không còn ở thời kỳ đỉnh cao vẫn băng băng tiến về đích, bỏ xa những đàn em kém tuổi. Ánh Viên kết thúc giải với thành tích 17 huy chương vàng, 3 huy chương bạc, giúp đoàn Quân Đội đứng đầu bảng tổng sắp.

Nhưng nếu tách riêng Ánh Viên, thì đoàn Quân đội vẫn sẽ đứng nhất. Đoàn Quân đội thậm chí còn có số huy chương vàng nhiều hơn 3 đoàn xếp sau là TP Hồ Chí Minh (7), Đà Nẵng (6) và Bến Tre (3) cộng lại. Điều đó cho thấy bơi lội Việt Nam đang gặp khủng hoảng về lớp VĐV kế cận thay thế Ánh Viên.

Nụ cười của Ánh Viên là điều không thường xuyên xuất hiện nữa.

Không chỉ gồng gánh thành tích ở các giải bơi quốc gia, Ánh Viên nhiều khả năng vẫn sẽ đại diện cho Việt Nam góp mặt ở nhiều kỳ SEA Games nữa. Ở 3 Đại hội gần nhất tổ chức vào các năm 2015, 2017 và 2019, Ánh Viên đã giành tổng cộng 22 huy chương vàng, nhiều hơn số huy chương của các đoàn Lào, Campuchia và Brunei cộng lại. Hẳn đoàn thể thao nào ở SEA Games cũng muốn sở hữu một Ánh Viên, người mang tầm vóc thành tích của cả một quốc gia.

Ánh Viên đang gặp quá nhiều chỉ trích không đáng có vì phong độ đi xuống, dù đây là điều tất yếu sẽ đến. Nhưng đến lúc tìm một ai đó để thay thế kình ngư này đại diện cho Việt Nam, chúng ta vẫn không có ai cả. Thế nên Ánh Viên vẫn cứ phải bơi, phải rẽ sóng tiến về phía trước. Cô bơi ngày càng chậm theo thời gian, nhưng những người phía sau dù cố gắng đến mấy cũng không thể theo kịp. Đó là một bi kịch mang tên Ánh Viên, khi cô đã quá xuất sắc suốt một thời gian dài.