Ám ảnh nỗi đau từ lá ngón

Tại Nghệ An, ở các xã miền Tây, theo thống kê chưa đầy đủ của các huyện (chủ yếu là nắm thông tin qua các hội, đoàn thể cung cấp) cho thấy mỗi năm xảy ra không dưới 10 trường hợp tử vong do ăn lá ngón. Đối với người muốn tìm cái chết, lá ngón là sự giải thoát nhanh nhất, nhưng đối với người ở lại, lá ngón trở thành nỗi ám ảnh dai dẳng khôn nguôi…

Những cái chết không báo trước

Với chiếc điện thoại kết nối internet, chỉ cần gõ vào mục tìm kiếm "lá ngón ở Nghệ An" sẽ cho ra hàng loạt kết quả chỉ sau vài giây đồng hồ. Những dòng thông tin liên quan đập vào mắt người xem chủ yếu là những vụ việc người dân tìm đến cái chết bằng lá ngón với nhiều nguyên nhân khác nhau.

Dòng hiển thị mới đây nhất về thông tin "lá ngón" là vụ tự tử của 2 nữ sinh ở xã Tri Lễ, huyện Quế Phong. 

Trước đó vào chiều 9/4, em Thò Y Nh. và em Và Y N. (13 tuổi, đều là học sinh lớp 7 và cùng trú tại bản Mường Lống, xã Tri Lễ) chơi đùa với một số em nhỏ khác trong bản. Trong lúc chơi đùa cùng nhau, Nh. và N. bực tức khi bị trêu chọc, nên 2 nữ sinh này rủ nhau ra bờ suối hái lá ngón ăn tự tử.

Tuy nhiên, sau khi ăn lá ngón xong, 1 trong 2 em sợ chết nên đã gọi điện thoại về cho người thân thông báo sự việc và nhờ đưa đi cấp cứu. Ngay sau đó, người thân tìm đến nơi và đưa cả 2 đi cấp cứu trong tình trạng đã kiệt sức. Tuy nhiên, khi tới bệnh viện, em Nh. đã tử vong, nữ sinh còn lại được cứu sống kịp thời.

Một nạn nhân tự tử bằng lá ngón do mâu thuẫn gia đình.
Một nạn nhân tự tử bằng lá ngón do mâu thuẫn gia đình.

Và trước đó, vào hồi 17h ngày 25/3, tại khu vực bản Tẳng Phăn, xã Na Ngoi, anh Thò Bá K. (SN 1994) đã có vợ và con trú tại bản Thẩm Hín, xã Nậm Càn (Kỳ Sơn) và chị Xồng Y T. (SN 2002), trú tại bản Phả Mựt, xã Nhôn Mai, huyện Tương Dương, hiện đang là học sinh, đã cùng ăn lá ngón tự tử. Hậu quả anh Thò Bá K. chết tại chỗ, còn chị Xồng Y T. nhiễm độc nặng, được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện. Nguyên nhân khiến anh K. và chị T. cùng ăn lá ngón tự tử được người dân cho rằng do bị gia đình ngăn cản tình cảm nên quyết định tự tử.

Ở xã Bảo Nam (Kỳ Sơn), tháng 11/2019 cũng xảy ra trường hợp thiếu nữ ở bản Hín Pèn tử vong vì lá ngón do mâu thuẫn với chồng. Trước khi ăn lá ngón, cô gái còn chụp ảnh cùng lá ngón và gửi cho người thân trong gia đình.

Từ các vụ ăn lá ngón tự tử có thể thấy, hầu hết nạn nhân đều có tuổi đời rất trẻ, chưa đến mười tám, đôi mươi. Trước khi tìm đến cái chết bằng lá ngón, các nạn nhân thường không hề để lộ biểu hiện nào để người thân có thể phát hiện, ngăn chặn sự việc đau lòng xảy ra. Thậm chí nhiều người dân bày tỏ quan điểm cần phải loại bỏ cây lá ngón để không còn những sự việc đau lòng như vậy xảy ra nữa...

Nỗi đau người ở lại

Đối với một số địa bàn miền núi Nghệ An, những vụ việc tự tử bằng lá ngón không còn là chuyện lạ. Ông Vi Văn Cường - Chủ tịch UBND xã Tri Lễ (Quế Phong) cho biết: Chuyện ăn lá ngón tự tử vẫn thường xảy ra tại xã, mặc dù chính quyền địa phương và các ngành chức năng đã tuyên truyền khá nhiều. Từ đầu năm 2020 đến nay, trên địa bàn xã Tri Lễ đã có 6 trường hợp tự tử bằng lá ngón.

Mới đây nhất là trường hợp chị Và Y Dìa, sinh năm 2001, người dân tộc Mông. Chị Dìa quê ở bản Huồi Cọ, xã Nhôn Mai (Tương Dương), lấy chồng về bản Na Niếng, xã Tri Lễ. Khoảng tầm 14h ngày 10/5/2020, sau khi xảy ra tranh cãi với chồng, chị Y Dìa đã đi đến khu vực Sói Voi ở xã Nhôn Mai (Tương Dương) ăn lá ngón quyên sinh. Người nhà phát hiện và đưa đến Trạm Y tế Tri Lễ cấp cứu nhưng không thể cứu chữa vì Y Dìa ăn quá nhiều, đã tử vong trước đó.

Tuyên truyền tác hại cây lá ngón ở các xã, bản vùng cao.
Tuyên truyền tác hại cây lá ngón ở các xã, bản vùng cao.

"Vợ chồng chị Dìa mới có 1 con nhỏ chưa đầy 1 tuổi. Rồi đây, đứa trẻ sẽ sống ra sao khi thiếu thốn tình thương và sự chăm sóc của người mẹ? Rồi hai bên gia đình thông gia hụt hẫng, sinh ra mâu thuẫn nhau. Dù cho mâu thuẫn có được hóa giải, thì khoảng trống trong lòng những người ở lại vẫn còn mãi mãi" - Ông Cường nói với giọng buồn buồn.

Còn theo chị Vi Thị Oanh - Chủ tịch Hội LHPN xã Na Ngoi (Kỳ Sơn) thì trên địa bàn xã, mỗi năm xảy ra 1 - 2 trường hợp ăn lá ngón tự tử, nhất là vài năm về trước và chủ yếu rơi vào học sinh lớp 8, lớp 9. Người chết thì thiệt thòi cuộc đời, nhưng những người thân còn sống thì gánh chịu đau khổ, ám ảnh suốt đời.

Như trường hợp bà Vi Thị Hương, dì ruột của chị Oanh. Bà Hương có 4 người con, 3 trai, 1 gái. Cô con gái là người luôn gần gũi với mẹ, hai mẹ con bà Hương rất quấn quýt nhau. Song cách đây mấy năm, bỗng nhiên bà Hương nhận được hung tin con gái mình tử vong do cô vào rừng hái lá ngón ăn.

Tin như sét đánh ngang tai, bà Hương buồn rầu, khóc cạn nước mắt, vật vã vì thương nhớ con gái. "Sao con lại ăn lá ngón, mẹ đau lòng lắm". Đến nay, đã mấy năm trôi qua, người mẹ ấy ngày ngày vẫn thường ngồi thẫn thờ bên bậc cửa, thương nhớ đứa con gái duy nhất, rồi sinh ra bệnh tật, ốm đau, sức khỏe ngày càng giảm sút. Chị Oanh cho hay.

Làm thế nào giảm thiểu những cái chết không đáng có?

Ở các địa bàn vùng cao Nghệ An, luôn luôn tồn tại một cuộc chiến giữa những người luôn xem nhẹ cái chết và những người đi tuyên truyền ngăn chặn tình trạng tự tử bằng lá ngón.  Chính quyền thì nỗ lực tuyên truyền, ngăn chặn, còn người dân, hễ buồn lại tìm đến lá ngón, như một sự lựa chọn cuối cùng và duy nhất, vòng luẩn quẩn ấy cứ mãi xoay tròn không có hồi kết.

Để hạn chế, ngăn chặn mối họa này, cấp ủy, chính quyền và đoàn thể các địa phương đã trăn trở tìm giải pháp. Nhiều địa phương đã và đang quyết tâm thực hiện "cuộc chiến" loại bỏ thứ cây chết chóc ấy ra khỏi đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là ở các xã biên giới. Như ở huyện Kỳ Sơn, phong trào nhổ bỏ cây lá ngón được thực hiện ở nhiều xã, bản biên giới và được người dân rất đồng tình ủng hộ, hăng hái tham gia.

"Tuy rằng đây không phải là biện pháp tối ưu, nhưng khi xung quanh khu vực sinh sống của bà con không còn cây lá ngón cũng giúp ích rất lớn trong việc ngăn chặn những cái chết từ thứ lá kịch độc này" - Chị Vũ Thị Huyền, Chủ tịch Hội LHPN huyện Kỳ Sơn khẳng định.

Ngoài Kỳ Sơn, một trong những địa bàn có nhiều trường hợp người dân tự tìm đến cái chết bằng lá ngón là huyện Quế Phong, trong đó có địa bàn xã biên giới Tri Lễ.

Do đó, công tác tuyên truyền và thực hiện nhổ cây lá ngón luôn được chú trọng, là một trong các nội dung Đảng ủy xã yêu cầu ban quản lý bản và các đoàn thể nơi đây triển khai hàng tháng.

Bên cạnh đó, xã cũng phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng để một mặt tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, mặt khác huy động sự giúp đỡ kịp thời của các chiến sỹ quân hàm xanh trong phát hiện, cấp cứu các trường hợp ngộ độc do ăn lá ngón.

Tuy nhiên, gốc rễ, căn nguyên của tình trạng tự tử bằng lá ngón là vấn đề tư tưởng cố hữu còn tồn tại trong cộng đồng - đó là dùng cái chết bằng lá ngón để giải thoát hay như tâm lý bắt chước người lớn ăn  lá ngón để tìm đến cái chết khi có khúc mắc trong cuộc sống ở bộ phận thanh thiếu niên. 

Bởi thế, để "cuộc chiến" này phát huy hiệu quả, cần có sự chung tay, vào cuộc của cả cộng đồng, cả hệ thống chính trị trong công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cũng như xây dựng môi trường sống gần gũi, sẻ chia, quan tâm lẫn nhau bắt đầu từ mỗi thành viên trong gia đình, sau đó là cộng đồng xã hội.

Minh Tâm

Các tin khác

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Thao túng doanh số để leo hạng trên sàn thương mại điện tử

Chỉ với vài trăm nghìn đồng, các gian hàng trên sàn thương mại điện tử có thể mua dịch vụ "buff đơn” (sử dụng các biện pháp để làm gia tăng số lượng đơn hàng hiển thị), hàng loạt đánh giá 5 sao và nhanh chóng xuất hiện trong nhóm "bán chạy". Điều tra của phóng viên cho thấy phía sau những con số tưởng như phản ánh uy tín là cả một thị trường dịch vụ thao túng thuật toán, tiềm ẩn nguy cơ đánh lừa người tiêu dùng và làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Đưa tiện ích số đến với người dân vùng phên giậu

Địa hình chia cắt, giao thông cách trở, hạ tầng viễn thông còn nhiều hạn chế cùng những nét văn hóa đặc thù của đồng bào khiến hành trình triển khai Đề án 06 tại xã biên giới Keng Đu, tỉnh Nghệ An gặp không ít khó khăn. Thế nhưng, bằng sự kiên trì bám bản, bám dân và cách làm linh hoạt, cán bộ công an xã đã và đang từng bước đưa những tiện ích số đến với đồng bào nơi miền biên viễn.

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Đổi mới tuyên truyền từ Công an cơ sở

Không còn là những văn bản tuyên truyền khô cứng, không còn là những buổi tuyên truyền tập trung, nhiều công an xã, phường của tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh làm những clip ngắn để đưa pháp luật đến gần với người dân hơn. Những clip tự quay, dựng hình ảnh, thậm chí diễn xuất chính là những cán bộ, chiến sĩ, người dân địa phương đã thực sự tạo ấn tượng mạnh và hiệu quả không kém phần những ê-kíp sản xuất chuyên nghiệp.

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Cạm bẫy mang tên “bút tiêm giảm cân”

Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội, người có nhu cầu giảm cân có thể dễ dàng tìm thấy hàng loạt lời mời chào về “bút tiêm giảm cân” với những quảng cáo hấp dẫn như giảm cân nhanh, không cần ăn kiêng, không cần tập luyện. Đằng sau những lời quảng cáo “thần tốc” ấy là những biến chứng khôn lường mà người mua, người sử dụng không lường trước được.

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Hệ lụy khôn lường từ phonefarm

Chỉ cần vài phút tìm kiếm trên Facebook, Telegram hay các diễn đàn MMO, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt hội nhóm công khai rao bán box phonefarm, chia sẻ kinh nghiệm vận hành trại điện thoại, cung cấp phần mềm nuôi tài khoản, bán proxy, SIM và dịch vụ tăng tương tác… Điều đáng lo ngại là đằng sau đó là những hệ lụy khôn lường như tạo tương tác ảo, thao túng dư luận và tiếp tay cho nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Gần dân bằng những clip tuyên truyền “triệu view”

Không còn những bài tuyên truyền khô cứng hay các buổi phổ biến pháp luật chỉ gói gọn trong hội trường, Công an xã Dân Hòa (Hà Nội) đang tạo dấu ấn bằng hàng loạt video ngắn trên các nền tảng số. Với cách thể hiện gần gũi, dí dỏm nhưng vẫn truyền tải đầy đủ thông điệp pháp luật, những clip chỉ dài chưa đến 1 phút đang giúp kiến thức pháp luật lan tỏa mạnh mẽ tới người dân, đặc biệt là giới trẻ.

“Bảo mẫu” của rùa biển

“Bảo mẫu” của rùa biển

Những đêm biển lặng, họ nằm trên cát ngắm dải ngân hà, ánh trăng trên mặt nước, nghe tiếng gió, tiếng thở của các rùa mẹ. Và, mỗi sớm mai, khi ánh mặt trời rọi xuống bãi biển dài cong mình theo con sóng, những chú rùa con ưỡn mình bò về phía biển, bắt đầu hành trình sinh tồn. Tất cả cảm giác ấy trở thành tình yêu với rùa, thôi thúc và níu giữ những con người từ khắp mọi miền trở về biển để làm “bảo mẫu” của rùa.

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Cho thuê tài khoản bán hàng online: Tiếp tay cho hàng giả, trốn thuế?

Chỉ cần bỏ ra vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, bất kỳ ai cũng có thể thuê hoặc mua một tài khoản Shopee, TikTok Shop đã xác minh danh tính để mở gian hàng mà không cần lộ diện. Đằng sau những giao dịch tưởng như vô hại này là một "thị trường ngầm" đang phát triển, trở thành mắt xích giúp các đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và trốn tránh nghĩa vụ thuế, đồng thời gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết, xử lý vi phạm.

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Sê Băng Hiêng - dòng sông nghĩa tình với người lính

Dòng Sê Băng Hiêng lặng lẽ chảy giữa đại ngàn Trường Sơn, uốn mình qua những bản làng Vân Kiều vùng biên Hướng Lập - Quảng Trị rồi ngược vào đất bạn Lào. Hai bên dòng sông ấy từng là một trong những tọa độ lửa khốc liệt nhất trên tuyến Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Bom đạn đã lùi vào quá khứ. Dòng Sê Băng Hiêng vẫn lặng lẽ chảy giữa đại ngàn và chứng kiến những cuộc trở về...

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Tìm ba mẹ trong ký ức đồng đội

Hơn nửa thế kỷ, người con trai vẫn mòn mỏi tìm kiếm hình bóng ba mẹ qua ký ức rời rạc thời thơ ấu, những lá thư, dòng nhật ký và lời kể của đồng đội cũ. Suốt 70 năm cuộc đời, đó gần như là nơi duy nhất ông có thể gặp lại ba mẹ của mình...

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Những ký ức từ “tọa độ lửa” Hàm Rồng

Đi qua 2 cuộc chiến tranh phá hoại khốc liệt của đế quốc Mỹ, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Thanh Hóa đã kiên cường bám trụ giữa mưa bom bão đạn, viết nên những trang sử vàng chói lọi của một đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngọn lửa quả cảm và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của thế hệ cha anh đi trước vẫn luôn được gìn giữ, trở thành điểm tựa vững chắc để các thế hệ chiến sĩ hôm nay viết tiếp những chiến công giữa thời bình.

Những người lính ngược dòng thác lũ

Những người lính ngược dòng thác lũ

Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn ở xã Mường Than (Lai Châu), hình ảnh Hạ sĩ Vàng Văn Tình, chiến sĩ Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Lai Châu, cõng bé gái vượt qua dòng nước dữ đã chạm đến trái tim của hàng triệu người sau khi bức ảnh được đăng tải trên mạng xã hội. Nhưng đó chỉ là một trong hàng chục cuộc cứu người của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trong trận lũ quét kinh hoàng hôm ấy…

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Giấc mơ truyền cảm hứng của nữ đại úy chinh phục học bổng Chính phủ Australia

Từ cán bộ Công an cơ sở, Đại úy Lê Thị Thủy Tiên đã trở thành đại diện duy nhất của Bộ Công an giành học bổng toàn phần Chính phủ Australia. Trên hành trình đến với Đại học Melbourne, nữ Đại úy quê Hà Tĩnh không chỉ khẳng định mình mà còn ấp ủ giấc mơ truyền cảm hứng cho tất cả những ai đang có khát vọng học tập và hội nhập quốc tế để thay đổi chính mình.

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Bước đi dài hơi cho hàng Made in Vietnam”

Khẳng định bản sắc Việt không đồng nghĩa với việc mọi nguyên liệu đều phải được sản xuất trong nước. Trong dòng chảy của chuỗi cung ứng toàn cầu, điều tạo nên sức cạnh tranh của sản phẩm Việt là khả năng làm chủ sáng tạo, kết nối nguồn lực và không ngừng nâng cao năng lực của các làng nghề.

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Rộ chiêu lừa đặt cọc thuê phòng nghỉ dưỡng

Chỉ cần 1 cú click chuột, người thuê có thể tiếp cận hàng nghìn tin đăng phòng trọ, căn hộ, homestay trên mạng xã hội. Nhưng phía sau "ma trận" hội nhóm sôi động ấy là những chiêu trò lừa đảo đặt cọc ngày càng tinh vi, khiến nhiều người mất tiền và lộ thông tin cá nhân.

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Kỷ vật đi B - chứng nhân một thời hoa lửa

Những lá đơn tình nguyện viết bằng máu, những sơ yếu lý lịch, học bạ, quyết định điều động, thậm chí cả sổ tiết kiệm, hàng chục cây vàng… Mỗi kỷ vật được được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước là một câu chuyện cảm động về cán bộ đi B sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì độc lập dân tộc.