Ám ảnh những cung đường “tử thần” ở Nam Trung Bộ

 Mặt đường như chiếc áo rách vá xong chưa được bao lâu lại tiếp tục…rách; điệp khúc “rách - vá - rách” cứ tái diễn trong mấy năm qua và đến mùa mưa năm nay nhiều cung đoạn tiếp tục rách nát tơi tả. Tình trạng hư hỏng cứ tái diễn vào mùa mưa mỗi năm khiến cho giới lái xe và người dân địa phương bức xúc và xem đây là đoạn đường “tử thần”…

Chết oan vì “ổ gà”

Đêm 12-11-2021, tại Km1341+650 trên  quốc lộ 1A (QL1A) qua địa phận khu phố 2, phường Hòa Vinh, thị xã Đông Hòa (Phú Yên) xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Thời điểm đó, ông Huỳnh Minh Phúc (SN 1977) trú ở thôn Cảnh Phước, xã Hòa Tân Đông, thị xã Đông Hòa, Phó chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Thị ủy Đông Hòa điều khiển xe máy BKS đến địa điểm nêu trên thì té ngã xuống mặt đường. Mặc dù đã được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên, nhưng do đa chấn thương nặng, nên đến 23h cùng ngày, nạn nhân đã tử vong.

Kết quả khám nghiệm hiện trường cho thấy, cách vị trí xe máy do nạn nhân Huỳnh Minh Phúc điều khiển khoảng 30m về phía sau có 3 “ổ gà”, trên xe máy không có dấu vết tác động ngoại lực, nên bước đầu cơ quan điều tra nghi vấn xe máy và nạn nhân ngã xuống mặt đường là do sụp “ổ gà”.

Nhưng đây không phải là lần đầu xảy ra tai nạn do mặt đường quá xấu. Cách đây gần 3 năm, vào sáng ngày 10-12-2018 anh Trần Nguyễn Quang Tánh (SN 1984) trú ở khu phố Phước Lâm, phường Hòa Hiệp Bắc, thị xã Đông Hòa đã tử nạn khi đi xe máy sụp ổ gà tại Km1352+900 trên đường QL1A qua địa phận thôn Phú Khê, xã Hòa Xuân Đông, thị xã Đông Hòa. Trước đó, vào ngày 26-11-2018, ông Nguyễn Đạt Hải (SN 1968) trú ở thôn Phú Lễ, xã Hòa Thành, thị xã Đông Hòa bị gãy xương đòn bả vai phải, khi đang đi tập huấn Tổng điều tra dân số đã vấp phải sự cố xe máy sụp “ổ gà” trên QL1A qua địa phận phường Hòa Vinh, thị xã Đông Hòa.

Theo tài liệu chúng tôi thu thập được, hiện trường vụ tai nạn đêm 12-11-2021  nằm trong lý trình Km1341 đến Km1343 trên tuyến QL1A và cũng là 1 trong 13 cung đoạn hư hỏng nặng đã được UBND, Ban An toàn giao thông (ATGT), Sở Giao thông - Vận tải (GTVT) tỉnh Phú Yên nêu ra trong các văn bản gửi đến Bộ GTVT, Tổng cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN), Cục Quản lý Đường bộ (QLĐB) III chỉ đạo Ban Quản lý dự án (QLDA) Thăng Long, Công ty TNHH Đầu tư BOT Bình Định, Công ty CP Đầu tư Đèo Cả từ cuối tháng 10 đến giữa tháng 11-2021, với nội dung kiến nghị khẩn trương khắc phục tình trạng hư hỏng mặt đường QL1A qua địa phận Phú Yên để đảm bảo ATGT.

Văn bản của UBND tỉnh Phú Yên gửi Bộ GTVT cho biết, dự án đầu tư xây dựng công trình mở rộng QL1A qua Phú Yên từ Km1265+000 đến Km1353+300, do Ban QLDA Thăng Long đại diện chủ đầu tư. Hầu hết các gói thầu được xác nhận hết hạn bảo hành và đã bàn giao cho Cục QLĐB III thuộc Tổng cục ĐBVN quản lý, khai thác và bảo trì. Còn lại ba gói thầu về ATGT, khắc phục sự cố sụt trượt nền đường ở dốc Vườn Xoài, xã An Dân, huyện Tuy An và tăng cường kết cấu áo đường tại 5 cung đoạn khác vẫn còn trong thời gian bảo hành, do Ban QLDA Thăng Long đảm nhiệm sửa chữa. Ngoài ra, trên QL1A qua Phú Yên còn có 2 cung đoạn được đầu tư hình thức BOT từ Km1243+280 đến Km1265+00 ở hai xã Xuân Lộc, Xuân Cảnh – thị xã Sông Cầu do Công ty TNHH Đầu tư BOT Bình Định đảm trách và từ Km1297 đến Km1298+650 ở xã An Dân, huyện Tuy An do Công ty CP Đầu tư Đèo Cả đảm trách.

UBND tỉnh Phú Yên đã chỉ ra 13 cung đoạn hư hỏng, mất ATGT ở các xã Xuân Lộc, Xuân Cảnh, phường Xuân Thành – thị xã Sông Cầu; xã An Dân, đèo Quán Cau – huyện Tuy An; phía Bắc tuyến tránh nội thành Tuy Hòa, phường Phú Lâm – TP Tuy Hòa; phường Hòa Vinh, xã Hòa Xuân Đông, xã Hòa Xuân Tây – thị xã Đông Hòa.

Ban ATGT, Sở GTVT Phú Yên đã nhiều lần làm việc, đề nghị Cục QLĐB III, Ban QLDA Thăng Long, Công ty TNHH Đầu tư BOT Bình Định, Công ty CP Đầu tư Đèo Cả trong phạm vi trách nhiệm quản lý khai thác, bảo hành và đầu tư của từng đơn vị, phải có biện pháp đảm bảo ATGT khi thời tiết bất ổn và tiến hành sửa chữa hư hỏng khi thời tiết thuận lợi. UBND tỉnh Phú Yên đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo các đơn vị liên quan bố trí đầy đủ biển báo, nhân viên điều tiết giao thông đảm bảo an toàn tại các vị trí hư hỏng, tập trung nhân lực, vật tư, thiết bị kỹ thuật để tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ sửa chữa hư hỏng mặt đường QL1A qua Phú Yên.

Trước đó trong 3 công văn gửi đến Cục QLĐB III, Tổng cục ĐBVN ngày 25, 27-10 và 12-11, Sở GTVT và Ban ATGT Phú Yên cũng đã cảnh báo nguy cơ mất ATGT do có mưa lớn, đồng thời đề nghị Tổng cục ĐBVN chỉ đạo các đơn vị quản lý, bảo trì đường bộ tiến hành sửa chữa triệt để hư hỏng trên QL1A qua Phú Yên và có giải pháp đảm bảo ATGT kịp thời, nhất là trong mùa mưa bão. Thế nhưng với lý do mưa lớn kéo dài, không thể sửa chữa kịp thời được mà không có biện pháp cảnh báo những đoạn đường hư hỏng, dẫn đến cái chết thương tâm của ông Huỳnh Minh Phúc bị sập bẫy…“ổ gà”.

Đổ lỗi cho thiên tai

Không chỉ riêng ở Phú Yên, tuyến QL1A qua địa phận Khánh Hòa với chiều dài 159 km cũng có nhiều cung đoạn rách nát tả tơi mặt đường. Giữa tháng 11-2021, Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa đã xác định có tới 26 lý trình trên QL1A bị bong tróc, lồi lõm, sụt lún, sống trâu và đặc biệt là rất nhiều “ổ gà”. Để phòng tránh hiểm họa tai nạn rình rập từ những “vết rách” trên mặt đường, đơn vị này đã có văn bản đề nghị Sở GTVT tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Tổng cục ĐBVN chỉ đạo các chủ đầu tư dự án, đơn vị quản lý, khai thác và bảo trì đường QL1A.

Tương tự những ngày cuối tháng 10 đến giữa tháng 11-2021, tuyến QL1A qua Bình Định với chiều dài gần 120 km do Công ty CP BOT Bắc Bình Định, Công ty TNHH đầu tư BOT Bình Định, Chi cục QLĐB III.4 quản lý, bảo trì cũng bị hư hỏng nhiều cung đoạn qua địa phận TP Quy Nhơn, thị xã Hoài Nhơn, An Nhơn và các huyện Phù Mỹ, Phù Cát, Tuy Phước. Rất nhiều nơi “ổ gà”, “ổ trâu” chen nhau trên diện rộng, các loại xe ô tô lẫn xe máy đều phải bò chậm để tránh sự cố tai nạn có thể xảy ra.

Thượng tá Phan Văn Cường - Trưởng Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa và Thượng tá Võ Hùng Tường - Trưởng Phòng CSGT Công an tỉnh Phú Yên đều cho rằng, do dịch bệnh COVID-19 bùng phát ở nhiều địa phương nên gần một năm qua lưu lượng xe ô tô vận hành trên các tuyến giao thông nói chung và  QL1A nói riêng đều giảm thiểu hơn 50% so với trước đó. Mặt khác, CSGT luôn thường trực trên tuyến đầu chống dịch tại các cửa ngõ giao thông, kết hợp siết chặt công tác tuần tra không để xảy ra các trường hợp lợi dụng dịch bệnh vi phạm pháp luật về giao thông, nên tình trạng xe quá tải vận hành trên QL1A không nhiều và hầu hết đều bị phát hiện, xử lý kịp thời, nên không thể nói tình trạng xe quá tải là yếu tố tác động mặt đường hư hỏng.

Câu hỏi đặt ra là khi các dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng QL1A hoàn thành đều được kiểm tra thì mới nghiệm thu, đưa vào khai thác. Nhưng không hiểu vì sao nhiều cung đoạn trên QL1A qua địa phận Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa sớm biến thành những tấm “áo rách” khi công trình còn trong thời hạn bảo hành? Càng khó hiểu hơn là vì sao tình trạng hư hỏng mặt đường cứ tái diễn mỗi năm và đều được cho là “do mưa lớn kéo dài”, nhưng chủ đầu tư dự án hoặc các đơn vị quản lý, khai thác và bảo trì không có biện pháp khắc phục triệt để ?

Câu hỏi này cần sớm được các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ.