NATO cân nhắc “phòng thủ chủ động”

Liên minh NATO đang xem xét điều chỉnh chiến lược quốc phòng từ mô hình phản ứng sang hướng “phòng thủ chủ động”. Trong đó, có khả năng ngăn chặn trước các mối đe dọa dạng chiến tranh hỗn hợp như tấn công mạng, phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu hay vi phạm không phận.

Bước ngoặt phòng thủ

Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO, Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone cho biết liên minh đang đánh giá khả năng áp dụng cách tiếp cận chủ động hơn nhằm ứng phó với các mối đe dọa chiến tranh hỗn hợp ngày càng gia tăng. Theo ông Dragone, NATO hiện chủ yếu phản ứng sau khi sự cố xảy ra, đặc biệt trong không gian mạng, khiến liên minh nhiều lần “bị chậm nhịp” trước tốc độ và mức độ tinh vi của các chiến thuật phá hoại hiện đại. Chính vì vậy, việc xem xét điều chỉnh tư duy phòng thủ truyền thống trở nên cần thiết trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu biến động nhanh chóng.

6-1.jpg -0
NATO xem xét điều chỉnh chiến lược quốc phòng.

Tuy nhiên, ông Dragone nhấn mạnh rằng mọi thảo luận về biện pháp chủ động, vẫn đang ở mức đánh giá chiến lược, chưa phải quyết định chính sách. NATO hoạt động trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế và nguyên tắc đồng thuận của 32 quốc gia thành viên, do đó bất kỳ sự thay đổi nào cũng phải trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng về khung pháp lý, quyền tài phán và tính phù hợp với mục tiêu phòng thủ tập thể. Các quan chức trong liên minh cho rằng mọi điều chỉnh, nếu có, cần đảm bảo không tạo ra tín hiệu leo thang hoặc bị hiểu nhầm như hành động tấn công phủ đầu.

Áp lực xem xét thay đổi xuất phát từ thực tế trong những năm gần đây, khi khu vực Baltic và Biển Bắc ghi nhận nhiều sự cố bất thường liên quan đến cáp biển, đường ống và hạ tầng trọng yếu bị hư hại trong điều kiện khó xác định thủ phạm. Cùng với đó, hàng loạt chiến dịch tấn công mạng nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự trong khu vực càng làm dấy lên lo ngại rằng cách tiếp cận phòng thủ thuần túy có thể không còn đáp ứng được mức độ phức tạp của các mối đe dọa phi truyền thống.

Trước tình hình an ninh phức tạp, NATO đã triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ các hạ tầng trọng yếu, trong đó nổi bật là chiến dịch Baltic Sentry. Chiến dịch này tập trung giám sát đáy biển và các tuyến cáp quan trọng, kết hợp tàu tuần tra, máy bay tuần thám và thiết bị không người lái, nâng cao khả năng phát hiện sớm và giảm nguy cơ phá hoại. Đô đốc Dragone nhấn mạnh, Baltic Sentry vẫn nằm trong phạm vi phòng thủ truyền thống và không đại diện cho bất kỳ thay đổi nào trong học thuyết tác chiến của NATO.

Bài toán phòng vệ

Quan điểm trong NATO hiện phân hóa rõ rệt. Các nước Đông Âu, từng trực tiếp đối mặt với các sự cố hạ tầng và tấn công mạng, ủng hộ mạnh mẽ việc tăng cường răn đe sớm, cho rằng nếu liên minh tiếp tục duy trì tư duy phòng thủ thuần túy, các hành động “hỗn hợp” có thể tái diễn mà không được ngăn chặn hiệu quả. Ngược lại, nhiều quốc gia Tây Âu thận trọng hơn, cảnh giác với rủi ro pháp lý và tác động địa chính trị nếu khái niệm “tự vệ” mở rộng quá nhanh hoặc thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Tranh luận trong nội bộ NATO tập trung vào 2 vấn đề trọng tâm: liệu liên minh có thể và nên hành động khi chưa xác định chắc thủ phạm các vụ tấn công mạng hay phá hoại hạ tầng và mức độ rủi ro nào là chấp nhận được khi phản ứng mạnh mẽ. Nhiều quan chức nhấn mạnh thực tế kỹ thuật: việc truy nguồn các cuộc tấn công mạng hiếm khi đạt độ chắc chắn tuyệt đối, do đó mọi hành động “phủ đầu” tiềm ẩn nguy cơ đánh giá sai và dẫn tới hệ quả khó lường.

6-2.jpg -0
Mọi thảo luận về biện pháp chủ động vẫn đang ở mức đánh giá chiến lược, chưa phải quyết định chính sách.

Về mặt pháp lý, các chuyên gia khẳng định việc NATO thảo luận về phòng thủ chủ động không đồng nghĩa với vi phạm luật quốc tế. Luật pháp quốc tế không loại trừ hoàn toàn hành động phòng vệ trước, nhưng đặt ra tiêu chí chặt chẽ về tính cần thiết, tính tương xứng và minh bạch trong đánh giá. Vì vậy, nếu NATO theo đuổi hướng chủ động hơn, liên minh phải xây dựng bộ tiêu chí pháp lý rõ ràng, cơ chế chứng cứ minh bạch và quy trình quyết định có sự đồng thuận cao giữa các thành viên.

Giới phân tích chiến lược cảnh báo rằng bất kỳ thay đổi nào trong học thuyết phòng thủ của NATO không chỉ tác động trong khu vực châu Âu. Nếu được thực hiện, những điều chỉnh này có thể trở thành tham chiếu quan trọng cho các khối an ninh khác, nhất là khi chiến tranh hỗn hợp và các phương thức tác chiến phi truyền thống đang lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Mọi bước đi của NATO vì vậy cần cân nhắc kỹ lưỡng tác động lan tỏa trong bối cảnh an ninh quốc tế phức tạp.

Song song với những tranh luận chiến lược và pháp lý, NATO vẫn thúc đẩy các biện pháp tăng cường an ninh trên thực địa. Liên minh mở rộng chia sẻ tình báo, siết chặt giám sát trên không và trên biển, đồng thời đầu tư mạnh vào hệ thống cảm biến dưới đáy biển và phương tiện không người lái theo dõi tuyến cáp. Các trung tâm phân tích dữ liệu chung cũng đang được phát triển nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm, qua đó giảm phụ thuộc vào những lựa chọn mang tính cưỡng chế cao.

Trong bối cảnh nhiều nước thành viên có mức độ thận trọng khác nhau, NATO sẽ phải cân bằng đồng thời 3 yếu tố: răn đe đủ mạnh để ngăn chặn các hành động phá hoại mới, tuân thủ nghiêm ngặt khung pháp lý quốc tế và duy trì sự ổn định chiến lược tại châu Âu. Đây sẽ là một bài toán không đơn giản, đòi hỏi đồng thuận cao và đánh giá kỹ lưỡng từng bước đi.

Các chuyên gia nhận định đây sẽ tiếp tục là chủ đề then chốt trong nghị trình chiến lược của NATO, đồng thời tạo ảnh hưởng đáng kể tới cấu trúc an ninh khu vực trong nhiều năm tiếp theo. Với tốc độ biến đổi nhanh của các mối đe dọa phi truyền thống, mọi lựa chọn của NATO không chỉ mang tính phòng vệ mà còn định hình cách các quốc gia đối phó thách thức an ninh mới trong tương lai.

Trần Minh

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.