“Mảnh ghép” Thụy Điển trong bức tranh NATO

Ngày 7/3/2024, gần 2 năm sau khi Thụy Điển lần đầu nộp đơn xin gia nhập NATO và 1 năm sau khi Phần Lan được kết nạp vào tổ chức này, Thụy Điển chính thức trở thành thành viên thứ 32 của NATO. Việc Thụy Điển gia nhập NATO đã thúc đẩy những thay đổi trong khuôn khổ an ninh châu Âu và tác động đến an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Diễn biến mang tính lịch sử này rõ ràng chấm dứt lập trường trung lập, không liên kết - vốn được coi là bản sắc quốc gia và quốc tế - của Thụy Điển, mặc dù theo các nhà quan sát, trên thực tế quốc gia Bắc Âu này đã từ bỏ lập trường trung lập vài năm sau khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Vị thế mới của Thụy Điển chắc chắn giúp củng cố NATO trước những thách thức từ Nga. Như Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg đã ca ngợi, sự gia nhập của Thụy Điển sẽ giúp NATO mạnh hơn, Thụy Điển an toàn hơn và toàn bộ liên minh bền vững hơn.

td.jpg -0
Chiến cơ đa năng JAS 39 Gripen của Thụy Điển được đánh giá cao.

Trong Chiến tranh Lạnh, Thụy Điển đã tuân thủ nguyên tắc không liên kết trong thời bình nhằm mục đích duy trì lập trường trung lập trong trường hợp xảy ra chiến tranh, đến nay thì mọi thứ đã thay đổi. Việc gia nhập EU năm 1995, tham gia Hiệp ước Lisbon năm 2007 và thông qua “Tuyên bố Đoàn kết” năm 2009, Thụy Điển đã từ bỏ quan điểm “thụ động”, nhưng sự hoài nghi và nhận thức về nước này như một quốc gia “không liên kết về mặt quân sự” vẫn tồn tại.

Ngoài ra, Thụy Điển đã bộc lộ điểm yếu về quân sự vào năm 2013, khi máy bay ném bom của Nga tiến hành một cuộc tấn công giả lập vào Stockholm mà nước này không thể tự mình đẩy lùi. Một năm sau, thông tin một tàu ngầm Nga hiện diện ở quần đảo Stockholm trên biển Baltic gây lo ngại hơn nữa. Sau đó, vào năm 2016, Thụy Điển đã ký thỏa thuận hỗ trợ nước chủ nhà với NATO, cho phép nước này nhận được hỗ trợ dân sự và quân sự.

Hiện, đang có các cuộc thảo luận về việc Thụy Điển gia nhập NATO liên quan đến tổ hợp công nghiệp quốc phòng “có năng lực và tính cạnh tranh” của Thụy Điển, một trong những tổ hợp công nghiệp quốc phòng lớn nhất châu Âu với sự tham gia của các nhà thầu quốc phòng lớn có trụ sở tại Thụy Điển như Saab - một trong 100 công ty sản xuất vũ khí và cung cấp dịch vụ quân sự hàng đầu thế giới - và BAE Systems Hagglunds. Doanh số bán thiết bị quốc phòng kỷ lục sau khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra cho thấy đây sẽ là sức hút lớn đối với NATO - không chỉ vì vấn đề an ninh trước kẻ thù thường trực mà còn để đối phó với mối đe dọa đe dọa ngày càng tăng ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

2.jpg -0
Xe bọc thép do BAE Systems Hagglunds chế tạo và sản xuất.

Thụy Điển cũng có khả năng tiếp cận tốt hơn các vấn đề về hoạt động, bao gồm cả việc chia sẻ thông tin tình báo nhạy cảm, sẽ tạo thêm nhiều cơ hội cho ngành công nghiệp quốc phòng và do đó thúc đẩy xuất khẩu quốc phòng của nước này.

Ví dụ, Gripen của Saab, được quảng bá là máy bay chiến đấu “tiết kiệm chi phí nhất” hiện nay, đã thu hút được sự chú ý của các nước khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Được biết, trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc ngày càng tăng, Philippines đang xem xét mua máy bay chiến đấu phản lực đa năng JAS 39 Gripen của Thụy Điển thay cho F-16 Fighting Falcons hàng Mỹ đã cũ kỹ.

Đồng thời, Thụy Điển với tư cách thành viên NATO đang cung cấp thiết bị quân sự cho khu vực, song song với việc NATO tăng cường tiếp cận các quốc gia Đông Á như Nhật Bản và Hàn Quốc, sẽ góp phần vào câu chuyện của Trung Quốc đối với NATO. Chính sách của Mỹ là đưa NATO đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dưới một hình thức nào đó thông qua việc “mở rộng về phía Đông”. Trung Quốc luôn cáo buộc Bộ tứ (bao gồm Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ) là một “NATO châu Á - Thái Bình Dương”. Một kịch bản như vậy sẽ không chỉ làm gia tăng cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực, mà còn gây bất ổn hơn nữa cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, các cường quốc tầm trung như Ấn Độ và Nhật Bản đã thể hiện khả năng ngoại giao khéo léo và vị thế toàn cầu ngày càng tăng. Đi kèm với những thay đổi như vậy là lập luận mạnh mẽ ủng hộ sự trỗi dậy của “thế giới đa cực bất đối xứng”. Tuy nhiên, khi Thụy Điển và Phần Lan gia nhập NATO do Mỹ lãnh đạo trong bối cảnh hợp tác chiến lược giữa các quốc gia như Nga, Iran và CHDCND Triều Tiên do Trung Quốc dẫn đầu ngày càng tăng, khả năng thế giới quay trở lại trạng thái lưỡng cực một lần nữa lại được nhắc đến, mặc dù hình thái chắc chắn sẽ khác với trước đây. Như vậy, triển vọng về một thế giới đa cực thực sự đang nổi lên không gân ấn tượng quá lớn do tình trạng mất cân bằng quyền lực dai dẳng giữa các cường quốc và các nước tầm trung, cũng như vai trò và sức mạnh lâu dài của Mỹ.

Bất chấp những cuộc tranh luận này, quản trị quốc tế, vốn đang trong tình trạng hỗn loạn, rõ ràng phải là tâm điểm chú ý hiện nay của châu Âu và toàn cầu. Do đó, những thay đổi cần thiết để cải thiện khả năng phòng thủ quốc gia hoặc khu vực, như việc Thụy Điển gia nhập NATO, phải đi kèm với những nỗ lực gấp đôi hướng tới việc khôi phục các thể chế đa phương nhằm đảm bảo hòa bình và sự ổn định thực sự.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.