Công bằng mà nói, một số tăng, ni, phật tử Tu Viện Bát Nhã - cũng là những người trẻ tuổi, công phu tu hành chưa lâu, đã không chịu được những thái độ này. Từ việc tranh luận với nhau bằng lời nói, do cả hai bên đều thiếu kiềm chế nên đã dẫn đến xô xát. Một cán bộ lãnh đạo Công an thị xã Bảo Lộc, cho biết: "Công an hoàn toàn không can thiệp vào chuyện nội bộ của nhà chùa, cũng như không hề có việc đàn áp tu sinh. Nhiệm vụ của chúng tôi là ngăn chặn kịp thời những vụ va chạm giữa hai bên, không để tình hình thêm phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự".
Trước những sự việc ấy, Thượng tọa Thích Đức Nghi thôi không bảo lãnh cho tăng sinh Pháp môn Làng Mai tu tập tại Tu viện Bát Nhã, mà một trong những nguyên nhân, là: "Khi Pháp môn Làng Mai được tổ chức, các Giáo thọ được cử từ Pháp về, và thay đổi liên tục. Các Giáo thọ này không tuân thủ những quy định của pháp luật và Hiến chương GHPGVN. Lý do được các Giáo thọ đưa ra là Pháp môn Làng Mai không dính dáng gì đến GHPGVN và Nhà nước".
Việc Thượng tọa Thích Đức Nghi thôi không bảo lãnh cho tăng sinh Pháp môn Làng Mai tu tập tại Tu viện Bát Nhã đã khiến cho những phần tử cực đoan trong Làng Mai khó chịu. Lập tức, họ tung lên mạng Internet những luận điệu sai trái, bịa đặt. Thậm chí họ còn cho rằng "Tu viện Bát Nhã dựng chuyện để chiếm đoạt tài sản hàng tỉ đồng của Pháp môn Làng Mai". Tuy nhiên, nếu nhìn lại những sự kiện đã xảy ra, nhất là năm 2006, lúc Thượng tọa Thích Đức Nghi cùng đoàn tăng, ni Tu viện Bát Nhã sang Pháp. Trước khi trở về Việt
Theo lời Thượng tọa Thích Đức Nghi trong buổi họp liên tịch giải quyết vấn đề Bát Nhã vào ngày 19/11/2008, thì: "Hòa thượng Thích Nhất Hạnh không chấp nhận việc trình bày của đoàn. Năm 2007, Hòa thượng Thích Nhất Hạnh về Việt
Để giải quyết, ngày 19/11/2008, Hội đồng Trị sự GHPGVN đã tổ chức một buổi họp gồm 7 hòa thượng trong Trung ương Giáo hội, 8 hòa thượng, thượng tọa thuộc Ban trị sự Phật giáo tỉnh Lâm Đồng, đại diện Tu viện Bát Nhã và các ngành hữu quan.
Buổi họp kết luận GHPGVN chưa công nhận hoạt động của Giáo hội Làng Mai tại Việt
Mặc dù với những biện pháp giải quyết có tình, có lý như thế, nhưng mâu thuẫn giữa tu sinh Pháp môn Làng Mai và tăng, ni, phật tử Tu viện Bát Nhã vẫn ngấm ngầm, mà nguyên nhân phần lớn là do sự xuyên tạc, kích động của các thế lực phản động ở nước ngoài, cùng những thông tin sai lệch, ngụy tạo, bịa đặt của một số cá nhân trong nước, cố tình biến vụ tranh chấp nội bộ giữa Pháp môn Làng Mai và Tu viện Bát Nhã, thành "chính quyền đàn áp tôn giáo".
Ngày 27/9/2009, mâu thuẫn giữa tăng, ni Tu viện Bát Nhã và tu sinh Pháp môn Làng Mai một lần nữa lại bộc phát. Chán ngán trước những chuyện này, nhiều tu sinh tu tập theo Pháp môn Làng Mai đã tự động bỏ về địa phương - nơi cư trú cũ. Số còn lại - khoảng gần 200 người sang chùa Phước Huệ. Mặc dù Thượng tọa Thích Đức Nghi đã chính thức gửi đơn đến chính quyền các cấp và GHPGVN, xin rút lại lời đề nghị cho Pháp môn Làng Mai hoạt động tại Tu viện Bát Nhã, đồng thời tuyên bố không tiếp tục bảo lãnh cho số Giáo thọ và tu sinh Làng Mai, nhưng các Giáo thọ cùng một số tu sinh vẫn cố bám trụ, sinh hoạt, phớt lờ những quy định về an ninh trật tự của địa phương, liên tục tung lên mạng Internet những thông tin sai lệch, xuyên tạc chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước, kích động dư luận trong, ngoài nước ủng hộ họ.
Bên ngoài, những kẻ cơ hội nhanh chóng lập ra những trang web, chẳng hạn như "pháp nạn Bát Nhã" "Phương bối", làm diễn đàn để "trong tung, ngoài hứng", thí dụ như: "...rất nhiều côn đồ vào đập phá, đánh tăng, ni sinh, ép buộc toàn bộ tăng, ni sinh ra khỏi cư xá...", hoặc: "...những hành động của Thượng tọa Thích Đức Nghi có sự bao che của chính quyền. Công an xuất hiện ngày càng đông, đánh trọng thương tu sinh, bóp cổ, đẩy lên xe...". Một số cá nhân trong nước, chưa hiểu rõ tình hình, đã vội vã ký "thỉnh nguyện thư", viết "thư ngỏ" khiến vấn đề càng thêm phức tạp.
Đặc biệt hơn nữa, ngày 30/9/2009, trên các trang web cực đoan, phản động, đã cho đăng tải một văn bản, gọi là "huyết thư", sử dụng danh nghĩa "nhóm tăng, ni trẻ Lâm Đồng", đe dọa sẽ "tử vì đạo" nếu chính quyền không giải quyết 4 kiến nghị.
4 kiến nghị ấy là gì? Xin thưa, chỉ cần đọc qua cũng có thể thấy 2 trong số 4 kiến nghị, là những yêu sách mà bất cứ một công dân nào, dù ở trong quốc gia nào, cũng không thể chấp nhận được. Họ kiến nghị: "Tuyệt đối không được động đến tu sinh Làng Mai dưới bất cứ hình thức nào", và "Không được cưỡng chế, hăm dọa, cản trở và tác động từ bên ngoài đến các tu sinh Làng Mai".
Ô hay, hóa ra nếu tu sinh Làng Mai và tăng, ni, phật tử Bát Nhã có xảy ra đấm đá, đâm chém, thì chính quyền, luật pháp cũng "tuyệt đối không được động đến" hay sao? Và "bên ngoài" tuyên truyền, xúi giục, kích động tu sinh Làng Mai biểu tình chống đối, thậm chí "tử vì đạo" như "huyết thư" đã nói, thì chính quyền, luật pháp cũng không được "cản trở, tác động" hay sao? Đạo Phật dạy con người phải từ bi hỉ xả, mà sao các vị thuộc "nhóm tăng, ni trẻ Lâm Đồng", lại máu chiến đến thế!
Trong suốt 2 ngày ở thị xã Bảo Lộc, chúng tôi đã gặp gỡ nhiều người, nhiều giới, để tìm hiểu thông tin về "những nhóm côn đồ và hàng trăm công an đàn áp tu sinh Pháp môn Làng Mai". Thị xã Bảo Lộc bé như lòng bàn tay, chạy xe gắn máy chỉ 15 phút là đã "trở về chốn cũ" thì sự xuất hiện của "những nhóm côn đồ" và "hàng trăm công an" làm sao có thể che được mắt nhân dân.
Bà Trần Thị Bích, nhà ở gần Tu viện Bát Nhã, cho biết: "Tôi chỉ thấy họ - nghĩa là tăng, ni, phật tử, tu sinh - đánh nhau, chứ có người lạ nào đâu". Một cán bộ thuộc Mặt trận Tổ quốc thị xã Bảo Lộc, nói: "Nếu có cả trăm công an thì họ ăn ở đâu, ngủ ở đâu vì trụ sở của các cơ quan chính quyền tại đây, cái nào cũng bé tí. Hơn nữa, về đêm Bảo Lộc rất lạnh, lấy đâu ra hàng trăm tấm nệm, hàng trăm cái mền?".
Hỏi thăm các khách sạn, nhân viên tiếp tân cho biết trong các ngày từ 20 đến 30/9/2009, mỗi ngày chỉ rải rác vài ba người đến thuê mướn phòng, và cũng chỉ ở qua một đêm rồi hôm sau, họ đi Đà Lạt hoặc về TP HCM. Mấy ông xe ôm ngồi chờ khách ở gần tiệm trà Tâm Châu, cười: "Nói thiệt với nhà báo, không biết Cảnh sát Hình sự - Công an thị xã Bảo Lộc rành về mấy đứa xã hội đen ở đây thế nào, chứ tụi tui biết hết. Loe ngoe chỉ có vài thằng con nít, lâu lâu tụ tập đua xe, nẹt pô, thỉnh thoảng cũng đánh lộn đánh lạo chứ làm gì có những nhóm côn đồ".
Một ông xe ôm khác, nói: "Thiệt ra thì người dân sống gần Tu viện Bát Nhã cũng bức xúc. Nhà báo cứ nghĩ coi, vườn trà của người ta mất bao công sức chăm bón, rồi mấy vị ở chùa cãi nhau, rượt đuổi nhau, thậm chí đánh nhau, làm hư hỏng cây cối của họ thì họ đuổi là đúng rồi".
Tôi hỏi: "Nghe nói có cái vụ ném phân gì đó...". Ông xe ôm trả lời: "Phân đó là phân vi sinh, họ mang đi bón cho gốc trà. Đuổi bằng lời nói không được, họ tức, họ bốc, họ ném". Xem lại những video clip "Công an, côn đồ đàn áp tăng sinh Làng Mai" đã được tung lên mạng Internet, chúng tôi thấy lời nói của ông xe ôm không sai. Cái gọi là "những nhóm côn đồ" thực chất hầu hết chỉ là những phụ nữ - nông dân - căn cứ vào cách ăn mặc của họ.
Một điều trùng hợp là ngay khi những nông dân ấy, đuổi số tu sinh đang đánh nhau ra khỏi đất của họ, thì cũng là lúc một đoàn tăng, ni, phật tử hơn 100 người, từ TP HCM đến Tu viện Bát Nhã để cúng dường, nên cũng bị... vạ lây! Nghe được tin báo, Công an thị xã Bảo Lộc đã có mặt để vãn hồi trật tự nhưng trên mạng Internet, những kẻ cực đoan đã biến nó thành "pháp nạn".
Ngày 19/10/2009, Hội đồng Trị sự Trung ương GHPGVN đã có công văn, thông báo "Kết luận về vấn đề Tu viện Bát Nhã, thị xã Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng của Ban thường trực, Hội đồng Trị sự Trung ương GHPGVN", trong đó kết luận 6 vấn đề về việc xử lý nội tình của Tu viện Bát Nhã, khẳng định: "Chưa công nhận hoạt động của Giáo hội Làng Mai, chỉ thừa nhận Các lớp tu học theo Pháp môn Làng Mai", và đề nghị Thượng tọa Thích Đức Nghi tìm hướng giải quyết theo pháp luật hiện hành.
Theo ông Trương Văn Thu, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, thì: "Đây là tranh chấp nội bộ. Chính quyền địa phương đã giữ an ninh, không để xảy ra xô xát, đảm bảo tuyệt đối an toàn tính mạng, tài sản công dân tại Tu viện Bát Nhã". Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng vận động, thuyết phục cả hai bên - phật tử, tăng, ni Tu viện Bát Nhã và tu sinh Pháp môn Làng Mai không được xúc phạm đến nhân phẩm, thân thể lẫn nhau, đồng thời yêu cầu các tu sinh Pháp môn Làng Mai tuân thủ luật pháp Việt Nam, hoạt động theo đúng Hiến chương GHPGVN.
Xuyên suốt tất cả những gì đã xảy ra, có thể thấy vụ việc Tu viện Bát Nhã chỉ là mâu thuẫn nội bộ giữa những tăng, ni phật tử tại Tu viện Bát Nhã và các tu sinh tu tập theo Pháp môn Làng Mai, và hoàn toàn không có cái gọi là "chính quyền ép buộc những người tu theo Pháp môn Làng Mai phải rời khỏi Tu viện Bát Nhã". Giải quyết vần đề Bát Nhã, vai trò chính vẫn là lãnh đạo Tu viện và Pháp môn Làng Mai trên tinh thần thượng tôn luật pháp, đúng đường lối Hiến chương GHPGVN
