Văn hóa như lớp trầm tích được tích tụ, lan tỏa trong đời sống tinh thần cộng đồng dân tộc Mường với những phong tục, tập quán đặc sắc, giàu bản sắc. Từ đó hình thành cốt cách người dân bản địa thật thà, chất phác, mong muốn cuộc sống bình an, hạnh phúc. Khi có yêu cầu, bất kể già trẻ, gái trai, họ lại tích cực tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở để hỗ trợ, giúp đỡ Công an chính quy đảm bảo an ninh, trật tự trên chính quê hương mình.
Nữ tổ trưởng an ninh nhiệt huyết
Lần đầu gặp chị Bùi Thúy Diện, một cô gái dân tộc Mường với chất giọng nhẹ dịu, chúng tôi khá bất ngờ được biết, chị là nữ tổ trưởng tổ bảo vệ an ninh, trật tự duy nhất của huyện Yên Thủy. Là lực lượng quần chúng, bám cơ sở, “cánh tay” nối dài của công an xã chính quy, tổ bảo vệ an ninh, trật tự phải nắm chắc địa bàn, hỗ trợ công an xã giải quyết phức tạp ngay tại cơ sở. Trước đây, chị từng tham gia công an xã bán chuyên trách, tích cực phối hợp với Công an xã Bảo Hiệu trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự.
Đến ngày 1/7/2024, khi Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có hiệu lực và đi vào hoạt động, chị Bùi Thúy Diện tiếp tục được tín nhiệm, phân công tổ trưởng tổ bảo vệ an ninh, trật tự xóm Hiệu, xã Bảo Hiệu. Đây là nhiệm vụ mới, khó khăn, phức tạp hơn.
Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, chị Diện đã củng cố hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể các thành viên tổ an ninh. Là xóm trung tâm xã Bảo Hiệu, xóm Hiệu có 113 hộ, 492 khẩu, đời sống nhân dân chủ yếu làm nông nghiệp, trồng cây hoa màu, phát triển kinh tế gia đình. Để quản lý tốt địa bàn, chị đề xuất chính quyền xóm thành lập tổ liên gia tự quản để gắn kết các hộ gia đình. Mô hình nhanh chóng phát huy hiệu quả trong việc giáo dục con cháu chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật ở địa phương.
Nắm bắt tư tưởng, dư luận trong nhân dân, kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc của nhân dân. Những vấn đề trong thực tiễn như: Mâu mắc trong gia đình, tranh chấp đất rừng hay tình trạng học sinh bỏ học, tụ tập vào ban đêm... đều được phản ánh kịp thời trong các cuộc họp tổ liên gia. Mỗi kiến nghị của người dân đều được chị Diện lắng nghe, báo cáo công an xã để có giải pháp phù hợp.
Là địa bàn nông thôn, hệ thống điện đường chiếu sáng còn hạn chế, gây khó khăn trong việc đi lại, lưu thông hàng hóa, quản lý người ra vào địa bàn, nhất là vào thời điểm đêm tối. Chị đề xuất chính quyền xóm triển khai mô hình “Thắp sáng đường quê” theo hình thức xã hội hóa “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Với sự nhiệt huyết, trách nhiệm của chị Diện, tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn xóm Hiệu luôn được đảm bảo, không phát sinh phức tạp.
Đánh giá vai trò tổ trưởng an ninh, trật tự của chị Bùi Thúy Diện, Trung tá Bùi Văn Tuần - Trưởng Công an xã Bảo Hiệu, huyện Yên Thủy cho rằng, chị Diện là một trong số ít nữ tổ trưởng xông xáo, trách nhiệm với cộng đồng. Chị Diện tích cực hỗ trợ Công an xã Bảo Hiệu tham gia tuần tra, kiểm soát, duy trì chế độ thường trực, giáo dục đối tượng lầm lỗi tại cộng đồng. Hỗ trợ cài đặt định danh điện tử, cấp căn cước, vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, phòng cháy, chữa cháy... Những việc làm của chị Bùi Thúy Diện đã làm chuyển biến tích cực tình hình an ninh, trật tự tại cơ sở.
Dũng cảm cứu người trong bão lũ
Đó là anh Nguyễn Văn Nam - tổ phó tổ bảo vệ an ninh, trật tự cơ sở thôn Đồng Kẹ, xã Cao Dương, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Khi phát hiện hai vợ chồng người dân bị cô lập giữa dòng nước xiết, người vợ đang mang thai tháng thứ ba, anh Nguyễn Văn Nam cùng tổ công tác Công an huyện Lương Sơn đã bất chấp nguy hiểm, dũng cảm lao xuống dòng nước giải cứu thành công người dân.
Nhớ lại khoảnh khắc khi đối diện lằn ranh sinh tử, nguy cơ dòng nước lũ cuốn trôi người dân, anh Nam cho biết: Lúc đó khoảng 22 giờ 30 phút, ngày 7/9/2024, do ảnh hưởng hoàn lưu cơn bão số 3, lưu lượng nước khu vực ngầm thôn Đồng Kẹ dâng lên rất nhanh, chỉ sau ít phút đã cô lập hoàn toàn người dân Đồng Kẹ. Khi phát hiện trong ngôi nhà bị cô lập giữa mênh mông nước có vợ chồng anh Nguyễn Văn Khang (sinh năm 1992) và chị Đinh Thị Trinh (sinh năm 1997) vẫn còn trong đó, nếu không triển khai ngay biện pháp giải cứu tính mạng người dân có nguy cơ bị đe dọa.
Đang trong quá trình làm nhiệm vụ gần đó, anh Nguyễn Văn Nam nghe tiếng kêu cứu thất thanh của người dân ngay tại khu vực gần ngầm thôn Đồng Kẹ. Ngay lập tức, anh và tổ công tác Công an huyện Lương Sơn hội ý nhanh, thống nhất phương án giải cứu nạn nhân trong thời gian sớm nhất. Là người địa phương, anh Nam thông thuộc địa bàn, nắm rõ địa chất từng khu vực.
Để bảo đảm an toàn cho lực lượng cứu hộ, sau khi xem xét nhiều phương án, anh đề xuất buộc dây vào người rồi di chuyển tiếp cận ngôi nhà. Quá trình di chuyển vô cùng khó khăn, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có nguy cơ bị lũ cuốn trôi bất cứ lúc nào. Mặc cho chân tay sây sát, cơ thể tím tái vì phải dầm mình trong dòng nước xiết, anh Nam vẫn không chùn bước. Tính mạng người dân bị đe doạ thôi thúc người thanh niên trẻ tuổi bằng mọi giá phải cứu giúp.
Sau khi tiếp cận được ngôi nhà, việc đưa người dân đến vị trí an toàn cùng là thách thức không nhỏ, nhất là với người phụ nữ đang mang thai. Anh vừa lấy dây thừng buộc người phụ nữ vào người mình, vừa dìu đến vị trí an toàn. Sau hơn 1 giờ nỗ lực quên mình, anh Nam và đồng đội đã giải cứu thành công hai vợ chồng người dân trong niềm vui khôn xiết của mọi người.
Đó còn là tấm gương đồng chí Bùi Văn Thành - tổ trưởng tổ an ninh, trật tự xóm Má Mư đã có hành động dũng cảm, bất chấp nguy hiểm cứu sống cháu bé 6 tuổi bị đất đá vùi lấp do ảnh hưởng cơn bão số 3 tại xóm Má Mư, xã Cuối Hạ, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình. Lúc đó khoảng 2 giờ 15 phút, đang trong quá trình trực bão lũ, đồng chí Bùi Văn Thành nhận được tin báo xảy ra sạt lở đất tại hộ gia đình ông Bùi Văn Chớn. Ngay sau đó, đồng chí Thành cùng tổ an ninh, trật tự xóm đã có mặt tại địa bàn, khẩn trương triển khai giải cứu nạn nhân.
Qua nắm bắt tình hình, anh phát hiện có 3 nạn nhân đang bị vùi lấp, trong đó có cháu bé 6 tuổi. Trước tình thế vô cùng cấp bách, đồng chí Thành đã dũng cảm, không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, sử dụng xà beng, búa và các vật dụng thiết yếu phá tường, tiếp cận vị trí nạn nhân. Với tinh thần trách nhiệm cao, đến khoảng 3 giờ 15 phút, các anh đã giải cứu thành công cháu Dương Nguyễn Tiến Đạt, đồng thời hỗ trợ đưa thi thể 2 nạn nhân bị vùi lấp ra ngoài.
Cánh tay nối dài của Công an cơ sở
Là một địa bàn trung tâm của huyện Cao Phong, thị trấn Cao Phong có tuyến quốc lộ 6 đi qua, là tuyến giao thương nối liền Thủ đô Hà Nội với nhiều tỉnh Tây Bắc, thuận lợi trong phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống tinh thần nhân dân. Bên cạnh những thuận lợi cơ bản, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị trấn Cao Phong phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng địa bàn thực sự trong sạch và an toàn. Nhận thức được tầm quan trọng đó, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự thị trấn Cao Phong với 21 thành viên, phân bố trên 7 khu dân cư, dù mới đi vào hoạt động một thời gian ngắn, nhưng lực lượng này đã hỗ trợ rất tích cực cho địa phương trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự.
Ngay từ những ngày đầu thực hiện nhiệm vụ, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự đã tích cực hỗ trợ, phối hợp công an thị trấn chủ động nắm tình hình địa bàn, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; quản lý hành chính về trật tự xã hội, vận động, giáo dục người đã có hành vi vi phạm pháp luật đang cư trú tại cơ sở. Bên cạnh đó, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự chủ động tham gia tuần tra, kiểm soát, kịp thời nắm thông tin các vụ việc, hành vi vi phạm pháp luật. Nhờ đó, tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn thị trấn Cao Phong luôn được đảm bảo, ý thức chấp hành pháp luật của người dân chuyển biến tích cực.
Là lực lượng được tuyển chọn từ quần chúng nhân dân, thông thuộc địa bàn, hiểu rõ thói quen, nếp sống, phong tục, tập quán người dân, do đó, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở nắm bắt nhanh chóng và giải quyết kịp thời, triệt để tình hình tại cộng đồng dân cư. Phát huy tính tiên phong, trách nhiệm và những thuận lợi đó, mỗi thành viên tổ an ninh, trật tự ở cơ sở còn tích cực hỗ trợ, giúp đỡ công an chính quy tuyên truyền, giáo dục pháp luật, hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất.
Ngay sau khi được thành lập và đi vào hoạt động, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hòa Bình bước đầu khẳng định vai trò quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ở cơ sở. Lực lượng này đã tích cực hỗ trợ công an chính quy tham gia tuần tra, kiểm soát, quản lý địa bàn, phát hiện các vụ việc từ sớm, từ xa, từ cơ sở.
Hiện nay, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự đã bao phủ tất cả các thôn, xóm, bản làng trong tỉnh. Toàn tỉnh Hòa Bình hiện có 1.482 tổ bảo vệ an ninh, trật tự với 4.457 thành viên, là những cá nhân được tuyển chọn từ 3 lực lượng trước đây, đó là công an xã bán chuyên trách, bảo vệ dân phố và dân phòng.
Sau hơn 5 tháng đi vào hoạt động, lực lượng này đã có những đóng góp quan trọng trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự ở cơ sở, đã cung cấp cho công an cơ sở 1.695 tố giác, tin báo tội phạm, phối hợp, hỗ trợ giải quyết có hiệu quả 843 vụ việc về an ninh, trật tự, 25 vụ việc phòng cháy, chữa cháy, tham gia trên 330 vụ việc cứu nạn, cứu hộ, giúp nhân dân di dời tài sản trong bão lũ; phối hợp các ngành, đoàn thể xóm tổ chức 6.752 buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, 1.947 buổi tuyên truyền vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, qua đó đã thu hồi 280 vũ khí, vật liệu nổ các loại.
Thông qua công tác quản lý địa bàn đã phát hiện 109 vụ việc vi phạm pháp luật, cung cấp 139 tin báo sai phạm các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Hỗ trợ tham gia cảm hóa, giáo dục 3.896 người chấp hành án tại cộng đồng, đối tượng tù tha, người nghiện ma túy. Chủ động phối hợp công an cơ sở tổ chức gần 500 lượt tuần tra, kiểm soát đảm bảo an ninh, trật tự và phòng, chống cháy rừng, nhắc nhở 1.815 trường hợp lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, tháo gỡ 125 mái che, mái vẩy, biển quảng cáo, góp phần lập lại trật tự, kỷ cương và văn minh đô thị.
Có thể khẳng định, mặc dù mới được thành lập và đi vào hoạt động, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có những đóng góp quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, là cánh tay nối dài với lực lượng công an chính quy góp phần phát hiện, phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa. Điều đó tiếp tục khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc xây dựng và phát triển lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ ở trong tổng thể phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Hình ảnh lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự bám cơ sở, gần gũi nhân dân, tích cực hỗ trợ lực lượng công an chính quy bảo đảm an ninh, trật tự đã để lại ấn tượng đẹp trong lòng nhân dân. Tết cổ truyền của dân tộc đang đến gần, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở lại tiếp tục sát cánh, đồng hành cùng công an cơ sở trên hành trình mang lại mùa xuân mới ấm áp cho bản Mường.
Phát huy “cánh tay nối dài” của Công an tại các khu chế xuất, khu công nghiệp 
"Cánh tay nối dài" của Công an chính quy ở cơ sở 
