Khủng hoảng lòng tin trong cộng đồng tình báo phương Tây

Giới chính khách châu Âu vẫn thường lập luận rằng, nếu bọn khủng bố tạo lập những mạng lưới ngầm xuyên biên giới thì các chính quyền cũng phải có hành động tương tự để chống lại bọn chúng. Trên thực tế, sự hợp tác tình báo giữa các cơ quan an ninh châu Âu vẫn còn ở giai đoạn đầu, hay nói cách khác là họ có vẻ nghi ngại lẫn nhau.

Sự hợp tác trở nên khó khăn bởi vì Cơ quan Tình báo liên bang Đức (BND) không mấy tin tưởng các đối tác châu Âu của họ.

Những tiết lộ trong quá khứ từ “người thổi còi” Edward Snowden là căn nguyên cho sự mất lòng tin như thế. Ví dụ như thông tin rò rỉ về Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) nghe lén điện thoại di động của Thủ tướng Đức Angela Merkel, hay việc BND gián điệp cựu Ngoại trưởng Pháp Maurent Fabius.

Lãnh đạo BND Gerhard Schindler.
Lãnh đạo BND Gerhard Schindler.

Những vụ bê bối trong cộng đồng tình báo “bạn bè” như thế có lẽ vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai không biết đến bao giờ mới thật sự kết thúc! Trong nhiều tháng qua, chính quyền Đức không ngớt bàn luận về dự luật mới cho phép cải tổ cộng đồng tình báo trong nước nhằm hướng đến sự minh bạch và loại bỏ thái độ nghi ngờ, nhất là đối với các đối tác châu Âu, nhưng sự bất tín vẫn khó có thể thay đổi mà bằng chứng là BND vẫn ngấm ngầm theo dõi hàng ngàn mục tiêu tại những nước láng giềng ở châu  Âu.

Bắt đầu là số điện thoại, địa chỉ email hay con số thiết bị mà BND mong muốn gián điệp, với hàng loạt mật danh cho mỗi mục tiêu – “WPD” là mật danh của hãng sản xuất vũ khí, “LAP” là chính sách nông nghiệp, “TEF” là nguồn tài trợ cho khủng bố, “ISG” là phần tử Hồi giáo đặt ra mối đe dọa cho an toàn xã hội.

Kế đến là mật danh dành cho quốc gia mà BND không muốn chia sẻ thông tin tình báo – Ví dụ như “HORT” là mật danh cho nước Mỹ, “BEGO” cho Đan Mạch. Các đại sứ quán và lãnh sự quán châu Âu ở trên đất Đức hay thậm chí một phái đoàn Vatican cũng nằm trong danh sách gián điệp của BND. Tình báo Đức còn lập ra một danh sách bao gồm số điện thoại của những cơ quan nội vụ ở thành phố Vienna nước Áo và Brussels của Bỉ, cũng như các ngân hàng lớn như HSBC.

Danh sách mục tiêu của BND còn mở đến đến chương trình kiểm soát ma túy của Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác trên thế giới - Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ở Washington (Mỹ).

Những tổ chức phi chính phủ cũng không là ngoại lệ: Liên minh quốc tế chống đói nghèo và bất công Oxfam, Tổ chức nhân đạo phát triển quốc tế Care International, Ủy ban Chữ thập Đỏ Quốc tế (ICRC) ở Vienna nước Áo, Tổ chức Y tế quốc tế (IMC) ở Los Angeles (Mỹ) và Trung tâm Hành động Quốc tế (IAC) ở New York. BND cũng nghe lén văn phòng các chính khách như thủ tướng Israel cùng với công ty viễn thông Anh British Telecom và Công ty truyền thông Mỹ MCI Worldcom.

Nhiều công ty nhỏ và vừa ở Áo và Thụy Sĩ cũng bị BND giám sát. Các đối tác châu Âu cũng chỉ trích BND vì hoạt động lén lút thu thập thông tin tình báo về họ cho người Mỹ. Theo một tiết lộ, người Đức nghe lén hai công ty sản xuất máy bay châu Âu Eurocopter và EADS cho NSA gây mối nghi ngại cho các chính quyền Châu Âu về hoạt động gián điệp công nghiệp.

Trạm nghe lén phối hợp BND và NSA ở Bad Aibling, bang Bavaria của Đức.
Trạm nghe lén phối hợp BND và NSA ở Bad Aibling, bang Bavaria của Đức.

Chính NSA cung cấp cho đối tác Đức 73 số điện thoại của 2 công ty để giám sát. Năm 2006, BND buộc phải kết thúc chương trình do vi phạm các lợi ích của Đức và châu Âu. Hoạt động gián điệp quá rộng của người Đức khiến cho giới chuyên gia an ninh đặt câu hỏi: Liệu những mục tiêu của BND có thật sự cần thiết để chống khủng bố, rửa tiền, buôn người và buôn lậu vũ khí? Việc xâm phạm dữ liệu cá nhân có cần thiết để bảo đảm an ninh ở Đức? Sự thật cho thấy BND không tin tưởng bất cứ ai.

Năm 2013, lãnh đạo BND Gerhard Schindler đã ra lệnh đình chỉ mọi chiến dịch gián điệp các đối tác bạn bè trong khối liên minh châu Âu (EU) và NATO nhưng một số sĩ quan cơ quan vẫn làm lơ. Gerhard Schindler cũng từng chịu sức ép phải giải thích BND trở thành “người giúp việc” cho NSA như thế nào.

Trong hơn 2 năm qua, một ủy ban điều tra Quốc hội Đức cố gắng làm minh bạch mọi hoạt động trong cộng đồng tình báo Đức, song nỗ lực này luôn vấp phải hết trở ngại  này đến chướng ngại khác. Phần đông nhân viên BND chỉ sẵn sàng tiết lộ thông tin tối thiểu nhất theo yêu cầu để tránh khả năng bị truy tố. Nhiều người tuyên bố không thể nhớ hết các chi tiết, trong khi số khác tự mâu thuẫn với chính mình.

Dễ thấy rằng, BND lo ngại sự ra đời của luật cải cách mới có nguy cơ làm tê liệt hoạt động của họ. BND thừa hiểu những hoạt động gián điệp của họ phần nào chống lại người dân Đức và các lợi ích của châu  Âu, song họ bất chấp tất cả. Thực tế cho thấy, BND cũng gần như công khai ý định không hề muốn chuyển giao bất cứ dữ liệu nhạy cảm nào cho các đối tác châu  Âu nào trong nỗ lực chung chống khủng bố.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.