Điệp viên Larry Wu Tai Chin tự tử hay bị giết?

Lúc 6h20' ngày 22/2/1986, Larry Wu Tai Chin (63 tuổi), người Mỹ gốc Hoa và là điệp viên của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA), bị buộc tội làm nội gián cho tình báo Trung Quốc, được phát hiện nằm chết với một túi nhựa chụp lên đầu tại nhà tù Prince William ở thành phố Arlington, bang Virginia, Mỹ.

Kết luận điều tra sau đó cho biết điệp viên nội gián này đã tự tử bằng cách lấy một túi nhựa chụp lên đầu rồi xiết chặt quanh cổ cho đến khi chết vì ngạt thở.

Thế nhưng cái chết bất ngờ của một trong những điệp viên nội gián nổi tiếng thời kỳ chiến tranh lạnh khi chỉ còn đúng một ngày sẽ mở ra phiên tòa xét xử tội trạng của ông đã khiến dư luận đặc biệt quan tâm, nhất là các phương tiện truyền thông, với câu hỏi đặt ra, là liệu có thật sự điệp viên nội gián người

Mỹ gốc Hoa này đã tự tử hay không? Hay bị giết chết rồi ngụy tạo thành một vụ tự tử? Cả bà Cathy, người Mỹ vợ của Chin, cũng lên tiếng tố cáo chính CIA đã giết chết chồng bà do lo ngại tại phiên tòa, Chin sẽ khai báo nhiều vấn đề liên quan đến bí mật mà CIA muốn giấu kín, nhất là sự yếu kém của CIA trong công tác phản gián.

Larry Wu Tai Chin sinh năm 1918 tại thành phố Thượng Hải trong một gia đình trí thức yêu nước. Năm 1940, trong thời gian theo học tại Đại học Yenching ở thành phố Bắc Kinh, Chin tham gia sinh hoạt trong một tổ chức thanh niên Cộng sản đấu tranh chống sự chiếm đóng của phát xít Nhật.

Khi Chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc, Chin được tình báo Trung Quốc tuyển dụng làm điệp viên chìm dưới vỏ bọc nhân viên văn phòng của một công ty vận chuyển hàng hải để thu thập thông tin về hoạt động của các tổ chức tình báo nước ngoài tại Thượng Hải.

Năm 1948, do biết tiếng Anh nên Chin được nhận vào làm phiên dịch tại Lãnh sự quán Mỹ ở Thượng Hải. Năm 1949, khi đất nước được giải phóng, theo yêu cầu nhiệm vụ, Chin được lệnh di tản cùng Lãnh sự quán Mỹ đến đảo Đài Loan.

Chin chính thức được CIA tuyển dụng vào năm 1951 và được điều động đến chiến trường Triều Tiên làm nhiệm vụ phiên dịch tiếng Hoa nhằm giúp CIA thu thập thông tin khai báo từ các tù binh của quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc bị bắt giữ.

Đây là dịp để Chin kiểm tra lòng trung thành với Tổ quốc của những tù binh người Trung Quốc bị bắt giữ. Những tù binh nào chịu khai báo và chấp thuận làm việc cho CIA đều được Chin mật báo cho tình báo Trung Quốc và chính những kẻ phản bội này sẽ được phía Trung Quốc lên danh sách trao đổi tù binh với Mỹ.

Sau khi được trao trả, bọn chúng sẽ bị Trung Quốc xét xử về tội phản bội Tổ quốc. Một chiến công khác của Chin là làm sai lệch khai báo của tù binh Trung Quốc về địa điểm các trại giam tù binh Mỹ trên lãnh thổ Bắc Triều Tiên. Vì vậy, các chiến dịch giải cứu tù binh của CIA và quân đội Mỹ phần lớn đều gặp thất bại.

Năm 1953, khi chiến tranh Triều Tiên đi vào giai đoạn kết thúc, Chin được chuyển đến căn cứ quân sự Mỹ trên đảo Okinawa của Nhật để nhận nhiệm vụ tại Đơn vị Thông tin tâm lý chiến (FBIS) của CIA. Đầu năm 1954, trong một chuyến đến công tác tại chi nhánh FBIS ở Hongkong, Chin nối lại được liên lạc với tổ chức. --PageBreak--

Suốt nhiều năm sau đó, Hongkong, Macau và thủ đô Manila của Philippines là những địa điểm thường xuyên được Chin bí mật chuyển giao thông tin tình báo thu thập được cho trung tâm ở Bắc Kinh. Năm 1961, Chin được chuyển tiếp về làm việc tại chi nhánh FBIS tại thành phố San Francisco, bang California, Mỹ.

Để có thể tiếp nhận thông tin do Chin chuyển giao, tình báo Trung Quốc đã thiết lập một đường dây liên lạc bí mật từ thành phố San Francisco đến thành phố Vancouver của Canada thông qua các hộp thư sống được cài trong các khu người Hoa tại hai thành phố này. Năm 1964, sau 12 năm làm việc cho CIA, Chin được trả công bằng cách cho nhập quốc tịch Mỹ.

Năm 1970, sau khi hàng loạt ổ gián điệp của CIA bị phá vỡ tại Trung Quốc khiến nhiều điệp viên nằm vùng bị bắt giữ, CIA tiến hành một chiến dịch thanh tra nội bộ quy mô với việc buộc tất cả các điệp viên có liên quan đến hoạt động tình báo ở châu Á phải chịu kiểm tra bằng thiết bị phát hiện nói dối.

Cuộc viếng thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào cuối năm 1972 được dự kiến trong loạt tài liệu tối mật mà Wu Tai Chin đã thu thập và chuyển giao cho tình báo Trung Quốc trước đó.

Cuộc viếng thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào cuối năm 1972 được dự kiến trong loạt tài liệu tối mật mà Wu Tai Chin đã thu thập và chuyển giao cho tình báo Trung Quốc trước đó.

Và Chin cũng không là ngoại lệ. Tuy nhiên, là một điệp viên bản lĩnh nên Chin dễ dàng vượt qua được cuộc kiểm tra này. Năm 1971, Chin được đề bạt vào chức vụ Trưởng bộ phận Tiếp nhận và kiểm tra thông tin tình báo hải ngoại của FBIS, có trụ sở chính đặt tại thành phố Arlington, bang Virginia, cách không xa hạt Langley, nơi có trụ sở của CIA.

Cũng trong năm này, Chin đã chuyển giao cho tình báo Trung Quốc một tài liệu tối quan trọng, đó là kế hoạch bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc, kể cả thông tin về việc Mỹ dự định tổ chức cuộc thăm viếng chính thức Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào cuối năm 1972.

Năm 1981, Cục Điều tra liên bang (FBI) bắt đầu bí mật điều tra về Chin khi nhận thấy điệp viên CIA này sử dụng một số tiền lớn để mua nhiều bất động sản tại bang Maryland và thường xuyên đến các sòng bài ở thành phố Baltimore để đánh bạc.

Đây là số tiền mà Chin tích cóp được từ những khoản tiền mà tình báo Trung Quốc thưởng cho mình khi hoàn thành xuất sắc nhiều điệp vụ. Năm 1983, CIA quyết định cho Chin nghỉ việc nhưng thật ra để tạo điều kiện cho FBI tiếp tục theo dõi Chin.

Tuy nhiên, phải đợi đến khi Yu Qiangsheng, một điệp viên Trung Quốc đào thoát đến Đài Loan và đầu thú với CIA rồi khai báo ra đường dây điệp báo của Chin thì Chin mới bị bắt giữ vào tháng 7/1985. Bị thẩm vấn, Chin thú nhận việc làm điệp viên nội gián cho tình báo Trung Quốc và là điệp viên Trung Quốc đầu tiên bị bắt giữ trên lãnh thổ Mỹ.

Phiên tòa xét xử tội trạng của điệp viên nội gián Wu Tai Chin dự kiến được mở ra vào ngày 23/2/1986 tại thành phố Arlington. Chin sẽ bị truy tố với 4 tội danh với mức án được tuyên có thể lên đến 30 năm tù giam. Nhưng chỉ một ngày trước khi khai mạc phiên tòa, Chin được phát hiện nằm chết trong buồng giam đặc biệt tại nhà tù Prince William.

Tuy cái chết của Chin được kết luận là do tự tử nhưng dư luận nghiêng về giả thuyết là Chin đã bị giết hại bởi CIA để đề phòng trường hợp Chin sẽ khai báo nhiều điều bất lợi cho CIA tại tòa án nhằm chứng minh cho câu hỏi đang được dư luận đặt ra, là tại sao một điệp viên nội gián làm việc cho tình báo Trung Quốc lại có thể dễ dàng chui vào guồng máy luôn được kiểm tra kỹ lưỡng của CIA mà không hề bị phát hiện, kể cả việc vượt qua được cuộc kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối.

Chính sự yếu kém của CIA trong việc không kịp thời phát hiện ra hoạt động nội gián của Chin đã khiến nhiều điệp viên CIA nằm vùng ở Trung Quốc bị bắt giữ, kể cả loại tài liệu tuyệt mật như kế hoạch bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc dưới thời Tổng thống Richard Nixon cũng rơi vào tay tình báo Trung Quốc

Văn Hòa (theo Ci Centre)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.