Núp bóng “du lịch 0 đồng” để bán hàng giá cao
Thông qua Hội người cao tuổi xã, vào đầu tháng 11/2022, cụ Nguyễn Thị Bình (78 tuổi), trú tại thôn 10 xã Phúc Đồng, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh nhận được thư mời của Viện dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng Quốc tế Châu Á (gọi tắt là Viện dinh dưỡng Châu Á), có trụ sở tại phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội về việc tham dự chuyến tham quan nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập đơn vị trên địa bàn Hà Tĩnh. Theo nội dung thư mời, mỗi gia đình sẽ được một suất tham dự miễn phí, yêu cầu độ tuổi trên 35, đơn vị tổ chức sẽ cho xe đến tận nhà để đón các thành viên. Trong thời gian 1 ngày, các cụ sẽ được tham quan tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc và Hồ Kẻ Gỗ, sau đó được dự tiệc chiêu đãi cùng lãnh đạo Viện tại một nhà hàng sang trọng ở TP Hà Tĩnh. Điều khiến các cụ phấn khích là trong thư mời nói rất rõ rằng, “Viện dinh dưỡng tài trợ miễn phí toàn bộ chuyến đi, không thu thêm bất cứ chi phí nào khác” nên cụ Bình cũng như nhiều người cao tuổi khác, rất háo hức tham dự.
Do sức hút của chuyến tham quan miễn phí, nên chỉ sau một thời gian ngắn khi giấy mời được Hội người cao tuổi phổ biến, đã có 137 cụ già cao niên đăng ký tham gia chuyến tham quan này. Sự việc sẽ chẳng có gì đáng nói, nếu như chuyến đi này hoàn toàn tự nguyện và miễn phí như thông báo. Thế nhưng, theo ông Võ Văn Lễ - Chủ tịch UBND xã Phúc Đồng thì đầu tháng 2/2023, chính quyền bất ngờ nhận được phản ánh từ nhân dân, về việc trong quá trình tổ chức chuyến tham quan, người của Viện dinh dưỡng Châu Á đã tư vấn không đúng; vận động, thậm chí lừa để ép các cụ mua một số sản phẩm như hoạt huyết dưỡng não, sữa dinh dưỡng không có nguồn gốc xuất xứ với giá cao ngất ngưởng.
Cụ thể, theo phản ánh của ông Phan Văn Bé (72 tuổi), trú tại thôn 5, xã Phúc Đồng, một người tham gia chuyến tham quan miễn phí nói trên cho biết, trong suốt chặng hành trình, nhân viên của Viện dinh dưỡng đã liên tục giới thiệu, chào mời các cụ mua sản phẩm bồi bổ sức khỏe. Tiếp đó, đơn vị này đã tổ chức buổi hội thảo quảng bá về những loại thực phẩm này. Kết thúc chuyến hành trình, cụ Bé cùng với một số người già khác đã mua mỗi người một hộp sản phẩm sữa hạt nhãn hiệu Diamond với giá dao động từ 1,6 triệu – 1,8 triệu đồng.
Tuy nhiên, sau khi đưa về nhà, khi chưa kịp sử dụng, con cháu ông phát hiện, kiểm tra thấy không rõ nguồn gốc, giá lại cao hơn thị trường nên không cho sử dụng. Lúc bấy giờ, thấy nhiều người cũng phản ánh về chất lượng sản phẩm nên các cụ đã đến trình báo UBND xã với mong muốn được trả hàng, lấy lại tiền. Sau khi tiếp nhận thông tin, ngày 22/2/2023 UBND xã Phúc Đồng đã phối hợp với công an xã và Công an huyện Hương Khê, mời đại diện Viện dinh dưỡng Châu Á thu lại sữa, trả lại tiền cho người mua mà có nguyện vọng trả lại sản phẩm. Lúc này, xã mới làm rõ về chuyến tham quan với sự tham gia của 137 cụ cao niên trong toàn xã, trong đó có 40 cụ đã bỏ tiền ra mua sản phẩm.
Đơn vị này bán sữa hạt Diamond với giá từ 1,6 triệu - 1,8 triệu đồng/hộp và hoạt huyết dưỡng não với giá 100.000 đồng/ 3 vỉ. Tiến hành kiểm tra các sản phẩm mà người dân giao nộp lại, cơ quan chức năng phát hiện sản phẩm hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không có các giấy tờ liên quan. Sau khi cơ quan chức năng làm việc với Viện dinh dưỡng, đơn vị này đã trả lại tiền cho những người đã mua sản phẩm. Hàng trăm hộp sữa và vỉ hoạt thuyết dưỡng não thu về hiện đang để tại trụ sở xã để chờ cơ quan chức năng tiến hành tiêu hủy, bởi đơn vị này đã “bỏ của chạy lấy người”.
Nhắm vào đối tượng người cao tuổi
Cũng trên địa bàn Hà Tĩnh, gần đây người dân xã Sơn Châu, huyện Hương Sơn bất ngờ nhận được giấy mời đến dự chương trình “Nhà nội trợ thông thái”, dành cho quý bà độ tuổi từ 45 đến 70 tuổi để có cơ hội nhận miễn phí 4 lít dầu ăn. Thời gian diễn ra chương trình vào ngày 25/2 tại nhiều địa điểm trên địa bàn toàn huyện, song khi người dân đến địa điểm ghi trong giấy mời mới biết nhóm người trong đơn vị tổ chức đã rời đi. Công an huyện Hương Sơn cho biết, nắm bắt được sự việc, xác định đây là một chiêu trò lừa đảo bằng cách tặng quà, bán hàng nên đơn vị đã tham mưu cho chính quyền địa phương không cho thuê địa điểm để tổ chức. Bởi cũng hình thức này, thông qua chương trình mua hàng xong hoàn lại tiền và tặng miễn phí 2 lít dầu ăn, trước đó tại huyện Cẩm Xuyên, hàng trăm bà nội trợ đã sập bẫy lừa.
Với những lời mời chào hấp dẫn và hứa hẹn sẽ hoàn trả 100% tiền, đơn vị tổ chức với tên gọi “Công ty CP sản xuất và kinh doanh HC Việt Nam” đã khiến hàng trăm người bỏ tiền ra mua các mặt hàng sản phẩm gia dụng không rõ nguồn gốc, xuất xứ với giá cao ngất ngưởng, sau đó cao chạy xa bay. Câu chuyện đau lòng nhất về việc mua hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ với giá cao, mới xảy ra tại tỉnh Điện Biên trong những ngày đầu năm 2023, khi tin dùng sản phẩm qua mạng xã hội, một phụ nữ đã tử vong không lâu sau đó. Theo đó, từ giữa năm 2021, bà Đỗ Thị V.A (47 tuổi), trú tại phường Thanh Trường, TP. Điện Biên Phủ được chẩn đoán mắc ung thư gan. Gần cuối năm 2022, gia đình phát hiện bà V.A tham gia một nhóm Chat kín họp đồng hương trên mạng Internet và đặt mua số lượng lớn các sản phẩm thực phẩm không rõ nguồn gốc, với số tiền lên đến cả trăm triệu đồng để sử dụng trong thời gian dài. Bệnh nhân được tư vấn việc sử dụng các sản phẩm này mà không cần ăn uống gì thêm thì sẽ chữa khỏi được bệnh ung thư. Sau khi liên tục sử dụng các sản phẩm này, bà V.A diễn biến sức khỏe xấu và đã tử vong. Khi người nhà mang các sản phẩm này kiểm chứng tại cơ quan chức năng, được biết sản phẩm không phải thuốc mà là một dạng thực phẩm dinh dưỡng, chưa được cấp phép lưu hành trên thị trường Việt Nam. Các sản phẩm này không có thành phần để điều trị ung thư.
Được biết, trong thời gian gần đây, với nhiều thủ đoạn tinh vi, đánh đúng vào tâm lý người già là có thời gian và luôn thích được quan tâm, thích được tặng quà nên đã có không ít đối tượng đã lập kế hoạch lừa đảo theo hình thức bán hàng, tặng quà khuyến mại, nhằm vào các cụ cao niên, cao tuổi. Thủ đoạn này tuy không mới, nhưng tái diễn ở nhiều địa phương khác nhau trong cả nước, nạn nhân chủ yếu là người cao tuổi. Để tránh bị phát hiện và ngăn chặn, nhóm đối tượng thực hiện hành vi này thực hiện các chương trình núp bóng lừa đảo đều không thông qua chính quyền. Tình trạng này xảy ra tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước, cá biệt có những tỉnh như Nghệ An, Hà Tĩnh, một nhóm đối tượng đã tiến hành lừa đảo theo kiểu càn quét từ xã này sang xã khác, huyện này đến huyện khác khiến dư luận rất bức xúc, gây mất ổn định an ninh, trật tự.
Luật sư Phan Văn Chiều, Công ty Luật TNHH Hà Châu thuộc Đoàn Luật sư Hà Tĩnh cho rằng, hành vi đưa thông tin gian dối về sản phẩm để bán hàng giả, hàng nhái nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, tùy theo tính chất, mức độ có thể xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong khi đó, theo một lãnh đạo của Cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh, thời gian gần đây, thông qua phương tiện truyền thông đại chúng, đơn vị cũng nắm bắt được sự việc một số cá nhân, tổ chức bán các loại mặt hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ nhằm vào người cao tuổi nhưng rất khó để xử lý bởi các đối tượng hoạt động di động, thường xuyên thay đổi thời gian, địa điểm. Trong khi đó, chính quyền địa phương cũng không nắm bắt được, chỉ khi sự việc vỡ lở, người dân cầu cứu thì cơ quan chức năng mới tiếp cận được sự việc.
Trước tình trạng lừa đảo có chiều hướng gia tăng này, Công an tỉnh Hà Tĩnh cũng đã liên tục khuyến cáo, đề nghị người dân trên địa bàn nêu cao tinh thần cảnh giác. Đồng thời, khuyến nghị cơ quan hữu quan và chính quyền địa phương, nâng cao hơn nữa trong việc quản lý, giám sát các hoạt động thương mại trên địa bàn. Đối với các hoạt động có tổ chức có dấu hiệu lừa đảo, lực lượng Công an các cấp nhanh chóng vào cuộc để ngăn chặn, xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm.
Bùng phát lừa đảo đầu tư ở Đông Nam Á 
Nhóm thanh niên "phối hợp" chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội để lừa đảo 
