“Trộm long tráo phụng”
Mới đây, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ đã bắt băng nhóm tội phạm có tổ chức, thực hiện hành vi làm giả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSĐ) đánh tráo giấy thật của chủ sở hữu sau đó mang đi chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp để chiếm đoạt tài sản.
Thượng tá Phạm Quốc Anh, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ cho biết, trong năm 2020 và đầu năm 2021 trên địa bàn thành phố và các tỉnh, thành Tây Nam Bộ xuất hiện một nhóm đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức mua bán nhà đất, gây thiệt hại lên đến hàng trăm tỷ đồng cho các bị hại.
Các đối tượng trong đường dây lừa đảo này vốn làm nghề môi giới bất động sản ở địa bàn TP Hồ Chí Minh, tập hợp thành một nhóm, nắm bắt thông tin từ những người có nhu cầu mua bán nhà, đất. Sau khi có số điện thoại của những người đang cần bán đất, bán nhà, chúng sẽ tìm gặp và xin bản photocopy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSĐ).
Có được GCNQSĐ photo, chúng sẽ mang đi làm giả, sau đó, cho đồng bọn lấy tên giả, sử dụng số điện thoại khuyến mãi liên hệ gặp chủ đất để xem vị trí thửa đất, nhà và GCNQSĐ bản chính để đặt cọc. Lợi dụng chủ đất không chú ý, các đối tượng tráo lấy GCNQSĐ thật. Sau đó, chúng thuê người đóng giả chủ đất, làm giả giấy tờ tùy thân của chủ đất như: chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu và giấy đăng ký kết hôn để ủy quyền, chuyển nhượng cho người khác với giá rẻ hơn giá thị trường.
Từ những tài liệu trinh sát ban đầu, Ban chuyên án xác định nhóm đối tượng thực hiện hành vi phạm tội có tạm trú trên địa bàn TP Hồ Chí Minh nhưng hoạt động lưu động từ TP Cần Thơ và các tỉnh, thành vùng Tây Nam Bộ. Các đối tượng trong đường dây lừa đảo có sự phân công vai trò rõ ràng. Nhóm cầm đầu bỏ tiền ra để cả đường dây hoạt động, nhóm đi tìm thông tin “con mồi” và thuê mướn những người làm nghề xe ôm, cơ nhỡ đóng giả chủ đất.
Để tránh bị cơ quan chức năng phát hiện, thực hiện xong giao dịch, chúng tắt điện thoại di động và chỉ giao dịch tiền mặt, không chuyển khoản… cái khó trong quá trình điều tra là chủ đất, tài sản gắn liền trên đất phát hiện thì hợp đồng chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp tài sản đã qua nhiều người khác nhau. Các bị hại trung gian khi phát hiện nhưng không trình báo cơ quan chức năng mà tiếp tục thực hiện việc mua bán để thu hồi vốn.
Do GCNQSĐ thật nên Văn phòng công chứng và Phòng Tài nguyên - Môi trường không phát hiện. Các đối tượng đã lợi dụng vào dịch vụ công chứng, không vào văn phòng công chứng để thực hiện các thủ tục pháp lý, mà chỉ ngồi ở quán cà phê rồi đăng ký dịch vụ công chứng tận nơi, để tránh bị camera quay hình….
Quá trình điều tra, Công an TP Cần Thơ đã bắt tạm giam 11 đối tượng do Lưu Hoàng Hải (SN 1972, ĐKTT, số 48/16/5 Hoàng Lê Kha, phường 9, quận 6, TP Hồ Chí Minh) cầm đầu. Bước đầu, nhóm của Hải khai nhận đã thực hiện 7 vụ đánh tráo 9 GCNQSDĐ trên quận Ninh Kiều và quận Cái Răng (TP Cần Thơ), trong đó 1 vụ được ngăn chặn kịp thời. Trị giá của 6 GCNQSDĐ theo giá thị trường khoảng 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, để nhanh chóng thực hiện việc chiếm đoạt, nhóm đối tượng này đã thực hiện giao dịch chuyển nhượng, cầm cố được 4 GCNQSDĐ với số tiền hơn 20 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra đã đề nghị cơ quan chức năng phong tỏa kịp thời 2 GCNQSDĐ. Ngoài ra các đối tượng bị bắt còn khai nhận đã làm giả GCNQSDĐ ở các tỉnh như: Long An, Bến Tre, Đồng Tháp và Sóc Trăng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hiện Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ đang phối hợp Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an, Công an các tỉnh, thành có liên quan để tiếp tục củng cố tài liệu chứng cứ để xác minh truy bắt các đối tượng có liên quan.
Một lô đất bán… nhiều người
Với lớp vỏ bọc là doanh nhân thành đạt, có doanh nghiệp hẳn hoi, Châu Thành Nhân (SN 1962, ngụ TP Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang), Giám đốc Công ty TNHH MTV Huỳnh Châu đã ký thỏa thuận hợp tác với Tổng Công ty phân bón và Hoá chất Dầu khí – Công ty cổ phần (PVFCCo), để chuyển mục đích sử dụng đất của dự án khu nhà ở liền kề thuộc Tổ hợp thương mại Cửu Long (phường 5, TP Cà Mau) do PVFCCo làm chủ đầu tư.
Sau khi ký thoả thuận hợp tác, Châu Thành Nhân tự nhận là chủ đầu tư dự án, thực hiện phân lô, bán nền. Dự án có 102 lô đất, nhưng Nhân lập hợp đồng mua bán, hợp đồng góp vốn, nhận đặt cọc 114 lô đất (trong đó có 16 lô đất, mỗi lô đất bán cho từ 2 đến 3 người). Để tạo vỏ bọc về tính hợp pháp của việc mua bán đất trái phép, lòng tin cho người mua, Nhân đề nghị Văn phòng Công chứng trên địa bàn tỉnh Cà Mau công chứng các hợp đồng góp vốn.
Bằng các thủ đoạn này, Nhân chiếm đoạt gần 50 tỷ đồng của 43 trường hợp người dân trên địa bàn tỉnh Cà Mau và tỉnh Hậu Giang, hiện không còn khả năng chi trả. Cuối năm, 2021, Châu Thành Nhân bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau khởi tố bị can, bắt tạm giam về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng các thủ thuật tinh vi để làm giả giấy tờ nhà đất, tài sản khác, sau đó mang đi cầm cố, thế chấp nhằm thu lợi bất chính. Tháng 4-2020, Ninh Tô Rít (SN 1991, ngụ tại TP Hồ Chí Minh) làm giả 2 GCNQSDĐ hai lô đất tại huyện Bình Đại (tỉnh Bến Tre) do chính y và vợ đứng tên.
3 tháng sau, Rít cùng vợ mang GCNQSDĐ đi cầm cố cho người khác để lấy 100 triệu đồng dưới hình thức ký hợp đồng chuyển nhượng. Tuy nhiên, sau đó không lâu, bị phát hiện sử dụng giấy tờ đất giả nên Rít đã chuyển khoản trả lại tiền cho người cầm cố.
Thấy lừa đảo bằng hình thức mua bán đất không khả quan, Rít tiếp tục làm giả 2 giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô mà Rít đã thế chấp ngân hàng trước đó. Có được giấy tờ xe giả, Rít thỏa thuận thế chấp 2 xe ôtô cho bà H. để vay 830 triệu đồng, theo hình thức bà H. giữ các giấy đăng ký, còn xe vẫn giao cho Rít sử dụng. Ngày 21-1, Công an tỉnh Bến Tre đã ra quyết định khởi tố bị can và tạm giam đối với Ninh Tô Rít để điều tra về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Thận trọng kiểm tra giấy tờ khi mua nhà, đất
Thiếu tướng Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Công an TP Cần Thơ cho biết, qua các vụ án lừa đảo, chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn mua bán nhà, đất, có thể nhận thấy các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm có tổ chức, thủ đoạn hết sức tinh vi. Nhiều đối tượng hoạt động lưu động từ địa bàn TP Hồ Chí Minh đến địa bàn TP Cần Thơ và các tỉnh, thành Tây Nam Bộ để thực hiện hành vi phạm tội. Các đối tượng trong nhóm có sự phân chia rõ vai trò, nhiệm vụ trong hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hành vi của các đối tượng này đã gây hậu quả rất nghiêm trọng đến tài sản hợp pháp của chủ sở hữu và ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan quản lý Nhà nước trong việc cấp GCNQSDĐ, giấy CMND và các loại giấy tờ tùy thân khác.
Để ngăn chặn hiệu quả loại tội phạm này, ngoài sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan Công an, các ngành, các cấp cần tuyên truyền sâu rộng đến người dân biết về tình hình hoạt động và phương thức, thủ đoạn của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản để người dân nâng cao nhận thức, ý thức cảnh giác, phòng ngừa. Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động tìm hiểu kĩ thông tin, pháp lý của thửa đất trước khi giao dịch đặt cọc tiền. Người dân khi giao dịch, hợp đồng mua bán nhà, đất cần soạn thảo hợp đồng một cách chặt chẽ, đầy đủ.
Đối với người dân chưa làm Căn cước công dân gắn chíp điện tử thì nhanh chóng đến Công an địa phương để được hướng dẫn, thực hiện. Đây là một trong những giải pháp hiệu quả để ngăn ngừa các đối tượng có ý đồ xấu làm giả giấy tờ tùy thân của nạn nhân. Đồng thời, các cơ quan quản lý Nhà nước cần nâng cao vai trò, trách nhiệm cũng như nghiệp vụ của các văn phòng công chứng, tránh tình trạng tiếp tay cho tội phạm.
Lừa đảo hàng chục nạn nhân qua phương thức cho vay tiền qua mạng 
