Cảnh giác trước chiêu trò lừa đảo “bắt cóc online”

Hình thức lừa đảo này không chỉ khiến nhiều người mất tài sản mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến tinh thần của các nạn nhân.

Thao túng tâm lý khiến nạn nhân tự giam mình

Vừa qua, Công an TP Hồ Chí Minh đã giải cứu thành công một nạn nhân trong vụ “bắt cóc online”. Cụ thể, ông M.Đ.C.Q (sinh năm 1976, trú tại quận 4, TP Hồ Chí Minh) đã làm đơn trình báo về việc con trai là M.Đ.C.T (sinh năm 2007) nghi bị một nhóm đối tượng bắt cóc và đòi tiền chuộc. Các đối tượng liên tục liên lạc qua điện thoại, khẳng định con trai ông đang bị bắt giữ, yêu cầu gia đình chuyển ngay 200 triệu đồng.

Vì quá lo sợ, ông Q đã chuyển số tiền trên vào tài khoản ngân hàng của con trai theo yêu cầu của nhóm đối tượng. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, gia đình vẫn không liên lạc được với T, trong khi các đối tượng tiếp tục dùng nhiều số điện thoại khác nhau liên lạc với gia đình để đòi thêm tiền, sau đó cắt liên lạc.

Sau khi nhận được tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh đã khẩn trương triển khai truy xét, giải cứu nạn nhân. Chỉ sau 50 phút, lực lượng Công an đã xác định cháu T hiện đang ở tại một khách sạn trên địa bàn quận 7 và tiến hành giải cứu, bàn giao cháu về gia đình.

Trước đó, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai cũng xảy ra một vụ “bắt cóc online” với hình thức tương tự. Cụ thể, ngày 12/6, Công an tỉnh Đồng Nai đã ngăn chặn thành công một vụ lừa đảo qua mạng xã hội với thủ đoạn giả danh công an, dàn dựng bắt cóc và ép gia đình chuyển tiền để “giải cứu” người thân. Tuy nhiên, trước khi cơ quan chức năng vào cuộc, người thân của “con tin” đã chuyển cho nhóm lừa đảo hơn 800 triệu đồng.

Cụ thể, vào ngày 2/6, chị N.A.M (22 tuổi, trú tại TP.Biên Hòa, Đồng Nai) nhận được cuộc điện thoại từ số lạ, yêu cầu kết bạn qua mạng xã hội Zalo. Sau khi kết bạn, chị M nhận được cuộc gọi video hiển thị hình ảnh một người đàn ông (chưa rõ lai lịch) bị còng tay, đang làm việc với những người mặc sắc phục Công an. Bên cạnh là thùng hàng chứa tiền và một số bịch ni lông nhỏ. Người đàn ông khai rằng bịch ni lông chứa ma túy đang chuẩn bị vận chuyển giao cho chị M.

Nhóm đối tượng lừa đảo thông báo vụ việc đang được Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội điều tra, có liên quan đến chị M. Chúng yêu cầu chị phải chuyển ngay 725 triệu đồng để “được bỏ qua”, đồng thời cam kết nếu chị không liên quan, số tiền sẽ được hoàn trả. Do quá hoảng sợ, chị M đã chuyển số tiền này vào tài khoản do nhóm đối tượng cung cấp.

Chưa dừng lại, đối tượng lừa đảo tiếp tục yêu cầu chị M chuyển thêm 300 triệu đồng vì mới bắt thêm một đối tượng khác, khai nhận chị M có tham gia. Do hoảng sợ, chị M tiếp tục chuyển thêm 87 triệu đồng. Đến ngày 4/6, các đối tượng gọi điện hứa trả lại 725 triệu đồng, nhưng yêu cầu chị M phải lên TP Hồ Chí Minh để nhận lại tiền.

Sau đó, chúng tiếp tục gọi điện thông báo chị M đang gặp nguy hiểm vì các đối tượng trong vụ án đang bị truy lùng, đồng thời yêu cầu chị M tháo sim điện thoại và xóa các ứng dụng trên nền tảng Zalo, Messenger (Facebook), chỉ giữ liên lạc qua phần mềm Zoom và phải ghé vào một khách sạn bất kỳ để lẩn trốn.

Sau khi thuê khách sạn xong, các đối tượng yêu cầu chị M cung cấp thông tin nhằm đăng nhập Zalo, Facebook để nắm tình hình. Đăng nhập Zalo thành công, nhóm lừa đảo kết nối với bà V.A (58 tuổi, mẹ của M) thông báo chị M. đang bị bắt cóc, yêu cầu phải chuyển ngay 300 triệu đồng nếu không sẽ bán con gái bà ra nước ngoài. Lúc này, bà V.A đến cơ quan công an trình báo.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai xác định M đang ở trong một phòng khách sạn ở quận 3, TP Hồ Chí Minh. Qua làm việc với cơ quan Công an và được giải thích, chị M mới biết mình bị lừa đảo.

Đầu năm 2025, sự việc một nữ sinh bị “bắt cóc online” được Công an quận Hoàng Mai, Hà Nội “giải cứu” cũng từng gây xôn xao dư luận. Được biết, khoảng 16h ngày 23/2, khi chị Hiền (tên nữ sinh đã được thay đổi), quê Ninh Bình đang ở nhà trọ tại phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai, Hà Nội thì bất ngờ nhận được cuộc gọi từ một số điện thoại lạ. Đầu dây bên kia là một người đàn ông tự xưng là Trung úy Nguyễn Thanh Trung, hiện đang làm việc tại Công an Ninh Bình. Người này thông báo rằng chị Hiền đang liên quan đến một vụ rửa tiền và đồng phạm của chị đã bị bắt tại TP Hồ Chí Minh.

Ban đầu, kẻ lừa đảo yêu cầu chị Hiền đến TP Hồ Chí Minh, nhưng do đang bận học, chị Hiền đã từ chối. Đối tượng sau đó thông báo rằng Công an TP Hồ Chí Minh sẽ liên hệ với chị và cung cấp mã số phòng Zoom cùng mật khẩu. Khi chị Hiền truy cập vào ứng dụng Zoom, một người đàn ông khoảng 40 tuổi, mặc sắc phục Công an, xuất hiện. Người này gửi một tấm ảnh chụp quyết định tạm giam có nội dung liên quan đến chị Hiền và tuyên bố tiền trong tài khoản ngân hàng của chị dính líu đến vụ rửa tiền và cần được thu hồi. Sau đó, người này hướng dẫn chị thao tác trên ứng dụng ngân hàng và cung cấp mã xác nhận. Sau khi thực hiện theo chỉ dẫn, chị Hiền phát hiện tài khoản của mình bị trừ tiền.

Để tiếp tục chiêu trò, đối tượng yêu cầu chị Hiền đến một khách sạn gần nhất để “chờ giải quyết sự việc”. Trong thời gian này, người đàn ông đã chuyển cho chị 1 triệu đồng để chi trả sinh hoạt phí trong 2 ngày. Chị Hiền làm theo và đến một khách sạn tại phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai. Tại đây, đối tượng tiếp tục liên lạc qua Zoom, yêu cầu chị cung cấp thông tin cá nhân như họ tên, nghề nghiệp, cùng các thông tin liên quan đến mật khẩu tài khoản cá nhân. Đồng thời, người này hướng dẫn chị Hiền giữ kết nối Zoom liên tục, không được ngắt, và đăng nhập vào tài khoản Zalo để “kiểm tra thông tin”.

Sáng ngày 24/2, theo chỉ dẫn của kẻ lừa đảo, chị Hiền tiếp tục di chuyển đến một nhà nghỉ ở làng Phú Đô, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Tại đây, đối tượng yêu cầu chị tháo sim điện thoại, gỡ bỏ tất cả ứng dụng mạng xã hội khỏi thiết bị. Trong thời gian ở nhà nghỉ, kẻ lừa đảo còn buộc chị Hiền tự chụp ảnh chân dung cầm CCCD, thậm chí yêu cầu cởi quần áo để kiểm tra hình xăm trên cơ thể, sau đó ở lại phòng chờ chỉ thị.

Đến khoảng 16h cùng ngày, theo lời yêu cầu của đối tượng, chị Hiền phải thực hiện cuộc gọi qua Zoom với nội dung: “Tôi tên là..., bây giờ là 16h ngày 24/2, con đang an toàn, con nhớ bố mẹ nhiều lắm, bố mẹ hãy phối hợp thật tốt để con được an toàn”.

Trước đó, chiều ngày 24/2, Công an phường Hoàng Văn Thụ đã nhận được đơn trình báo từ mẹ của chị Hiền. Trong tình trạng hoảng loạn, mẹ chị Hiền cho biết đã nhận được tin nhắn đe dọa từ kẻ lừa đảo, nói rằng con gái chị sinh năm 2003, là sinh viên năm cuối tại một trường đại học ở Hà Nội, đang bị bắt cóc. Đối tượng đe dọa nếu chị không chuyển 1,5 tỷ đồng, chúng sẽ xâm hại con gái chị, phát tán clip nhạy cảm và bán nạn nhân sang Campuchia.

Ngay khi nhận được thông tin, dưới sự chỉ đạo trực tiếp từ Ban chỉ huy Công an quận, Đội Cảnh sát hình sự Công an quận Hoàng Mai đã phối hợp với Công an phường Hoàng Văn Thụ triển khai công tác điều tra khẩn trương. Đến khoảng 19h30 cùng ngày, lực lượng Công an đã phát hiện chị Hiền đang ở tại một nhà nghỉ thuộc khu vực Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Cần tỉnh táo trước các cuộc gọi lạ

Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, người dân cần duy trì cảnh giác trước các cuộc gọi lạ, đặc biệt khi nội dung liên quan đến các tình huống khẩn cấp, đe dọa, hoặc yêu cầu chuyển tiền. Trước bất kỳ yêu cầu nào từ những cuộc gọi như vậy, hãy giữ bình tĩnh, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào. Nếu cảm thấy nghi ngờ, người dân nên liên hệ trực tiếp cơ quan công an qua đường dây nóng hoặc đến trình báo tại trụ sở gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.

Thực tế, thời gian vừa qua, chiêu trò lừa đảo “bắt cóc online” thường nhắm vào học sinh, sinh viên hoặc nhóm người trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm sống. Ngay từ cuộc gọi đầu tiên, các đối tượng sẽ dùng lời đe dọa để tác động tâm lý, cáo buộc nạn nhân có liên quan đến các vụ án như buôn bán ma túy hoặc rửa tiền. Chúng sắp đặt tình huống căng thẳng bằng cách đe dọa “sẽ bắt giam” nếu nạn nhân không hợp tác, từ đó buộc họ tự cô lập, thuê phòng khách sạn và tránh liên lạc với bất kỳ ai.

Khi đã thao túng được tâm lý nạn nhân, các đối tượng bắt đầu điều khiển từ xa, yêu cầu nạn nhân chuyển tiền để “giải quyết vụ việc” hoặc "kiểm tra tài khoản”. Điều đáng nói, chúng yêu cầu người thân chuyển tiền vào chính tài khoản của bị hại để tăng độ tin cậy.

Sở dĩ các đối tượng lừa đảo nắm được thông tin của bị hại là bởi thói quen hồn nhiên chia sẻ các thông tin cá nhân lên mạng xã hội. Bên cạnh đó, cũng có không ít phụ huynh có xu hướng chia sẻ thành tích học tập của con em lên mạng xã hội, đặc biệt là sau mỗi năm học. Hành động này tiềm ẩn nguy cơ bị lộ lọt thông tin cá nhân, khiến kẻ xấu lợi dụng. Bởi trên thực tế, những hình ảnh như giấy khen thường chứa nhiều thông tin nhạy cảm như họ tên, ngày sinh, lớp học, trường học. Cơ quan chức năng khuyến cáo phụ huynh hạn chế chia sẻ những hình ảnh có thông tin cá nhân lên mạng xã hội.

Theo Phòng 5, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), phần lớn các nhóm lừa đảo hoạt động từ nước ngoài, nhất là các quốc gia lân cận. Chúng thu thập kỹ thông tin cá nhân trước khi thực hiện và dựng sẵn các kịch bản lừa đảo tinh vi.

Thông thường, mỗi cuộc “bắt cóc online”, nạn nhân thường trải qua các “quy trình” như: Ban đầu là một “cán bộ” công an cấp huyện hoặc tỉnh sẽ gọi điện, cung cấp thông tin cá nhân chính xác như tên, số CCCD và địa chỉ để tăng niềm tin. Tiếp đến là công việc của “điều tra viên” sẽ liên hệ hướng dẫn nạn nhân “phối hợp điều tra”. Chính sự bài bản và chuyên nghiệp trong “kịch bản lừa đảo” này đã khiến nhiều người nhẹ dạ và yếu bóng vía bị sập bẫy.