Lời của người trong cuộc
Ngay sau khi Liên đoàn bóng đá Canada công bố kết luận sơ bộ của mình, huấn luyện viên Bev Priestman đã lên tiếng bày tỏ hy vọng có điều gì đó tích cực đến từ vụ bê bối do thám bằng máy bay không người lái này. "Tôi hy vọng, trong một tình huống thực sự khó khăn, đây sẽ là bước ngoặt cho bóng đá nước nhà. Một tiêu chuẩn được thiết lập ngay bây giờ, bất kể giới tính, giải đấu hay doanh thu có liên quan. Hy vọng sẽ làm trong sạch các giải đấu của chúng ta", Bev Priestman viết trong một bài đăng trên Instagram.
Theo tin từ tờ Sports, Bev Priestman, trợ lý huấn luyện viên Jasmine Mander và nhà phân tích Joey Lombardi đều đang chịu lệnh cấm một năm của FIFA vì có liên quan đến vụ bê bối, trong đó đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada đã sử dụng máy bay không người lái để do thám hai buổi tập của đội tuyển New Zealand tại Thế vận hội mùa hè Paris 2024. Khi đó, ngoài án đình chỉ với huấn luyện viên Bev Priestman, FIFA đã trừ đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada sáu điểm ở vòng bảng tại Thế vận hội và phạt Liên đoàn bóng đá Canada 313.000 USD. Mặc dù vậy, đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada vẫn cố gắng lọt vào vòng loại trực tiếp trước khi thua đội tuyển Đức trong loạt sút luân lưu ở tứ kết.
"Những phát hiện của điều tra viên độc lập cho thấy bản thân vụ việc là triệu chứng của một nền văn hóa không thể chấp nhận được trong các đội tuyển quốc gia. Nói một cách đơn giản, trong khi các cầu thủ của đội tuyển quốc gia thể hiện rất đáng ngưỡng mộ, thì các tiêu chuẩn văn hóa và quản lý chương trình có từ nhiều năm trước lại không đáp ứng được kỳ vọng", Giám đốc điều hành kiêm Tổng thư ký của Liên đoàn bóng đá Canada Kevin Blue và Chủ tịch Hội đồng quản trị Peter Augruso cho biết trong một tuyên bố.
Cũng theo ông Kevin Blue, Liên đoàn bóng đá Canada vẫn tiếp tục điều tra nguồn gốc của vụ bê bối do thám và đã khởi xướng một quá trình kỷ luật đối với cựu huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ quốc gia John Herdman, người hiện đang là huấn luyện viên của CLB Toronto FC. "Ba cá nhân hiện đang bị FIFA đình chỉ sẽ không trở lại làm việc. Việc tìm kiếm huấn luyện viên trưởng mới cho đội tuyển bóng đá nữ quốc gia sẽ sớm bắt đầu", thông cáo báo chí của Liên đoàn bóng đá Canada có đoạn viết.
Trong khi đó, trả lời phỏng vấn báo giới, ông Peter Augruso cho hay, nhà phân tích Joey Lombardi đã từ chức ngay sau các trận đấu của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada tại Olympic Paris 2024. Còn Bev Priestman và trợ lý huấn luyện viên Jasmine Mander vẫn được trả lương cho đến khi Liên đoàn bóng đá Canada hoàn tất quá trình điều tra, xác định bản chất chính xác của vụ việc. Hiện Liên đoàn bóng đá Canada vẫn đang mở rộng cuộc điều tra vì cựu huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ và nam quốc gia Canada John Herdman cũng bị tố cáo nghi ngờ khởi xướng hành vi gian lận này.
“Những vi phạm tiềm ẩn của cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển bóng đá nam quốc gia đối với Bộ luật ứng xử và đạo đức của Liên đoàn bóng đá Canada đang được xác định. Sau khi cuộc điều tra này kết thúc, chúng tôi sẽ thực hiện các bước kỷ luật", ông Kevin Blue và Peter Augruso nhấn mạnh.
Theo Bộ Ứng xử và đạo đức của Liên đoàn bóng đá Canada, các biện pháp trừng phạt do Ủy ban điều trần kỷ luật đưa ra có thể là thông báo cảnh cáo bằng văn bản hoặc đình chỉ vĩnh viễn. Một nguồn tin khác từ Liên đoàn bóng đá Canada tiết lộ, báo cáo sơ bộ được làm dựa trên báo cáo độc lập của Sonia Regenbogen thuộc Công ty luật Mathews, Dinsdale & Clark. Từ đây, Liên đoàn bóng đá Canada cũng bắt đầu thực hiện những thay đổi về kỷ luật, tổ chức bao gồm báo cáo bắt buộc về hành vi bị coi là phi đạo đức; kế hoạch đào tạo đạo đức cho huấn luyện viên, nhân viên và các cầu thủ; cùng với đó là việc thành lập một ủy ban kiểm toán và tuân thủ độc lập mới.
Hiện huấn luyện viên đội tuyển bóng đá U20 Canada, Cindy Tye đã được bổ nhiệm làm huấn luyện viên tạm quyền cho các trận giao hữu sắp tới của đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada tại Tây Ban Nha với đội tuyển Iceland và đội tuyển Hàn Quốc.
Những tiết lộ mới từ báo cáo sơ bộ
Trên thực tế, bản báo cáo sơ bộ của Liên đoàn bóng đá Canada dài tới hơn 400 trang nhưng lại không được công bố rộng rãi. Lãnh đạo Liên đoàn bóng đá Canada chỉ cho phép công khai 130 trang với 36 điểm tóm tắt và được biên tập lại. Ông Kevin Blue lý giải, liên đoàn làm vậy để “đạt được sự cân bằng tốt nhất có thể giữa việc tiết lộ minh bạch càng nhiều thông tin càng tốt với trách nhiệm pháp lý và đạo đức trong việc duy trì tính bảo mật của danh tính cá nhân, đặc biệt là trong cuộc điều tra về nguồn nhân lực".
Nhưng "các kết luận và phát hiện là nhất quán và không giấu giếm, bất kể có bị biên tập lại hay không" và ngoài báo cáo tóm tắt, Liên đoàn bóng đá Canada đã ban hành một thông cáo báo chí, hai tài liệu cơ bản và một bài đăng trên blog từ Giám đốc điều hành và Chủ tịch.
Báo cáo của Liên đoàn bóng đá Canada cũng nêu rõ rằng, đã có sự phản đối trong nội bộ ở Olympic Paris 2024 về việc sử dụng máy bay không người lái. "Một số trợ lý huấn luyện viên và nhân viên cảm thấy không thoải mái với việc theo dõi đối thủ nhưng không thể vượt quá thẩm quyền của huấn luyện viên trưởng. Hai trong số các huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ quốc gia đã chỉ đạo các hành vi giám sát không đúng cách trước khi diễn ra Thế vận hội mùa hè Paris 2024", báo cáo viết. Cụ thể, ông Kevin Blue thừa nhận, ở cấp độ cá nhân, ông cảm thấy "thất vọng và bực bội, giống như nhiều người khác" về vụ bê bối này và rằng, việc sử dụng máy bay không người lái để do thám đối thủ đã bắt đầu dưới thời John Herdman.
John Herdman tiếp quản đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada vào năm 2011 và chuyển sang phụ trách đội tuyển bóng đá nam quốc gia Canada tháng 1/2018. Sau đó, ông rời Liên đoàn bóng đá Canada để sang làm cho CLB Toronto FC hồi tháng 8/2023. Còn Bev Priestman tiếp quản đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada vào ngày 1/11/2020. Liên đoàn bóng đá Canada cũng cho hay, John Herdman không thể trả lời phỏng vấn của Sonia Regenbogen do vấn đề lịch trình. Và sau 3 tháng hoàn tất báo cáo sơ bộ, Sonia Regenbogen buộc phải giao lại phần điều tra cựu huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ và nam quốc gia cho Liên đoàn bóng đá Canada.
Trong khi đó, John Herdman vẫn tuyên bố hợp tác với cuộc điều tra nhưng lại từ chối bình luận công khai về vụ bê bối máy bay không người lái ở Olympic Paris 2024. Chỉ khi các chuyên gia bóng đá đặt câu hỏi về giá trị chiến lược trong việc máy bay không người lái của đội tuyển Canada, John Herdman mới khẳng định, ông trong sạch tại các giải đấu World Cup hoặc Thế vận hội. Tuy nhiên, từng có một sự cố về máy bay không người lái khác hồi tháng 6 tại Copa America khiến một thành viên trong đội ngũ nhân viên đội tuyển bóng đá nam quốc gia Canada bị thu hồi giấy phép và Liên đoàn bóng đá Canada bị phạt.
Trong quá trình kỷ luật sau đó của đơn vị tổ chức giải đấu CONMEBOL, Liên đoàn bóng đá Canada lập luận rằng, máy bay không người lái đã quay một sân bóng trống "với mục đích tạo video động lực và quảng cáo chứ không quay một buổi tập luyện nào của đối thủ". Chưa hết, báo chí Canada còn cho hay, Liên đoàn bóng đá Canada từng sử dụng máy bay không người lái để theo dõi buổi tập của các đối thủ khác tại Thế vận hội Tokyo 2020 (thi đấu năm 2021 vì COVID-19) - giải đấu mà đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Canada lần đầu tiên trong lịch sử giành Huy chương vàng sau khi thắng đội tuyển Thụy Điển trên loạt sút luân lưu.
Vì vậy, hai vụ việc liên tiếp trong một mùa hè bị phát hiện có bằng chứng cụ thể, lại tại các giải đấu lớn mang tầm quốc tế cùng với những thông tin từ báo chí Canada năm 2021 đã khiến rất nhiều người đặt câu hỏi liệu có phải đây là hành động mang tính hệ thống trong làng bóng đá Canada. Và câu trả lời vẫn đang bị bỏ ngỏ.
Góc khuất làng bóng đá 
Mở rộng điều tra vụ bê bối tại FIFA 
