Họ đã “ăn” tượng đài Điện Biên Phủ như thế nào?

Tưởng rằng chỉ đổ cái kè, nứt cái sân, có thể khắc phục sửa chữa là xong, nhưng không ngờ sau khi chắp vá xong kè thì đến lượt tượng đài tố cáo những kẻ làm ẩu, bớt xén nguyên vật liệu...

Mới đây, Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng (C37) - Bộ Công an đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can 7 đối tượng, trong đó bắt tạm giam 5 đối tượng, trong vụ án tham nhũng xây dựng tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ. Các bị can bị khởi tố về các tội: Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng; Tham ô tài sản; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

5 người bị khởi tố, bắt tạm giam gồm có Lương Phượng Các (43 tuổi, Trưởng ban Quản lý (BQL) Dự án xây dựng tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, Phó giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh Điện Biên), Lê Minh Viễn (44 tuổi, Phó BQL Dự án), Trần Quốc Hưng (36 tuổi, kế toán BQL Dự án), Võ Thị Hồng (58 tuổi, trú tại quận Cầu Giấy, Hà Nội, nguyên Giám đốc Công ty Mỹ thuật Trung ương), Nguyễn Trọng Hạnh (48 tuổi, Phó giám đốc Công ty TNHH Đoàn Kết, ở huyện Ý Yên, Nam Định). Ngoài ra, Cơ quan CSĐT còn khởi tố cho tại ngoại đối với 2 bị can.

Trước tình trạng xuống cấp trầm trọng của tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, trước sự bức xúc của nhân dân cả nước cũng như báo chí phản ánh, Công an tỉnh Nam Định đã tiến hành điều tra, thu thập chứng cứ, xác minh sự việc trong suốt 2 năm qua. Trên cơ sở tài liệu thu thập được, thấy có dấu hiệu phạm tội, Công an tỉnh Nam Định đã chuyển giao hồ sơ cho Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng (C37).

C37 đã củng cố chứng cứ và thực hiện tố tụng theo quy định của pháp luật. Hiện vụ án đang được tiếp tục điều tra, mở rộng và những hành vi tham nhũng, coi thường đạo lý, coi thường dư luận này sẽ bị trừng phạt thích đáng.

Tháng 11/2003, dự án tượng đài Chiến thắng Điện Biên được khởi công với mức dự toán giai đoạn I là 47 tỉ đồng. Trong đó, riêng phần xây lắp (chưa kể phần đúc, vận chuyển) đã là 13 tỉ đồng. Phần xây lắp được chia làm nhiều gói nhỏ, gồm phần kè trị giá 2 tỉ đồng, khảo sát địa chất 81 triệu, thiết kế 360 triệu...

Việc xây dựng tượng đài được phân cấp như sau: BQL Dự án xây dựng tượng đài làm chủ đầu tư, Công ty Mỹ thuật Trung ương, trực thuộc Bộ VH-TT là đơn vị thi công và Viện Bảo tồn di tích thiết kế công trình. Việc tư vấn giám sát thi công được chủ đầu tư giao cho Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên.

Phần đúc tượng được giao cho những nghệ nhân hàng đầu Việt Nam ở làng nghề đúc đồng Yên Tiến (Ý Yên, Nam Định), nơi mà nghề đúc đồng có lịch sử mấy trăm năm tuổi. Các nghệ nhân của làng nghề này đã vượt qua được những cuộc kiểm chứng hết sức gắt gao và họ cũng sáng tạo ra không ít công trình bằng đồng để đời.

Việc dựng lên một tượng đài hoành tráng, có ý nghĩa vô cùng lớn lao, sâu sắc với cội nguồn lịch sử, dân tộc đã được giao phó vào đúng vị trí, chức trách cũng như những đơn vị chuyên môn đáng tin cậy.

Còn nhớ, khi đoàn xe siêu trường siêu trọng nhích đi từng mét đường chở tượng đài từ Nam Định lên Điện Biên Phủ sát vào dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Đài Truyền hình Việt Nam đã phát trực tiếp nhiều lần. Khán giả cả nước hồi hộp dõi theo và tự hào khi chiến thắng mang tầm cỡ quốc tế cũng được tôn vinh bằng một tượng đài hết sức hoành tráng.

Thế nhưng, tượng đài vừa được lắp ráp, khi người dân còn chưa được chiêm ngưỡng sự hoành tráng của nó thì hàng loạt sự cố đã liên tiếp xảy ra.

Ngày 28/6/2004, các đoàn kiểm tra đã cầm thước lên tượng đài đo và đã xác định đoạn kè dài 20m nghiêng ra phía ngoài. Nhiều chỗ đỉnh kè lệch ra so với chân kè 10cm.

Đỉnh điểm của cái sự ẩu, thể hiện rõ ràng nhất, không thể chối cãi đã lộ rõ trong trận mưa lớn ngày 11/7/2004. Trận mưa này đã làm đổ 10m kè bằng đá, toàn đá khối loại trung bình 30x30cm, và nước mưa làm xói lở đất đến tận cốt giằng. Những cơn mưa rừng, sự sụt lở của kè đã kéo theo rất nhiều điểm trên nền sân xung quanh tượng đài và một phần đường dành cho xe lăn của người khuyết tật bị lún, sụt xuống.

Những vết đứt, nứt gãy kéo ngang trên mặt sân đến tận chân kè. Những lỗ nứt to đến nỗi có thể thả gà xuống đó cho chúng chạy được. Lật những viên đá granite lên có thể thấy ngay nền sân dưới chân tượng đài không có gì ngoài lớp đất nhão nhoét do không được đầm nện chắc chắn.

Tôi được chứng kiến đúng cái thời khắc sau trận mưa đó. Đứng dưới sườn đồi D1 nhìn lên, cả một đoạn dài mới mấy hôm trước là bờ kè đã thành những cái hàm ếch rộng toang hoác, sâu hoắm. Đất cát từ chân móng hất xuống nhão nhoét cả một góc sườn đồi.

Những cựu chiến binh cũng như du khách lên thăm Điện Biên đều cố công tìm lên ngọn đồi D1 để được chiêm ngưỡng tượng đài Chiến thắng Điện Biên bằng đồng hoành tráng nhất từ trước đến nay, nhưng lên rồi, ai cũng lắc đầu ngán ngẩm. Đến công trình mang ý nghĩa lớn, mang tầm vóc lịch sử, quốc gia, được triệu triệu con mắt dõi theo từng ngày này người ta còn làm ẩu, còn bớt xén nguyên vật liệu thì không biết còn cái gì người ta không dám “đục khoét”.

Với thực trạng trên, tỉnh Điện Biên đã phải mời Trung tâm Kiểm định xây dựng (Công ty Tư vấn công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng) và Công ty Chuyển giao công nghệ, quản lý nước và công trình thủy lợi (Cục Thủy lợi) vào cuộc, tìm biện pháp xử lý. Hai đơn vị trên sau khi xem xét đã kết luận về hiện trạng công trình như sau: “Các bức tường chắn bằng đá xây (kè) có hiện tượng nứt nẻ và nghiêng ra ngoài.

Toàn bộ các đoạn tường kè đều có hiện tượng nứt, kẽ nứt có hướng cắt ngang công trình rộng hơn 1cm và nghiêng ra. Độ nghiêng khá lớn trên bề mặt đã tách ra khỏi vị trí ban đầu khoảng 10cm. Đặc biệt có 3 đoạn bị sạt lở, sụt xuống, vùng đất, cát đắp trong nền sân bị võng, có chỗ đến 50cm...”.

Sau vụ lún nứt nghiêm trọng sân, kè tượng đài, các ban ngành chức năng đã ngồi lại bàn bạc và cuối cùng người ta... đổ tội cho thiên nhiên, cho địa chất phức tạp... Đổ lỗi cho thiên nhiên không được, không có lý (vì ông đã nhận tiền khảo sát, thiết kế, thăm dò địa chất rồi), thì lại đổ cho việc do bị ép tiến độ.

Tuy nhiên, hai đơn vị trên đã kết luận thống nhất rằng: công trình thiếu tài liệu khảo sát địa chất tại khu vực móng kè, phần đất đắp, đầm chưa đạt độ chặt nên gây lún, móng tường kè đặt ở vị trí đất mượn (đất mới rải) nhưng không được xử lý, thêm vào đó là tường chắn không đủ lỗ thoát nước. Các vị trí sân kè bị lún nứt là do thiết kế chưa tính hết yếu tố kết cấu, khảo sát địa chất, địa hình chưa sát thực tế...

Cả một công trình quy mô vĩ đại như thế lại được thiết kế trên cơ sở kết quả khảo sát của một công ty địa phương kém cả năng lực lẫn kinh nghiệm thì kết quả chỉ nhận được như vậy mà thôi.

Sau cùng, Nhà nước phải chịu mất thêm 4 tỉ đồng để làm lại toàn bộ bờ kè bằng bê tông cốt thép, mà lỗi là của các đơn vị quản lý, thi công.

Tưởng rằng chỉ đổ cái kè, nứt cái sân, có thể khắc phục sửa chữa là xong, nhưng không ngờ sau khi chắp vá xong kè thì đến lượt tượng đài tố cáo những kẻ làm ẩu, bớt xén nguyên vật liệu.

Sau mỗi trận mưa, màu xanh lét từ thân tượng đài (đã ngả màu xám xịt sau một thời gian dãi dầu mưa nắng) chảy ra loang lổ. Và cứ sau mỗi trận mưa, lại có người trèo lên cạo, quét để che giấu những vết rỉ đó.

Một thầy giáo dạy môn hóa học mà tôi gặp trong một lần trở lại thăm tượng đài Chiến thắng Điện Biên khẳng định: không thể vá víu được tượng đài vì nó đã hỏng từ bên trong, hỏng từ chất liệu làm ra nó. Nếu muốn có được một tượng đài chất lượng, vững bền ngàn năm thì chỉ có cách phá đi làm lại mà thôi.

Tới đây, khi Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng điều tra xong vụ việc tham nhũng công trình di tích tượng đài Chiến thắng Điện Biên này, những cán bộ trên đây sẽ lộ rõ bộ mặt. Tác giả sẽ phản ánh nội dung vụ việc đến bạn đọc trong thời gian tới...

Phạm Ngọc Dương

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.