Guinea-Bissau và cocaine

Lo ngại đang gia tăng khi người ta cho rằng những nỗ lực của Guinea-Bissau để ngăn chặn dòng ma túy đến châu Âu và Mỹ đã phải chịu thất bại sau khi Tổng thống được quân đội hậu thuẫn nhậm chức.

Bên cạnh các nỗ lực

Các tài liệu của tòa án cho thấy chiến dịch trấn áp tội phạm buôn lậu ma túy lớn nhất từ trước đến nay của Guinea -Bissau hồi tháng 9/2019 dẫn đến việc bắt giữ hơn 20 ôtô, trong đó có một chiếc Mercedes Benz “màu quế”, 3 triệu USD được cất trong tài khoản ngân hàng, số chai rượu vang trị giá 90.000 USD được tìm thấy trong một nhà kho, và dĩ nhiên, 1,8 tấn cocaine giấu trong bao tải gạo.

Trong chiến dịch có tên mã là “Chiến dịch Navara”, tổng cộng có đến 12 người - mang quốc tịch Bissau-Guinean, Colombia, Mexico và Bồ Đào Nha - bị kết án từ  4 đến 16 năm tù vào tháng 4/2020. 

Mặc dù hai kẻ cầm đầu đã bị kết án vắng mặt do trốn thoát được trong cuộc vây bắt, chiến dịch vẫn được ca ngợi là một thành công pháp lý cho nhà nước Tây Phi trong nỗ lực xóa bỏ tiếng xấu là một trung tâm trung chuyển lớn cocaine bằng đường hàng không hoặc tàu biển từ Mỹ Latinh đến châu Âu và Bắc Mỹ.

Tân Tổng thống Umaro Sissoko Embalo.
Tân Tổng thống Umaro Sissoko Embalo.

Antonio Mazzatelli, người đứng đầu khu vực của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), báo cáo: “Đối với chúng tôi, đây là kết quả của hơn 8 năm đầu tư, vì vậy chúng tôi mong muốn đảm bảo rằng tương lai của Guinea-Bissau có thể an toàn hơn trước sự xâm nhập của bọn buôn lậu ma túy và mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia”. 

Hơn 10 năm trước, chính phủ Mỹ cùng với Liên Hợp Quốc mô tả Guinea-Bissau (thuộc địa cũ của Bồ Đào Nha nằm dọc Đại Tây Dương) là “nhà nước ma túy” - lần đầu tiên một tên gọi như vậy gán cho một quốc gia châu Phi.

Mark Shaw, đồng tác giả báo cáo mới có tên “Phá vỡ vòng luẩn quẩn: nền chính trị cocaine ở Guinea-Bissau”, nói: “Trong trường hợp Guinea-Bissau, chắc chắn có những mạng lưới bảo vệ hoạt động buôn lậu ma túy, nhưng cũng có những nhân tố khá can đảm trong hệ thống cảnh sát tư pháp và chính trị luôn cố gắng ngăn chặn tội phạm buôn ma túy”. 

Báo cáo được công bố bởi tổ chức “Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia” (GITOC) đặt trụ sở tại Geneva (Thụy Sĩ), cảnh báo hoạt động buôn lậu cocaine có thể gia tăng sau cuộc bầu cử tranh chấp vào tháng 12/2019.

Sự trở lại của trùm ma túy

Quân đội có ảnh hưởng ở Guinea-Bissau kể từ khi độc lập khỏi Bồ Đào Nha vào năm 1974 và đã tổ chức ít nhất 9 cuộc đảo chính làm suy yếu nhà nước Tây Phi. Một số người nói rằng điều này đã làm cho đất nước trở thành mảnh đất màu mỡ cho các trùm ma túy. Mazzitelli nhận định: “Tham nhũng tạo ra lợi ích lớn cho một số ít, nhưng giá của nó được trả bởi phần còn lại của dân chúng”.

Cocaine bị thu giữ gần thủ đô vào tháng 9/2019.
Cocaine bị thu giữ gần thủ đô vào tháng 9/2019.

Cựu chỉ huy lực lượng Hải quân Bubo Na Tchuto là một trong những quan chức cao cấp nhất bị kết án buôn lậu ma túy. Tham gia vào một số nỗ lực đảo chính thất bại, ông bị Mỹ định danh là “trùm ma túy” và bị quân đội nước này bắt giữ trong một chiến dịch tấn công ngoài khơi bờ biển Tây Phi năm 2013. Năm sau đó, Bubo Na Tchuto nhận tội âm mưu nhập khẩu ma túy vào Mỹ, nhưng chỉ bị kết án 4 năm tù vì “hành vi tốt” và hợp tác với các nhà điều tra.

Hiện thời, Bubo Na Tchuto đã trở lại Guinea-Bissau. Báo cáo của Shaw cũng cho biết tướng Indjai là mục tiêu chính của chiến dịch năm 2013. 

Tuy nhiên, “vị tướng già lõi đời” này cảm thấy có gì đó đáng nghi ngờ nên biệt phái Na Tchuto ra biển để gặp bọn buôn ma túy… hóa ra là đặc vụ Mỹ giả trang. Những tên tội phạm ma túy bị kết án trong “Chiến dịch Navara” hiện đang bị giam giữ trong một nhà tù được bảo vệ yếu kém ở thủ đô Bissau. “Ngay cả những người bảo vệ, họ cũng không có công cụ để ngăn ai đó trốn thoát khỏi nhà tù”, cựu Bộ trưởng Tư pháp Ruth Monteiro nói.

Phiên tòa xét xử dự định diễn ra tại thị trấn trung tâm Bissora, nơi bọn chúng bị bắt giữ. Nhóm tội phạm này đã kháng cáo tất cả các bản án của mình, nhưng tòa phúc thẩm chưa bao giờ được thành lập trong 45 năm kể từ khi Guinea-Bissau giành được độc lập từ Bồ Đào Nha. Vì vậy, đơn kháng cáo sẽ được đưa ra tòa án tối cao, nơi có lịch sử không xét xử các vụ án ma túy. Tất cả điều này đã làm dấy lên lo ngại rằng vụ án sẽ lặng lẽ biến mất, và bọn tội phạm sẽ tự do đi lại.

“Guinea-Bissau hiện đang là thiên đường cho những kẻ buôn bán ma túy”, Monteiro, người từng là Bộ trưởng Tư pháp khi bọn tội phạm ma túy bị bắt giữa hồi tháng 9/2019, nói. Theo Monteiro, điều quan trọng là phải chiến đấu với các trùm ma túy vì một số hoạt động của chúng cũng tài trợ cho cuộc chiến của phiến quân Hồi giáo trong khu vực. 

Vụ bắt giữ vào tháng 3/2019 với gần 800kg ma túy giấu dưới đáy giả của một chiếc xe tải đăng ký ở Senegal chứa đầy cá đông lạnh ở thị trấn Safim, cách thủ đô Guinea-Bissau khoảng 15km, là một trường hợp điển hình. “Sau khi điều tra, chúng tôi đã tin rằng các loại ma túy đang trên đường đến giao cho al-Qaeda ở Islamic Maghreb(AQIM)”, Monteiro nói.

Tội phạm ma túy len lỏi khắp nơi

Các chuyên gia cho rằng bọn buôn lậu ma túy đang cố thủ tốt trong khu vực, và đề cập đến thực tế là Braima Seidi Ba - một trong những kẻ cầm đầu đang chạy trốn, mang quốc tịch của cả Guinea-Bissau và Bồ Đào Nha – có lẽ đang lẩn trốn trong khu vực giữa Gambia, Guinea và Mali. 

Thủ lĩnh khác - Ricardo Ariza Monje, quốc tịch của cả Mexico và Colombia - được cho là đã trở lại Mỹ Latinh. Lô hàng ma túy bị bắt giữ năm 2019 được cho là có liên quan đến việc quyên tiền cho một hoạt động chính trị ở Guinea-Bissau, báo cáo của Shaw cho biết.

Quân đội có ảnh hưởng to lớn ở Guinea-Bissau.
Quân đội có ảnh hưởng to lớn ở Guinea-Bissau.

“Người ta nói rằng ma túy được vận chuyển qua biên giới Sénégal, sau đó đến Mali, Mauritania và đi lên phía bắc bờ biển, trước khi được đưa lên thuyền đi đến các thị trường châu Âu”, báo cáo cho biết thêm. Lực lượng cảnh sát tư pháp Guinea-Bissau, được coi là cơ quan thực thi pháp luật hiệu quả nhất của đất nước, lãnh đạo cuộc chiến chống lại các băng đảng ma túy, với sự giúp đỡ của các nhà điều tra từ Liên Hợp Quốc, Anh và Bồ Đào Nha. Shaw nhận định ma túy là một “mũi tiêm độc hại” vào môi trường chính trị Guinea-Bissau, và điều quan trọng là phải chấm dứt nạn buôn bán “cái chết trắng” này. 

Shaw bình luận: “Ma túy phá hoại hệ thống chính trị, sự phát triển và nền dân chủ. Và trừ khi các vấn đề được giải quyết, ma túy sẽ tiếp tục gây ra xung đột ở quốc gia nhỏ bé như Bissau-Guineans”.

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.