Xác định phòng ngừa là yếu tố quan trọng, ưu tiên hàng đầu trong việc nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy xâm nhập học đường, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp chặt chẽ với sở, ngành chức năng và các trường phổ thông, cao đẳng, đại học trên địa bàn tăng cường công tác tuyên truyền đến cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về ma túy, như: Luật Phòng, chống ma túy; Chỉ thị 36 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; Kế hoạch 483 của Bộ Công an về cao điểm tổng rà soát, phát hiện, thống kê, quản lý người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy và đấu tranh, triệt xóa điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy; Tháng hành động phòng, chống ma túy 2025 với chủ đề “Chung một quyết tâm - Vì cộng đồng không ma túy”, tạo nên chiến dịch truyền thông mạnh mẽ, góp phần giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy trong cộng đồng.
Thượng tá Đặng Văn Hữu, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Cà Mau cho biết: “Thời gian qua, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tăng cường phối hợp với công an các xã, phường nắm tình hình, kịp thời phát hiện, đấu tranh, triệt xóa các điểm phức tạp về ma túy, các đối tượng mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy. Đồng thời, thường xuyên rà soát, thống kê, quản lý người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy theo Kế hoạch 483 của Bộ Công an. Song song đó, đơn vị tập trung phối hợp hiệu quả với ban giám hiệu các trường phổ thông, cao đẳng, đại học trên địa bàn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong học sinh, sinh viên, tạo thành lá chắn không để ma túy len lỏi vào môi trường học đường”.
Một trong những cách làm hiệu quả góp phần nâng cao nhận thức về phòng, chống ma túy học đường là tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về phòng, chống ma túy cho học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh. Mới đây, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an), tổ chức thành công cuộc thi “Tuổi trẻ chung tay đẩy lùi ma túy” năm 2025. Đây là một trong những cách làm hiệu quả để góp phần cụ thể hóa Chương trình phối hợp số 03 giữa Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy trong cơ sở giáo dục giai đoạn 2024-2030.
Cuộc thi diễn ra sôi nổi, hấp dẫn, thu hút đông đảo học sinh cổ vũ. Mỗi phần thể hiện đều để lại dấu ấn về sự sáng tạo, tự tin và tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ trước vấn nạn ma túy trong toàn xã hội. Đây là một hoạt động thiết thực nhằm tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về phòng, chống ma túy trong học đường, giúp học sinh nâng cao nhận thức, hình thành kỹ năng tự bảo vệ bản thân, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và không có ma túy.
Cuộc thi được tổ chức trực tiếp tại khu vực miền Bắc và miền Nam, với tổng số 10 cuộc thi vòng loại tại các tỉnh: Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long và Cà Mau. Mỗi tỉnh lựa chọn 4 trường THPT để tham dự cuộc thi vòng loại tại địa phương. Mỗi trường chọn 1 đội thi gồm ít nhất 20 người (3 thành viên chính và các thành viên hỗ trợ do trường lựa chọn). Sau khi kết thúc vòng loại, ban tổ chức sẽ lựa chọn 10 đội đoạt giải nhất để bước vào 2 cuộc thi chung kết tương ứng với 2 khu vực miền Bắc và miền Nam. Cuộc thi chung kết khu vực miền Bắc dự kiến tổ chức tại TP Hải Phòng; khu vực miền Nam dự kiến tổ chức tại tỉnh Vĩnh Long.
Tham gia cuộc thi “Tuổi trẻ chung tay đẩy lùi ma túy” vòng loại của tỉnh Cà Mau gồm 4 trường: THPT Cà Mau, THPT Bạc Liêu, THPT Lê Thị Riêng và THPT Hồ Thị Kỷ. Các đội tham gia thi theo hình thức sân khấu hóa, gồm 3 phần thi: Chào hỏi; hùng biện và tài năng. Phần thi chào hỏi, các đội thi sẽ giới thiệu về các thành viên của đội và ngôi trường của mình qua cách thể hiện sáng tạo, hấp dẫn, ấn tượng, trong đó lồng ghép thông điệp của cuộc thi và quyết tâm của nhà trường trong công tác phòng, chống ma túy học đường.
Phần thi hùng biện, mỗi đội lựa chọn một trong các chủ đề hùng biện được ban tổ chức cung cấp trước. Đội thi có thể lựa chọn thực hiện phần thi hùng biện theo hình thức cá nhân hoặc tập thể, có thể sử dụng tranh ảnh, tư liệu minh họa, đạo cụ trực quan để làm tăng tính thuyết phục của phần này. Phần thi tài năng, các đội có thể lựa chọn nhiều hình thức thể hiện khác nhau như: kể chuyện, kịch ngắn, hoạt cảnh, tuồng, chèo, ca cổ, hát, múa... để truyền tải thông điệp.
Ông Nguyễn Tấn Nghiệp, Phó trưởng Phòng Giáo dục trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau cho biết: “Cuộc thi được tổ chức với những phần thi hấp dẫn, lôi cuốn, phù hợp với lứa tuổi học sinh, tạo sân chơi bổ ích để học sinh tích cực, chủ động tìm hiểu kiến thức về Luật Phòng, chống ma túy, đáp ứng yêu cầu giáo dục phát triển toàn diện cho học sinh. Đồng thời, qua cuộc thi đã tạo được phong trào, sức lan tỏa trong các cơ sở giáo dục, để mỗi học sinh trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong phòng, chống ma túy học đường; góp phần phát huy vai trò đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và xã hội chung tay đẩy lùi ma túy trong toàn xã hội”.
Bên cạnh đó, công an các xã, phường cũng phát huy vai trò nòng cốt trong thực hiện hiệu quả công tác phòng ngừa, kiểm soát ma túy tại địa bàn cơ sở. Tổ chức hơn 250 buổi tuyên truyền, phát tờ rơi cảnh báo phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy tại các điểm trường, để học sinh, sinh viên nâng cao tinh thần cảnh giác, tích cực tham gia đấu tranh, phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy ngay trong môi trường học đường. Tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình trong phòng, chống ma túy như “Trường học không ma túy” tại xã Tân Hưng, “Xã không ma túy” tại xã Ninh Thạnh Lợi, “Quản lý người sau cai nghiện” tại xã Gành Hào... Đồng thời, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” vận động từng hộ dân ký cam kết “Gia đình không ma túy”, tạo thành “sợi dây” liên kết vững chắc giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong phòng, chống ma túy lứa tuổi thanh, thiếu niên.
Để công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy học đường không chỉ là lời kêu gọi mang tính hình thức, mà phải làm thay đổi tư duy và nâng cao nhận thức trong học sinh, sinh viên. Thời gian qua, công an các cấp trong tỉnh thường xuyên phối hợp ngành tòa án, ngành giáo dục và các tổ chức đoàn thể cơ sở tổ chức các “Phiên tòa giả định” tại các trường học trên địa bàn tỉnh. Các “Phiên tòa giả định” tái hiện lại một vụ án có thật, liên quan đến các hành vi như: tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy đối với các bị cáo trong độ tuổi thanh, thiếu niên với đầy đủ trình tự, thủ tục, thành phần theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Diễn biến và nội dung vụ án được sân khấu hóa, do chính các em học sinh, sinh viên thực hiện.
Phần luận tội tại phiên tòa đã giúp các học sinh hiểu rõ hơn những quy định của pháp luật cũng như mức án phải nhận khi phạm tội về ma túy. Qua đó tuyên truyền, giáo dục cho đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên hiểu rõ tác hại của ma túy cũng như nâng cao tinh thần cảnh giác trước tội phạm, tệ nạn ma túy; đồng thời cũng phát huy hiệu quả các câu lạc bộ, các tổ chức đoàn thể cơ sở trong hỗ trợ, giúp đỡ thanh niên sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng.
Anh Phan Vũ Linh, Phó Bí thư Đoàn Trường THPT Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau chia sẻ: “Với mục tiêu đổi mới, đa dạng các hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, việc xây dựng sân khấu hóa “Phiên tòa giả định” nhằm làm “mềm hóa” những quy định của pháp luật, đưa các tình huống pháp lý có trong thực tế gần hơn với tâm lý, độ tuổi học sinh. Thay vì phải nhớ những điều khoản, quy định một cách máy móc, khô khan thì các em sẽ nhớ đến hành vi vi phạm của đối tượng trong buổi xét xử. Qua các phần tranh luận, luận tội tại phiên tòa sẽ giúp các em dễ tiếp thu các quy định của pháp luật, từ đó nâng cao ý thức, hình thành lối sống chuẩn mực, ứng xử văn minh với phương châm “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”.
Ngoài ra, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp chặt chẽ với lực lượng Quân sự, Biên phòng tỉnh tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ địa bàn tuyến biển, phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi mua bán, vận chuyển ma túy xâm nhập vào địa bàn qua đường biển. Phối hợp ngành y tế thực hiện hiệu quả công tác xác định tình trạng nghiện, kịp thời phát hiện, thu gom các đối tượng đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh; triển khai thực hiện hiệu quả “Chương trình Methadone” điều trị các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế. Công an các cấp tăng cường phối hợp với VKSND, TAND đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án ma túy được dư luận quan tâm, nhất là các phiên tòa điểm, xét xử lưu động để tuyên truyền, cảnh báo chung trong toàn xã hội.
Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an cùng sự chung tay của các ngành, địa phương, sẽ tạo thành lá chắn vững chắc trong phòng, chống ma túy xâm nhập học đường. Song, thiết nghĩ chính bản thân các em học sinh cũng cần nâng cao ý thức, tạo nên sức đề kháng trước những lời cám dỗ, đồng thời trở thành một tuyên truyền viên tích cực vận động gia đình, người thân, bạn bè “nói không với ma túy” vì một tương lai không “khói trắng”.
Khói ma túy len lỏi học đường qua thuốc lá điện tử 
Bữa ăn học đường - nỗi lo từ nhà bếp 
