Ngày 10/11, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với tỉnh Vĩnh Long tổ chức hội thảo khoa học “Nâng cao trình độ, năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo tại khu vực miền Nam”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh, Vĩnh Long có nhiều lợi thế về nông nghiệp, thủy sản và công nghiệp chế biến, đặc biệt là vùng nguyên liệu dừa lớn nhất cả nước cùng các sản phẩm chủ lực như sầu riêng, lúa gạo, cá tra. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp chế biến sâu, bảo quản, truy xuất nguồn gốc, tận dụng phụ phẩm và nâng cao giá trị hàng hóa.
Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu dồi dào chỉ thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp có năng lực tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ công nghệ. Vì vậy, cần đánh giá đúng thực trạng, xác định những công đoạn cần ưu tiên và xây dựng lộ trình đổi mới phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp, không áp dụng máy móc một mô hình chung.
Nhiều tham luận tại hội thảo đi sâu vào những vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp và các ngành hàng có thế mạnh tại địa phương, như: ứng dụng công nghệ nâng cao chất lượng sầu riêng xuất khẩu, chế biến khoai lang, sử dụng vỏ dừa làm nhiên liệu sinh khối cho lò hơi công nghiệp; ứng dụng robot, thiết bị hiện đại, công nghệ số và truy xuất nguồn gốc trong sản xuất.
Các đại biểu trao đổi kinh nghiệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ theo mô hình liên kết bốn nhà: Nhà nước – nhà khoa học – nhà trường – doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp cần tham gia từ khâu đề xuất nhiệm vụ, xác định nhu cầu đến thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm. Các bên hướng đến cơ chế hợp tác thực chất, xác định rõ bài toán, đơn vị phối hợp, giải pháp công nghệ và khả năng triển khai, từng bước nhân rộng những mô hình hiệu quả.
Tại hội thảo, Ban Tổ chức trao hỗ trợ tổng kinh phí 180 triệu đồng cho 6 sáng chế của 4 tổ chức, cá nhân, nhằm khuyến khích hoạt động nghiên cứu, sáng tạo, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh.
Ông Nguyễn Văn Giới, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long cho biết, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến và du lịch sinh thái. Nguồn nguyên liệu phong phú với các sản phẩm đặc trưng như dừa, trái cây, sầu riêng, khoai lang và thủy sản là nền tảng quan trọng để phát triển ngành chế biến, chế tạo, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Tuy nhiên, năng lực công nghệ và khả năng hấp thụ công nghệ giữa các doanh nghiệp còn không đồng đều. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin công nghệ, chuyên gia, nguồn vốn, hoạt động thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Do đó, việc đổi mới thiết bị, quy trình sản xuất, nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát chất lượng, bảo quản và chế biến sâu có ý nghĩa quan trọng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57, Sở Khoa học và Công nghệ xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Hiệu quả đổi mới công nghệ cần được thể hiện qua những chuyển biến cụ thể như tăng năng suất, nâng cao chất lượng, tiết giảm chi phí, khai thác hiệu quả phụ phẩm và gia tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị.
Thông qua hội thảo, tỉnh Vĩnh Long mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, các viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia trong đánh giá trình độ công nghệ, tư vấn, kết nối và chuyển giao công nghệ. Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu mối tham mưu, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp tiếp nhận nhu cầu, thúc đẩy ứng dụng các giải pháp phù hợp.
