Thống đốc NHNN Việt Nam ban hành Thông tư số 57/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng.
Thông tư số 57/2026/TT-NHNN quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 23/2026/QH16 (Luật Phòng, chống rửa tiền) thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của NHNN Việt Nam.
Một trong những quy định đáng chú ý của Thông tư là quy định kết hợp giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro phù hợp với đặc điểm, mức độ rủi ro của các nhóm đối tượng giám sát, nguồn lực và thực tiễn công tác giám sát. Đồng thời, kết hợp giữa hoạt động giám sát từ xa và thanh tra, kiểm tra tại chỗ; tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, đảm bảo sự phối hợp giữa đơn vị thực hiện giám sát với các đơn vị có chức năng thanh tra, kiểm tra trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm về nội dung phòng, chống rửa tiền.
Về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền, Thông tư quy định gồm 3 bước: Thu thập, tổng hợp, xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu; Thực hiện các nội dung giám sát tuân thủ, giám sát trên cơ sở rủi ro; Lập báo cáo giám sát, đề xuất các biện pháp áp dụng trong giám sát.
Cùng với giám sát tuân thủ, các đơn vị phải thực hiện giám sát trên cơ sở rủi ro. Để thực hiện đơn vị giám sát thực hiện đánh giá, phân tích, nhận định về mức độ rủi ro của đối tượng giám sát theo các nội dung gồm đánh giá rủi ro rửa tiền theo rủi ro cấu trúc, tức là việc đánh giá rủi ro rửa tiền từ quy mô hoạt động và mô hình tổ chức của đối tượng giám sát;
Đánh giá rủi ro cố hữu là việc đánh giá rủi ro rửa tiền từ khách hàng; sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng; cách thức phân phối sản phẩm, dịch vụ và khu vực địa lý.
Đánh giá cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro rửa tiền là việc đánh giá rủi ro từ công tác quản trị, điều hành trong công tác phòng, chống rửa tiền; việc ban hành, thực hiện các chính sách, quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền và các thông tin liên quan khác (nếu có).
Định kỳ, đơn vị thực hiện giám sát yêu cầu và hướng dẫn đối tượng giám sát cung cấp tài liệu, thông tin, dữ liệu thuộc nội dung đánh giá rủi ro rửa tiền theo quy định để đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền.
Thông tin để phục vụ đánh giá rủi ro cấu trúc bao gồm: Giấy phép hoạt động, tổng tài sản, cơ cấu tổ chức quản lý; mạng lưới hoạt động trong nước và nước ngoài; thông tin về ngân hàng mẹ của chi nhánh ngân hàng nước ngoài; thông tin về công ty mẹ, công ty con (nếu có).
Về thông tin để phục vụ đánh giá rủi ro cố hữu, Thông tư quy định một số phạm vi như rủi ro rửa tiền từ khách hàng bao gồm thông tin về số lượng khách hàng, số lượng tài khoản, tổng giá trị giao dịch phân theo: Mức độ rủi ro rửa tiền của khách hàng do đối tượng giám sát phân loại, khách hàng cá nhân/khách hàng tổ chức, khách hàng cư trú/khách hàng không cư trú, ngành nghề kinh doanh.
Rủi ro rửa tiền từ sản phẩm, dịch vụ bao gồm thông tin về số lượng khách hàng và tổng giá trị giao dịch của khách hàng phân theo các sản phẩm, dịch vụ có mức độ rủi ro cao về rửa tiền.
Rủi ro rửa tiền từ cách thức phân phối sản phẩm, dịch vụ bao gồm thông tin về số lượng khách hàng, số lượng giao dịch và tổng giá trị giao dịch thực hiện qua từng kênh phân phối: Giao dịch trực tiếp, giao dịch điện tử từ xa hoặc kênh khác.
Rủi ro rửa tiền từ khu vực địa lý gồm thông tin về số lượng khách hàng và tổng giá trị các giao dịch có liên quan đến quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền hoặc các khu vực địa lý trong nước có rủi ro cao về rửa tiền…
Đơn vị giám sát thực hiện giám sát trên cơ sở rủi ro theo nội dung đánh giá, phương pháp, công cụ chấm điểm rủi ro do Thống đốc NHNN quyết định đối với các nhóm đối tượng giám sát khác nhau trong từng thời kỳ để đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền.
Đơn vị thực hiện giám sát báo cáo Thống đốc NHNN kết quả xếp loại đối tượng giám sát theo các mức độ rủi ro; xem xét, phân bổ nguồn lực giám sát và đề xuất áp dụng các biện pháp giám sát theo quy định tương ứng với mức độ rủi ro rửa tiền đã được xác định đối với đối tượng giám sát.
