Khai thác lợi thế bằng khoa học, công nghệ
Sau sáp nhập, Vĩnh Long có không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng, lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến và du lịch sinh thái.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang, đây là cơ hội để tái cấu trúc nền kinh tế, tổ chức lại sản xuất, khai thác hiệu quả các nguồn lực và hình thành động lực tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào tài nguyên, lao động và lợi thế truyền thống sang phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, năng suất, chất lượng và đổi mới sáng tạo.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Vĩnh Long xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu, phải trở thành yêu cầu xuyên suốt trong lãnh đạo, quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.
Hiệu quả ứng dụng không đo bằng số lượng đề tài, dự án hay mô hình mà phải thể hiện qua năng suất lao động, giá trị nông sản, sức cạnh tranh của doanh nghiệp, hiệu quả quản trị và chất lượng cuộc sống người dân.
Vĩnh Long có vùng nguyên liệu đa dạng, gồm dừa, lúa gạo, cây ăn trái, cây giống, hoa kiểng và thủy sản. Trong đó, diện tích dừa khoảng 122,87 nghìn ha, tương đương 22,66 triệu cây, đứng đầu cả nước, chiếm trên 61% diện tích dừa toàn quốc.
Tỉnh hiện có 832 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Nhiều vùng trồng đủ điều kiện cung ứng nông sản cho các thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, Liên minh châu Âu, Hàn Quốc và Australia. Đây là nền tảng thuận lợi để tổ chức sản xuất theo chuỗi, nâng cao giá trị và mở rộng thị trường.
Thời gian qua, một số doanh nghiệp như Lương Quới, Chánh Thu đã chủ động ứng dụng công nghệ vào chế biến sâu, quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản cũng từng bước phát huy hiệu quả.
Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, tỉnh đặt yêu cầu chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang đổi mới sáng tạo toàn diện, tập trung giải quyết những bài toán thiết thực, lấy hiệu quả kinh tế - xã hội và giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp làm thước đo.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Để tạo đột phá trong giai đoạn tới, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ ba nhóm nhiệm vụ: ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào các ngành kinh tế chủ lực; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực khoa học, công nghệ; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, nâng cao hiệu quả quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực kinh tế chủ lực, tỉnh ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ bảo quản, chế biến sâu để nâng cao giá trị các sản phẩm chủ lực như dừa, trái cây, thủy sản.
Tỉnh mong muốn được hỗ trợ kết nối chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học để phát triển giống cây trồng, vật nuôi, quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc; đồng thời nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ trong phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế biển, công nghiệp chế biến và khai thác hiệu quả các lợi thế đặc thù của địa phương.
Đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Vĩnh Long mong muốn tăng cường hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hình thành liên kết từ nghiên cứu, ứng dụng đến sản xuất và thị trường. Tỉnh cũng đề nghị hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế; chú trọng đào tạo, thu hút nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao.
Về chuyển đổi số, tỉnh xác định phải bắt đầu từ đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành và quản lý; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng và hiệu quả phục vụ làm thước đo.
“Chúng tôi nhận thức rằng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là con đường quan trọng để Vĩnh Long vượt qua những giới hạn của mô hình tăng trưởng truyền thống, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và tạo ra những giá trị phát triển mới”, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND tỉnh mong muốn sự hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ được cụ thể hóa bằng các chương trình hợp tác, dự án ứng dụng thiết thực và mô hình đổi mới sáng tạo có khả năng lan tỏa. Tỉnh cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ, phát huy nội lực, huy động các nguồn lực xã hội, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026–2030.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang đã ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026–2030, với 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phục vụ các sản phẩm chủ lực, lợi thế; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng số, hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực.
Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá cao những kết quả tỉnh Vĩnh Long đạt được trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
“Vĩnh Long có những bước tiến đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu và thủ tục hành chính... Đặc biệt, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh thông qua Sở Khoa học và Công nghệ được thực hiện rất tốt”, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nói.
Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai các giải pháp phải có sự gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, hướng đến những nhiệm vụ cụ thể, mang lại hiệu quả thiết thực. Đồng thời, yêu cầu hai bên tăng cường phối hợp theo dõi, đánh giá hiệu quả thực hiện từng mục tiêu, nhiệm vụ, bảo đảm đạt kết quả đề ra.
