Hải quan chủ động phòng, chống ma túy từ sớm, từ xa

Đưa thông điệp phòng, chống ma túy đến cộng đồng

Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) đã phối hợp với các đơn vị, lực lượng chức năng tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại các địa bàn biên giới, cửa khẩu. Không chỉ hướng đến công chức hải quan, các chương trình còn tập trung vào doanh nghiệp xuất nhập khẩu, vận tải, logistics, người lao động và cư dân khu vực biên giới – những đối tượng thường xuyên hoạt động, sinh sống tại địa bàn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm ma túy.

Một trong những hoạt động nổi bật là Lễ mít tinh, diễu hành tuyên truyền phòng, chống ma túy hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy, tổ chức ngày 18/6/2026 tại quảng trường xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Chương trình do Chi cục Điều tra chống buôn lậu chủ trì, phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực XVI và UBND xã Phục Hòa tổ chức.

Tại chương trình, các đại biểu và người dân được xem phim tài liệu về tác hại của ma túy, phổ biến những quy định pháp luật liên quan, đồng thời tìm hiểu kết quả đấu tranh với tội phạm ma túy của lực lượng Hải quan. Phát biểu tại buổi lễ, ông Lưu Mạnh Tưởng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan yêu cầu toàn lực lượng chủ động triển khai quyết liệt các kế hoạch, biện pháp nghiệp vụ; phối hợp chặt chẽ với Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và các lực lượng chức năng nhằm ngăn chặn hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới.

Lãnh đạo UBND tỉnh Cao Bằng cũng nhấn mạnh, phòng, chống ma túy là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Các lực lượng Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương cần tiếp tục phối hợp đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, đồng thời phát huy vai trò của người dân trong xây dựng địa bàn an toàn, không có ma túy.

Thông điệp phòng, chống ma túy được lan tỏa bằng những hoạt động cụ thể. Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức trao quà động viên các gia đình có người cai nghiện thành công và những đơn vị, tổ chức có thành tích trong tuyên truyền, vận động cai nghiện. Ngay sau lễ mít tinh, cán bộ, chiến sĩ, công chức, đoàn viên thanh niên và người dân địa phương tham gia diễu hành trên các tuyến đường trung tâm xã Phục Hòa, hưởng ứng thông điệp “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”.

Không chỉ tại Cao Bằng, hoạt động tuyên truyền còn được triển khai ở những địa bàn cửa khẩu trọng điểm. Ngày 9/10/2026, tại Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực IX tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức về phòng, chống ma túy.

Khoảng 250 đại biểu tham dự, gồm lãnh đạo, công chức hải quan; đại diện doanh nghiệp xuất nhập khẩu, vận tải, logistics; người lao động và người dân địa phương. Các giảng viên, báo cáo viên đến từ Học viện Cảnh sát nhân dân và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an trực tiếp truyền đạt kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, nhận diện tội phạm ma túy.

Việc đưa nội dung tuyên truyền đến những nhóm đối tượng thường xuyên tiếp xúc với hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải quốc tế có ý nghĩa thiết thực. Qua đó, giúp doanh nghiệp, người lao động và người dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lợi dụng hoạt động kinh doanh, vận chuyển hàng hóa để cất giấu, đưa ma túy qua biên giới; đồng thời khuyến khích chủ động phối hợp, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Tại Hải Phòng, Chi cục Hải quan khu vực III cũng phối hợp với Công an thành phố, chính quyền địa phương và Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Cát Hải tổ chức tuyên truyền phòng, chống ma túy tại đặc khu Cát Hải.

Chương trình được triển khai tại hai địa điểm, với nội dung phù hợp từng nhóm đối tượng. Buổi sáng, tại khu vực bến tàu cá, các lực lượng tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phát tờ rơi nhằm nâng cao nhận thức và ý thức cảnh giác cho ngư dân, cư dân địa phương. Buổi chiều, tại trường học, khoảng 350 học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và phòng tránh ma túy.

Bên cạnh việc thông tin về tác hại của ma túy, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm, chương trình còn trao quà động viên học sinh có hoàn cảnh khó khăn đạt thành tích cao trong học tập. Cách tiếp cận đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng góp phần đưa kiến thức phòng, chống ma túy đến gần hơn với đời sống, từ khu vực cảng biển, bến tàu đến trường học.

Nâng cao nghiệp vụ, chủ động nhận diện thủ đoạn mới

Song song với tuyên truyền trong cộng đồng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu xác định đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao năng lực nhận diện, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm ma túy cho lực lượng Hải quan.

Ngày 7 và 8/10/2026, tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực IX tổ chức hội nghị tập huấn về nhận diện phương thức, thủ đoạn và kỹ năng kiểm soát tội phạm ma túy trên các tuyến, địa bàn trọng điểm. Hội nghị có 55 đại biểu là lãnh đạo, công chức đến từ 12 chi cục hải quan khu vực, cùng các giảng viên, báo cáo viên của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Học viện Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an.

Phát biểu tại hội nghị, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu nhấn mạnh, phòng, chống ma túy là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, thường xuyên và lâu dài. Đối với lực lượng Hải quan, nhiệm vụ này gắn trực tiếp với chức năng quản lý nhà nước về hải quan, kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, quá cảnh; kiểm tra, giám sát hàng hóa, hành lý và phương tiện qua biên giới.

Thực tế, tội phạm ma túy ngày càng lợi dụng các hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải quốc tế, thương mại điện tử, chuyển phát nhanh và lưu lượng hành khách qua biên giới để cất giấu, vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất. Phương thức, thủ đoạn liên tục thay đổi, các đối tượng linh hoạt chuyển dịch giữa các tuyến, địa bàn, sử dụng nhiều hình thức ngụy trang tinh vi nhằm qua mặt lực lượng chức năng.

Trước tình hình đó, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng Hải quan không chỉ là tăng cường kiểm tra, kiểm soát mà còn phải chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, đánh giá đúng địa bàn trọng điểm, lựa chọn phương thức kiểm tra phù hợp. Đặc biệt, công chức làm nhiệm vụ kiểm soát cần thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực phân tích rủi ro và kỹ năng xử lý các tình huống nghiệp vụ phát sinh.

Trong hai ngày tập huấn, hội nghị triển khai 7 chuyên đề, tập trung vào những vấn đề trực tiếp phục vụ công tác kiểm soát ma túy của lực lượng Hải quan. Đây là dịp để các đơn vị cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao khả năng phối hợp trong phát hiện, xử lý các vụ việc liên quan đến ma túy.

Cùng với các hoạt động do Chi cục Điều tra chống buôn lậu tổ chức, Chi cục Hải quan khu vực X cũng đẩy mạnh tuyên truyền tại cửa khẩu quốc tế Na Mèo, cảng Nghi Sơn (Thanh Hóa) và cửa khẩu Chiềng Khương (Sơn La).

Tại cảng Nghi Sơn, Đội Kiểm soát hải quan phối hợp với Đoàn Thanh niên Chi cục Hải quan khu vực X, Hải quan cửa khẩu cảng Nghi Sơn, Bộ đội Biên phòng cảng Nghi Sơn và Công an xã Nghi Sơn tổ chức tuần tra, diễu hành tuyên truyền bằng tàu, ô tô gắn băng rôn, khẩu hiệu và loa phát thanh. Các lực lượng đồng thời phát tờ rơi, áo phông có nội dung tuyên truyền đến thủy thủ, công nhân tại các cảng, vận động người dân và doanh nghiệp tích cực tố giác hành vi mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép ma túy.

Tại cửa khẩu Chiềng Khương, hoạt động diễu hành, treo băng rôn, banner, poster và phát tờ rơi được triển khai đến cư dân biên giới, hành khách, người điều khiển phương tiện xuất nhập cảnh. Nội dung tuyên truyền tập trung vào tác hại của ma túy, các loại ma túy mới, phương thức, thủ đoạn của tội phạm và kỹ năng phòng tránh.

Đáng chú ý, bên cạnh tuyên truyền, Chi cục Hải quan khu vực X còn giao Đội Kiểm soát hải quan làm lực lượng nòng cốt, chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm ngăn chặn hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy từ sớm, từ xa.

Theo đánh giá của đơn vị, dù hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn cơ bản ổn định, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới nhìn chung không phức tạp, nhưng tội phạm ma túy vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, nhất là trên các tuyến biên giới đường bộ. Các đối tượng thường chia nhỏ hàng, thay đổi phương thức vận chuyển, đóng gói, cất giấu, ngụy trang ma túy trong hàng hóa khác; lợi dụng các lối mở, đường mòn có địa hình rừng núi, sông suối phức tạp để vận chuyển trái phép.

Trước thực tế này, Đội Kiểm soát hải quan đã tham mưu lãnh đạo Chi cục ban hành, triển khai các văn bản chỉ đạo nghiệp vụ; tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu, tuyến và địa bàn quản lý, đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, đấu tranh, xử lý vi phạm.

Kết quả, từ đầu năm đến hết tháng 9/2026, Đội Kiểm soát hải quan và các đơn vị Hải quan cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực X đã tham gia triệt phá 8 vụ án ma túy, thu giữ hơn 86kg ma túy các loại, 1 khẩu súng và 11 viên đạn.

Thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực X tiếp tục tăng cường phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và các lực lượng chức năng trong trao đổi, cung cấp thông tin về địa bàn, đối tượng, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy, tiền chất.

Từ tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng đến tập huấn chuyên sâu, tăng cường kiểm soát nghiệp vụ, các hoạt động của lực lượng Hải quan đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu của Chương trình quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Sự chủ động của lực lượng chức năng cùng sự tham gia của doanh nghiệp và người dân sẽ góp phần tạo thế trận phòng ngừa rộng khắp, nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy ngay từ khu vực biên giới, cửa khẩu.