Vì sao “Kích động giận dữ” là từ khóa của năm 2025?

Đại học Oxford nổi tiếng của Anh ngày 1/12 thông báo cụm từ "Rage Bait" (kích động giận dữ) được chọn là từ của năm 2025. Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu vào năm 2002, dùng để mô tả phản ứng của một tài xế khi bị bật đèn xin vượt, nhấn mạnh tính chất cố ý kích động.

Theo Oxford, “từ của năm” phải là một đơn vị nghĩa phản ánh xu hướng ngôn ngữ và tinh thần xã hội trong năm, và sự lan rộng bất thường của Rage Bait cho thấy rõ cách mà cảm xúc tiêu cực đang chi phối đời sống số ngày nay.

a.jpg -0
“Rage Bait” là từ ghép của rage (cơn giận dữ bùng phát) và bait (miếng mồi hấp dẫn).​​​​

“Rage Bait” (kích động giận dữ) là từ ghép của rage (cơn giận dữ bùng phát) và bait (miếng mồi hấp dẫn). Đây là những nội dung được tạo ra có chủ đích nhằm gây khó chịu, khiêu khích hoặc xúc phạm, từ đó kích thích người xem phản ứng mạnh. Trên các nền tảng trực tuyến, sự phẫn nộ luôn kéo theo mức độ tương tác cao, khiến các nội dung dạng này nhanh chóng được lan truyền và tạo lợi ích cho chủ tài khoản.

Nhà xuất bản Đại học Oxford chọn "Rage Bait" một phần vì tần suất xuất hiện của cụm từ này đã tăng đột biến trong năm qua, nhưng quan trọng hơn, nó phản ánh tâm lý tiêu dùng nội dung của thời đại, nơi hiệu ứng cảm xúc được coi trọng hơn tính chính xác, và sự lan truyền được ưu tiên hơn sự trung thực.

Rage Bait lại trở thành xu hướng hốt bạc?

Trong thời đại bùng nổ thông tin, Rage Bait không chỉ là những bài đăng gây tranh cãi, mà là một chiến thuật lợi dụng tâm lý người dùng để gia tăng tương tác và thu hút sự chú ý. Cảm xúc tiêu cực, đặc biệt là giận dữ, tạo ra phản ứng mạnh mẽ hơn bất kỳ niềm vui nào. Khi người dùng bắt gặp nội dung bất công, xúc phạm hoặc mỉa mai, vùng xử lý cảm xúc trong não bị kích thích, thôi thúc họ tranh luận, phản đối hoặc chia sẻ. Rage Bait khai thác triệt để điều này, biến người dùng thành những "chiến thần công lý", sẵn sàng chỉ trích mọi sai trái.

a2.jpg -0
“Kích động giận dữ” trở thành  từ khóa của năm 2025.

Hơn nữa, thuật toán mạng xã hội ưu tiên nội dung tạo nhiều phản ứng, đặc biệt là phản ứng tiêu cực. Một bình luận chỉ trích mạnh mẽ, một lượt chia sẻ kèm theo lời chửi rủa, hay một biểu tượng phẫn nộ có giá trị gấp nhiều lần lượt “thích” hời hợt. Tương tác càng cao, nội dung càng được đẩy lên, tạo ra vòng xoáy độc hại: Kích động - Tương tác giận dữ - Tăng hiển thị - Kích động người khác. Đây chính là mánh khóe mà Rage Bait khai thác triệt để, biến cơn giận của người dùng thành "tiền tệ" giúp các trang web và tài khoản mạng xã hội thu lợi.

Khác với Clickbait vốn chỉ đánh vào sự tò mò, Rage Bait tạo ra tác động sâu hơn. Clickbait có thể khiến người xem thất vọng, nhưng Rage Bait lại trực tiếp bào mòn trải nghiệm tinh thần, kích thích trạng thái căng thẳng kéo dài. Thực tế cho thấy, chỉ cần một nội dung kích động được lan truyền, một cuộc tranh cãi có thể kéo dài hàng giờ, thậm chí nhiều ngày, khiến người dùng vô tình bị cuốn vào những cuộc xung đột không hồi kết.

Thủ đoạn lợi dụng Rage Bait trên không gian mạng

Rage Bait không chỉ gây nhiễu loạn nhận thức cộng đồng mà còn trở thành đất sống cho các thủ đoạn tội phạm công nghệ cao. Đây là thủ đoạn nguy hiểm, bởi trong trạng thái bị kích động, người dùng rất dễ đánh mất cảnh giác. Lợi dụng giây phút bốc đồng, các đối tượng cài cắm liên kết độc hại vào các bài đăng tranh cãi, dụ người xem truy cập trang web lừa đảo, tải tệp tin chứa mã độc hoặc vô tình cung cấp dữ liệu cá nhân. Chỉ một thao tác cảm tính cũng đủ khiến người dùng trở thành nạn nhân của tấn công mạng mà không hề hay biết.

Tại Việt Nam, Rage Bait xuất hiện dưới nhiều dạng thức và ngày càng tinh vi hơn. Các clip “thảm họa ẩm thực”, thử thách phản cảm hay hành vi miệt thị người khác liên tục được đưa lên mạng với mục đích duy nhất: kích động sự phẫn nộ để thu hút tương tác. Những nội dung này không chỉ làm méo mó môi trường văn hoá số mà còn tạo mảnh đất thuận lợi cho các hành vi lệch chuẩn nảy nở.

Đáng lo ngại hơn, một số tổ chức cực đoan, nhóm thù địch đã lợi dụng Rage Bait để gieo rắc thông tin xấu độc, hướng lái dư luận và làm suy giảm niềm tin của người dân vào chính quyền. Đây là thủ đoạn nguy hiểm, đánh trực tiếp vào cảm xúc thiếu ổn định của công chúng để phát tán thông tin xuyên tạc, số liệu thổi phồng hoặc hình ảnh bị chỉnh sửa, đặc biệt trong các thời điểm nhạy cảm như thiên tai, dịch bệnh hoặc sự kiện chính trị quan trọng. Nếu thiếu tỉnh táo, người dân rất dễ bị cuốn vào dòng chảy thông tin độc hại mà không nhận thức hết tác hại.

Để hạn chế ảnh hưởng của Rage Bait, mỗi người dùng cần chủ động bảo vệ mình trên không gian mạng. Trước khi phản ứng, cần dừng lại kiểm chứng thông tin; đối chiếu với nguồn tin chính thống; tuyệt đối không tham gia tranh luận khi tâm lý đang bị kích động. Cảnh giác với các đường link lạ, không chia sẻ nội dung chưa được xác thực và giữ thái độ bình tĩnh trước thông tin cực đoan.

Sự tỉnh táo của mỗi cá nhân chính là “lá chắn mềm” nhưng vô cùng hiệu quả để xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và không bị dẫn dắt bởi các thủ đoạn thao túng cảm xúc ngày càng tinh vi. 

PV

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.