Vì sao “Kích động giận dữ” là từ khóa của năm 2025?

Đại học Oxford nổi tiếng của Anh ngày 1/12 thông báo cụm từ "Rage Bait" (kích động giận dữ) được chọn là từ của năm 2025. Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu vào năm 2002, dùng để mô tả phản ứng của một tài xế khi bị bật đèn xin vượt, nhấn mạnh tính chất cố ý kích động.

Theo Oxford, “từ của năm” phải là một đơn vị nghĩa phản ánh xu hướng ngôn ngữ và tinh thần xã hội trong năm, và sự lan rộng bất thường của Rage Bait cho thấy rõ cách mà cảm xúc tiêu cực đang chi phối đời sống số ngày nay.

a.jpg -0
“Rage Bait” là từ ghép của rage (cơn giận dữ bùng phát) và bait (miếng mồi hấp dẫn).​​​​

“Rage Bait” (kích động giận dữ) là từ ghép của rage (cơn giận dữ bùng phát) và bait (miếng mồi hấp dẫn). Đây là những nội dung được tạo ra có chủ đích nhằm gây khó chịu, khiêu khích hoặc xúc phạm, từ đó kích thích người xem phản ứng mạnh. Trên các nền tảng trực tuyến, sự phẫn nộ luôn kéo theo mức độ tương tác cao, khiến các nội dung dạng này nhanh chóng được lan truyền và tạo lợi ích cho chủ tài khoản.

Nhà xuất bản Đại học Oxford chọn "Rage Bait" một phần vì tần suất xuất hiện của cụm từ này đã tăng đột biến trong năm qua, nhưng quan trọng hơn, nó phản ánh tâm lý tiêu dùng nội dung của thời đại, nơi hiệu ứng cảm xúc được coi trọng hơn tính chính xác, và sự lan truyền được ưu tiên hơn sự trung thực.

Rage Bait lại trở thành xu hướng hốt bạc?

Trong thời đại bùng nổ thông tin, Rage Bait không chỉ là những bài đăng gây tranh cãi, mà là một chiến thuật lợi dụng tâm lý người dùng để gia tăng tương tác và thu hút sự chú ý. Cảm xúc tiêu cực, đặc biệt là giận dữ, tạo ra phản ứng mạnh mẽ hơn bất kỳ niềm vui nào. Khi người dùng bắt gặp nội dung bất công, xúc phạm hoặc mỉa mai, vùng xử lý cảm xúc trong não bị kích thích, thôi thúc họ tranh luận, phản đối hoặc chia sẻ. Rage Bait khai thác triệt để điều này, biến người dùng thành những "chiến thần công lý", sẵn sàng chỉ trích mọi sai trái.

a2.jpg -0
“Kích động giận dữ” trở thành  từ khóa của năm 2025.

Hơn nữa, thuật toán mạng xã hội ưu tiên nội dung tạo nhiều phản ứng, đặc biệt là phản ứng tiêu cực. Một bình luận chỉ trích mạnh mẽ, một lượt chia sẻ kèm theo lời chửi rủa, hay một biểu tượng phẫn nộ có giá trị gấp nhiều lần lượt “thích” hời hợt. Tương tác càng cao, nội dung càng được đẩy lên, tạo ra vòng xoáy độc hại: Kích động - Tương tác giận dữ - Tăng hiển thị - Kích động người khác. Đây chính là mánh khóe mà Rage Bait khai thác triệt để, biến cơn giận của người dùng thành "tiền tệ" giúp các trang web và tài khoản mạng xã hội thu lợi.

Khác với Clickbait vốn chỉ đánh vào sự tò mò, Rage Bait tạo ra tác động sâu hơn. Clickbait có thể khiến người xem thất vọng, nhưng Rage Bait lại trực tiếp bào mòn trải nghiệm tinh thần, kích thích trạng thái căng thẳng kéo dài. Thực tế cho thấy, chỉ cần một nội dung kích động được lan truyền, một cuộc tranh cãi có thể kéo dài hàng giờ, thậm chí nhiều ngày, khiến người dùng vô tình bị cuốn vào những cuộc xung đột không hồi kết.

Thủ đoạn lợi dụng Rage Bait trên không gian mạng

Rage Bait không chỉ gây nhiễu loạn nhận thức cộng đồng mà còn trở thành đất sống cho các thủ đoạn tội phạm công nghệ cao. Đây là thủ đoạn nguy hiểm, bởi trong trạng thái bị kích động, người dùng rất dễ đánh mất cảnh giác. Lợi dụng giây phút bốc đồng, các đối tượng cài cắm liên kết độc hại vào các bài đăng tranh cãi, dụ người xem truy cập trang web lừa đảo, tải tệp tin chứa mã độc hoặc vô tình cung cấp dữ liệu cá nhân. Chỉ một thao tác cảm tính cũng đủ khiến người dùng trở thành nạn nhân của tấn công mạng mà không hề hay biết.

Tại Việt Nam, Rage Bait xuất hiện dưới nhiều dạng thức và ngày càng tinh vi hơn. Các clip “thảm họa ẩm thực”, thử thách phản cảm hay hành vi miệt thị người khác liên tục được đưa lên mạng với mục đích duy nhất: kích động sự phẫn nộ để thu hút tương tác. Những nội dung này không chỉ làm méo mó môi trường văn hoá số mà còn tạo mảnh đất thuận lợi cho các hành vi lệch chuẩn nảy nở.

Đáng lo ngại hơn, một số tổ chức cực đoan, nhóm thù địch đã lợi dụng Rage Bait để gieo rắc thông tin xấu độc, hướng lái dư luận và làm suy giảm niềm tin của người dân vào chính quyền. Đây là thủ đoạn nguy hiểm, đánh trực tiếp vào cảm xúc thiếu ổn định của công chúng để phát tán thông tin xuyên tạc, số liệu thổi phồng hoặc hình ảnh bị chỉnh sửa, đặc biệt trong các thời điểm nhạy cảm như thiên tai, dịch bệnh hoặc sự kiện chính trị quan trọng. Nếu thiếu tỉnh táo, người dân rất dễ bị cuốn vào dòng chảy thông tin độc hại mà không nhận thức hết tác hại.

Để hạn chế ảnh hưởng của Rage Bait, mỗi người dùng cần chủ động bảo vệ mình trên không gian mạng. Trước khi phản ứng, cần dừng lại kiểm chứng thông tin; đối chiếu với nguồn tin chính thống; tuyệt đối không tham gia tranh luận khi tâm lý đang bị kích động. Cảnh giác với các đường link lạ, không chia sẻ nội dung chưa được xác thực và giữ thái độ bình tĩnh trước thông tin cực đoan.

Sự tỉnh táo của mỗi cá nhân chính là “lá chắn mềm” nhưng vô cùng hiệu quả để xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và không bị dẫn dắt bởi các thủ đoạn thao túng cảm xúc ngày càng tinh vi. 

PV

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…