Tiếng cồng, tiếng chiêng từ đôi tay thiếu nữ Mường Vang càng nghe càng say đắm, giai điệu này cứ dặt dìu nối tiếp giai điệu kia, lúc bay bổng mơ màng, lúc thiết tha lắng đọng, lúc rộn ràng giục giã như sắp đi trẩy hội, lúc lại khoan thai thư thái như cụ bà ngồi bỏm bẻm nhai trầu bên khung cửa voóng.
Chung tay vì cuộc sống cộng đồng
Con đường lầy lội, trơn trượt do mưa lớn dẫn chúng tôi đến với Văn Sơn, một xã vùng sâu cách trung tâm huyện khoảng 10km về phía Bắc. Hay tin có cán bộ trên huyện xuống công tác, từ sáng sớm, nhiều người dân xã Văn Sơn và các xã lân cận đã chờ sẵn. Xuống xe, Thượng tá Vì Thế Dũng - Phó Trưởng Công an huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, vào hội trường, hội ý nhanh với lãnh đạo xã để buổi lễ tặng bò cho bà con diễn ra trang trọng.
Thay mặt Công an huyện Lạc Sơn, anh bày tỏ mong muốn của đơn vị chung tay vì cuộc sống cộng đồng, chia sẻ khó khăn với bà con nhân dân, động viên họ vươn lên thoát nghèo. “Đây là những phần quà nhỏ thể hiện tấm lòng của cán bộ, chiến sĩ Công an huyện. Chúng tôi mong các hộ gia đình được tặng bò sẽ chăm sóc, nuôi dưỡng bò thật tốt, thật khỏe để bò sinh sản, nhân ra nhiều con bò hơn nữa, phục vụ tốt hơn cuộc sống của bà con” - Thượng tá Dũng nói.
Là một trong 3 hộ nghèo được tặng bò giống, bà Bùi Thị Giắt, 73 tuổi, ở xã Yên Phú, không giấu nổi xúc động trước việc làm đầy ý nghĩa của Công an huyện Lạc Sơn. Niềm vui vỡ òa, bà Giắt thay mặt các hộ nhận bò nghẹn ngào cảm ơn các chiến sĩ công an tốt bụng.
Với tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, Công an huyện Lạc Sơn đã phát động phong trào “Chung tay vì cuộc sống cộng đồng”, kêu gọi cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị quyên góp, ủng hộ các hộ nghèo trên địa bàn với hình thức “Tiết kiệm ăn sáng để mua bò giống”.
 |
| Công an huyện Lạc Sơn cấp chứng minh nhân dân cho người dân tại cơ sở. |
Chủ trương của lãnh đạo đơn vị nhận được sự đồng thuận của cán bộ, chiến sĩ. Bởi hầu hết cán bộ, chiến sĩ là người dân tộc, được bà con che chở, đùm bọc, nuôi dưỡng để trưởng thành nên đó còn là trách nhiệm với người dân. Thế rồi, phong trào lan nhanh từ các đội nghiệp vụ đến toàn đơn vị.
Hơn 3 năm qua, cán bộ, chiến sĩ Công an huyện Lạc Sơn đã tiết kiệm ăn sáng, mua được 16 con bò giống trị giá trên 240 triệu đồng tặng cho các hộ nghèo. Việc làm đậm tính nhân văn đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ, lan tỏa ra toàn cộng đồng, nhận được sự ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.
Theo Thượng tá Đoàn Tất Thắng - Trưởng Phòng Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, Công an tỉnh Hòa Bình, mô hình “chung tay vì cuộc sống cộng đồng” của Công an huyện Lạc Sơn được lựa chọn đăng ký mô hình “dân vận khéo” cấp tỉnh.
Điều đáng quý hơn, mỗi cán bộ Công an huyện Lạc Sơn đã biết dành dụm số tiền ít ỏi từ những bữa ăn sáng để góp tiền mua bò giống, hỗ trợ người nông dân nghèo phát triển sản xuất. Từ mô hình đã lan tỏa mạnh mẽ tới khắp các đơn vị công an trong tỉnh với hàng trăm việc làm tốt, việc tử tế trong cộng đồng.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục tham mưu cho Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh Hòa Bình nhân rộng mô hình của Công an huyện Lạc Sơn để có thêm nhiều việc làm ý nghĩa góp phần chia sẻ khó khăn với người dân nghèo trong tỉnh” - Thượng tá Thắng nhấn mạnh.
 |
| Cán bộ Công an đến gia đình làm chứng minh nhân dân cho người già yếu. |
Hiệu quả từ các mô hình tự quản
Là huyện có trên 90% đồng bào dân tộc Mường sinh sống, Lạc Sơn chú trọng các hình thức sinh hoạt cộng đồng để gắn kết đồng bào dân tộc. Giáo dục con cháu ngay từ dòng họ, ổ nhà được các già làng, trưởng bản người dân tộc Mường duy trì qua nhiều thế hệ. Đó là nền tảng để xây dựng và hình thành nhân cách, đạo đức trong mỗi con người. Các cuộc họp dòng họ, ổ nhà là dịp để nhắc nhở, giáo dục con cháu chấp hành tốt các quy định của pháp luật và hương ước của dòng họ.
Dù đã ở cái tuổi “xưa nay hiếm”, song cụ Bùi Văn Chuôm, 84 tuổi, ở xóm Cháy, xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn, vẫn miệt mài với công việc đưa các quy định về an toàn giao thông vào quy ước dòng họ, ổ nhà. Trước đây, trong ổ nhà có nhiều người bị chết và bị thương do tai nạn giao thông. Cái chết của người thân khiến cả gia đình cụ trải qua những ngày tháng đau đớn tột cùng.
Theo phong tục tập quán của địa phương, người chết đường, chết chợ không được làm “ma” trong xóm mà phải mang đi chôn ngay, tránh điều tiếng... Không thể để những người ruột thịt bị thiệt mạng do tai nạn giao thông nữa, cụ Chuôm đã đứng ra tổ chức cuộc họp ổ nhà, lấy ý kiến mọi người để cùng chấp hành tốt các quy định về an toàn giao thông.
Những ý kiến của cụ đều được mọi người lắng nghe và cùng thực hiện. Ổ nhà của cụ có gần 30 hộ sống quây quần ở xóm Cháy. Mỗi năm ổ nhà họp hai lần vào tháng 3 và tháng 9 để triển khai các công việc trong ổ nhà và động viên, giáo dục con cháu. Trong một cuộc họp ổ nhà, cụ Chuôm đề xuất bổ sung vào hương ước quy định về an toàn giao thông, như: đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm, không uống rượu, bia khi tham gia giao thông, không phóng nhanh, vượt ẩu...
 |
| Cán bộ chiến sĩ Công an trao tặng nhà tình nghĩa cho gia đình nghèo. |
Ban đầu, một số người trong dòng họ không đồng tình vì cho rằng những quy định của cụ đưa ra không cần thiết. Cụ kiên nhẫn đến từng nhà để vận động, giảng giải cho mọi người hiểu lợi ích của việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông. Bằng sự quyết tâm, trách nhiệm cùng với uy tín và sự nhiệt tình, mọi người trong ổ nhà hiểu và nghiêm chỉnh chấp hành.
Cụ Chuôm kể: Trước đây, cả ổ nhà với gần 30 hộ, 300 nhân khẩu chỉ có 1 chiếc xe máy thì tới nay đã có trên 100 chiếc xe máy thường xuyên tham gia giao thông. Thế nhưng, từ đầu năm đến nay, cả họ chưa có ai vi phạm pháp luật giao thông bị cảnh sát giao thông xử lý, không có ai mắc các tệ nạn xã hội. Điều này càng làm tăng uy tín và vai trò của ổ nhà với làng xóm.
Tính đến nay, toàn huyện đã nhân rộng được 258 mô hình ổ nhà, dòng họ ở hầu khắp các xóm, bản trong huyện. Ngoài nhân rộng các mô hình ổ nhà, dòng họ tự quản, Lạc Sơn còn kết hợp với việc nhân rộng các mô hình quần chúng tự quản về an ninh, trật tự khác như mô hình “Khu dân cư an toàn về an ninh trật tự”, “Tuổi trẻ huyện Lạc Sơn xung kích trong việc chấp hành các quy định về giao thông đường bộ”, “Hội viên phụ nữ giáo dục con em không vi phạm pháp luật”, Câu lạc bộ phòng, chống tệ nạn ma túy; mô hình “Cựu chiến binh giúp nhau phát triển kinh tế, tích cực tham gia phòng chống tội phạm”... để giáo dục con em, người thân trong dòng họ, gia đình, làng xóm mình bằng những hương ước, quy ước.
 |
| Một buổi cán bộ Công an tiếp nhận súng tự chế do người dân giao nộp. |
Huyện Lạc Sơn duy trì nhiều hình thức tự quản về an ninh, trật tự, như mô hình “Tiếng kẻng bình yên” ở Bình Cảng, “dòng họ tự quản” ở Tân Mỹ, “bó đuốc, cây gậy vây bắt kẻ gian” ở Xuất Hóa... Thông qua hòm thư “tố giác tội phạm” được đặt ở tất cả các xóm trong huyện, người dân đã cung cấp hàng ngàn tin báo, tố giác tội phạm, phục vụ có hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm của cơ quan chức năng.
Chủ công trong phòng ngừa tội phạm
Công an huyện Lạc Sơn là lực lượng nòng cốt đảm bảo an ninh, trật tự với hàng loạt đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm được các anh triển khai. Tỷ lệ điều tra, khám phá các vụ trọng án đạt 100%, nhất là các vụ án giết người, cướp tài sản gây bức xúc dư luận được phá án trong thời gian ngắn, góp phần ổn định tình hình địa bàn.
Vụ mất tích đầy bí ẩn của anh Bùi Văn Nam, 36 tuổi, làm nghề lái xe ô tô dịch vụ khiến gia đình anh hoang mang tột độ. Bà Bùi Thị Hương, 70 tuổi, ở xóm Yên Kim, xã Yên Nghiệp, huyện Lạc Sơn cho biết, con trai bà đi chở khách từ rạng sáng 4-9-2018 chưa về. Bà linh cảm chuyện chẳng lành xảy đến với con trai. Lần theo dấu vết tội phạm, các trinh sát Công an huyện Lạc Sơn và Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh tiến hành thu thập chứng cứ, tài liệu, trích xuất camera đặt dọc tuyến quốc lộ 12B để xác định hướng di chuyển của đối tượng.
Áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ và nguồn tin tố giác tội phạm, đến ngày 11-9-2018, các trinh sát phát hiện chiếc xe ô tô của anh Nam đang cầm cố tại hiệu cầm đồ số 42 Nguyễn Tuân, quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội lấy 20 triệu đồng.
Ngay sau đó, các mũi trinh sát tỏa đi nhiều hướng, ráo riết truy tìm hung thủ. Tập trung điều tra theo hướng các mối quan hệ thân thiết của bị hại, thậm chí cả những đối tượng có tiền án, tiền sự, đối tượng chuyên đâm thuê, chém mướn để thu thập thông tin nghi vấn về đối tượng. Trên cơ sở các tài liệu thu được qua công tác nghiệp vụ và phát động quần chúng tố giác tội phạm, các anh tiến hành khoanh vùng để xác định đối tượng nghi vấn.
Làm việc với chủ hiệu cầm đồ, cơ quan điều tra xác định 2 đối tượng Bùi Văn Hiền, SN 1999 và Bùi Văn An, SN 1997, cùng trú tại xã Thượng Cốc, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình có nhiều biểu hiện nghi vấn. Xác minh nơi đối tượng sinh sống, được biết tên Hiền và An đều nghiện ma túy, có biểu hiện bất minh về thời gian và tiền bạc.
Tiếp tục củng cố chứng cứ, cơ quan điều tra xác định 2 đối tượng chính là hung thủ vụ án giết người, cướp xe ô tô gây rúng động. Các trinh sát được phân công tỏa đi khắp các địa phương truy tìm đối tượng. Nắm chắc di biến động đối tượng, đến chiều 14-9-2018, phát hiện đối tượng Bùi Văn Hiền có mặt ở gia đình, một tổ công tác lập tức xuống địa bàn bắt giữ, áp giải đối tượng về trụ sở Công an huyện Lạc Sơn.
Khai thác “nóng” đối tượng, ban chuyên án xác định đối tượng An đang lẩn trốn ở địa phương. Các trinh sát Công an huyện Lạc Sơn tiếp cận ngôi nhà đối tượng rồi nhanh chóng bắt giữ không để hắn kháng cự. Thông qua lời khai của đối tượng, các trinh sát hình sự đã tìm thấy xác anh Bùi Văn Nam ở khu đồi Hang Núi, thuộc xóm Nhuối, xã Tòng Đậu, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình... Chiến công đặc biệt xuất sắc của ban chuyên án được cấp ủy, chính quyền và các tầng lớp nhân dân khen ngợi.
Trong 5 năm qua, Công an huyện Lạc Sơn đã xác lập và phá thành công 272 vụ án hình sự, bắt 420 đối tượng, tỷ lệ điều tra án đặc biệt nghiêm trọng đạt 100%, giải quyết 92% tin tố giác, tin báo tội phạm, bắt giữ 105 vụ, 201 đối tượng đánh bạc, 82 vụ, 82 đối tượng tàng trữ trái phép chất ma túy, 52 điểm bán lẻ ma túy, bắt, vận động 13 đối tượng truy nã đầu thú...
Với nhiều thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm, Công an huyện Lạc Sơn được lãnh đạo Bộ Công an gửi 2 Thư khen và thưởng “nóng” 20 triệu đồng. Quan trọng hơn, những chiến công, thành tích đó đã giúp cho cuộc sống người dân Mường Vang bình yên, hạnh phúc.
