Đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không chỉ là yêu cầu của công tác mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và công dân yêu nước.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, cuộc đấu tranh này ngày càng diễn ra quyết liệt, phức tạp. Bên cạnh việc nâng cao trình độ lý luận, giữ vững bản lĩnh chính trị, điều rất quan trọng là phải vận dụng đúng đắn phương pháp cách mạng. Thực tiễn lịch sử cho thấy, mục tiêu đúng chỉ có thể đạt kết quả khi được thực hiện bằng phương pháp đúng và chính nhờ có phương pháp cách mạng đúng đắn nên Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta đưa sự nghiệp cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân. Muốn cách mạng thành công phải biết tập hợp lực lượng đông đảo nhất, tranh thủ những người có thể tranh thủ, giáo dục những người còn hạn chế nhận thức, cô lập số ít ngoan cố chống phá. và Đảng ta đã vận dụng sáng tạo nguyên lý đó trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tạo nên sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nhờ đó đã làm nên thắng lợi vĩ đại của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi đoàn kết là cội nguồn của thắng lợi. Người căn dặn: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; thành công, thành công, đại thành công.” Trong Di chúc, Người yêu cầu: “Phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”. Đó không chỉ là yêu cầu về tổ chức mà còn là yêu cầu về phương pháp lãnh đạo, phương pháp ứng xử trong mọi hoạt động cách mạng.
Tư tưởng ấy còn được thể hiện sâu sắc trong tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" khi Người nhấn mạnh phê bình phải nhằm giúp nhau tiến bộ, phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau. Phê bình là để sửa chữa khuyết điểm, củng cố đoàn kết, chứ không phải để hạ thấp uy tín hay phủ nhận con người. Đó cũng là tinh thần nhân văn của truyền thống dân tộc được đúc kết qua câu nói quen thuộc: “Đánh kẻ chạy đi, không đánh người chạy lại”.
Đảng ta tiếp tục kế thừa và phát triển tư tưởng đó trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII và Kết luận số 21-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII đều xác định phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; trong đó, “xây” là nhiệm vụ cơ bản, là mục tiêu chiến lược, lâu dài; “chống” phải kiên quyết, kiên trì, thường xuyên và hiệu quả. Điều đó khẳng định mục tiêu của đấu tranh không chỉ là xử lý vi phạm mà còn là phòng ngừa, giáo dục, cảm hóa và củng cố niềm tin.
Nhìn vào thực tiễn hiện nay có thể thấy, đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân đã tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đó là biểu hiện sinh động của tinh thần trách nhiệm chính trị và lòng yêu nước.
Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng phương pháp đấu tranh ở một số trường hợp vẫn còn những điều cần tiếp tục hoàn thiện. Có người tiếp nhận thông tin chưa được kiểm chứng nhưng đã vội vàng chia sẻ hoặc bình luận; có người sử dụng ngôn từ thiếu chuẩn mực, thiếu tính xây dựng; có trường hợp quy kết khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Những cách làm đó không những làm giảm sức thuyết phục của lập luận mà còn có thể gây tổn hại đến khối đoàn kết, thậm chí vô tình tạo điều kiện để các thế lực thù địch xuyên tạc, kích động.
Đấu tranh tư tưởng trước hết là cuộc đấu tranh bằng chân lý. Chân lý phải được bảo vệ bằng sự thật, bằng lập luận khoa học, bằng cơ sở pháp lý và bằng văn hóa ứng xử. Không thể lấy cảm tính thay cho chứng cứ, càng không thể lấy sự quy chụp thay cho kết luận của tổ chức có thẩm quyền.
Đấu tranh tư tưởng trước hết là cuộc đấu tranh bằng chân lý. Chân lý phải được bảo vệ bằng sự thật, bằng lập luận khoa học, bằng cơ sở pháp lý và bằng văn hóa ứng xử. Không thể lấy cảm tính thay cho chứng cứ, càng không thể lấy sự quy chụp thay cho kết luận của tổ chức có thẩm quyền.
Điều quan trọng nữa là phải phân hóa đúng đối tượng. Những người cố tình chống phá Đảng, Nhà nước, xâm hại lợi ích quốc gia, dân tộc phải bị kiên quyết đấu tranh và xử lý theo pháp luật. Nhưng đối với những người do thiếu thông tin, nhận thức chưa đầy đủ hoặc vô tình lan truyền thông tin sai lệch thì cần kiên trì giải thích, thuyết phục, giúp họ nhận rõ bản chất vấn đề. Đối với những người đã nhận ra thiếu sót, cầu thị tiếp thu, chủ động sửa chữa, càng cần ghi nhận sự chuyển biến tích cực, động viên họ tránh sai lầm mà tiếp tục đóng góp sức mình cho xã hội. Chính cách ứng xử đó mới thể hiện đầy đủ bản chất nhân văn và sức cảm hóa của chế độ ta.
Trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái cũng cần quán triệt nguyên tắc khách quan, toàn diện. Phản bác một quan điểm sai không đồng nghĩa với phủ nhận toàn bộ con người; phê bình một tác phẩm không đồng nghĩa với phủ nhận toàn bộ tác giả. Mọi đánh giá đều phải dựa trên chứng cứ, trên quy định của pháp luật và kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Đó cũng là yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng.
Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh, mọi thắng lợi đều bắt nguồn từ việc biết tập hợp lực lượng, biết đoàn kết, biết phân hóa đối tượng và biết cảm hóa con người. Trong điều kiện mới, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Bảo vệ nền tảng không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn đòi hỏi phương pháp đúng: Kiên quyết về nguyên tắc nhưng mềm dẻo trong ứng xử; kiên định lập trường nhưng giàu sức thuyết phục; đấu tranh bằng lý lẽ, bằng chứng cứ và pháp luật; lấy giáo dục, cảm hóa làm mục tiêu, lấy đại đoàn kết toàn dân tộc làm sức mạnh.
Đó chính là sự vận dụng sáng tạo phương pháp cách mạng của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong giai đoạn hiện nay; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân và tăng cường sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
