Chiều 20/7, tại Hà Nội, Bộ Công an phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tổng kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 - 2026 và ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2031.
Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an và PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đồng chủ trì lễ tổng kết.
Cùng dự buổi lễ có GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; GS. TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương cùng đại biểu tới từ các bộ, ngành Trung ương, các nhà khoa học, chuyên gia.
Về phía Bộ Công an, có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng: Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Trung tướng Đặng Hồng Đức cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an, các trường, học viện trong Công an nhân dân (CAND).
Kết nối trí tuệ lý luận với thực tiễn Công an
Theo báo cáo tổng kết, sau 5 năm thực hiện Chương trình phối hợp công tác giữa Bộ Công an và Hội đồng Lý luận Trung ương giai đoạn 2021 - 2026, hoạt động phối hợp nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và xây dựng lực lượng CAND.
Hai cơ quan đã phối hợp nghiên cứu, xây dựng nhiều báo cáo khoa học, báo cáo tư vấn chuyên sâu về an ninh, trật tự, góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ xây dựng, hoàn thiện các chủ trương, đường lối, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước; tham gia đóng góp vào các văn kiện, nghị quyết, chiến lược, đề án quan trọng liên quan đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.
Một trong những kết quả nổi bật là việc kết nối thế mạnh nghiên cứu lý luận của Hội đồng Lý luận Trung ương với tri thức, kinh nghiệm thực tiễn phong phú của lực lượng CAND. Qua đó, nhiều vấn đề lý luận về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng “thế trận lòng dân”, thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân; ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống được nghiên cứu, bổ sung và phát triển.
Công tác nghiên cứu cũng tập trung làm rõ vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia; mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; giữa xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh ở cơ sở với phát huy sức mạnh của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Nhiều kinh nghiệm từ thực tiễn công tác Công an được khái quát thành những luận điểm có giá trị, góp phần nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước.
Trong lĩnh vực xây dựng lực lượng, chương trình phối hợp đã góp phần nghiên cứu, làm rõ những yêu cầu mới đối với tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động, công tác cán bộ và xây dựng bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, văn hóa ứng xử, trách nhiệm phục vụ nhân dân của cán bộ, chiến sĩ trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế. Các vấn đề mới như an ninh dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh con người và những thách thức an ninh phi truyền thống cũng từng bước được đưa vào chương trình nghiên cứu có trọng tâm, trọng điểm.
Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo và các ý kiến tại hội nghị cũng chỉ ra một số hạn chế cần sớm khắc phục. Một số nhiệm vụ nghiên cứu có lúc chưa theo kịp tốc độ vận động nhanh của tình hình; công tác tổng kết thực tiễn ở một số lĩnh vực, địa bàn, chuyên đề chưa thật sâu; cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu, kết quả nghiên cứu chưa thường xuyên, đồng bộ. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu lý luận, quản trị tri thức, dự báo chiến lược chưa tương xứng với yêu cầu; đội ngũ chuyên gia đầu ngành ở một số lĩnh vực mới, khó, liên ngành còn thiếu.
Để lý luận đi trước thực tiễn
Theo Quyết định số 214-QĐ/TW của Bộ Chính trị, Hội đồng Lý luận Trung ương hiện được đặt trong hệ thống tổ chức của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Đây là điều kiện để tăng cường kết nối chặt chẽ hơn lực lượng và nguồn lực nghiên cứu, đào tạo, tổng kết thực tiễn; đồng thời mở ra nền tảng mới để nâng tầm quan hệ phối hợp giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Bộ Công an.
Chương trình phối hợp giai đoạn mới tập trung đổi mới công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn cả về tư duy, nội dung, phương pháp và cơ chế tổ chức thực hiện; nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước; tăng cường phối hợp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu lý luận chất lượng cao và đẩy mạnh chuyển đổi số trong nghiên cứu, quản trị tri thức.
Hai cơ quan sẽ phối hợp luận giải những vấn đề mới phát sinh, cung cấp kịp thời các luận cứ khoa học phục vụ Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; gắn nghiên cứu lý luận với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới. Cùng với đó là tăng cường số hóa tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu tổng kết thực tiễn, thư viện số, nền tảng trao đổi học thuật và kho tri thức số dùng chung, từng bước khắc phục tình trạng dữ liệu nghiên cứu còn phân tán.
Phát biểu tại lễ tổng kết, Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định: Những quan điểm, chủ trương của Đảng đang mở ra không gian rất mới, đầy sáng tạo và thách thức đối với các nhà nghiên cứu lý luận CAND, đồng thời cũng là mảnh đất nhiều tiềm năng cho phối hợp giữa Bộ Công an và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Yêu cầu nghiên cứu, phát triển hệ thống lý luận về an ninh quốc gia và bảo vệ an ninh quốc gia, tạo nền tảng đưa công tác bảo đảm an ninh, trật tự hoàn thành sứ mệnh trong kỷ nguyên mới, đó là không chỉ là bảo vệ, bảo đảm, mà phải tạo nền tảng cho thành công của phát triển, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương chiến lược của Đảng, đang rất cấp thiết.
Để chương trình phối hợp giữa hai cơ quan đóng góp ngày càng hiệu quả thực hiện các chủ trương của Đảng, đồng chí Bộ trưởng đề nghị nâng tầm phối hợp nghiên cứu lý luận giữa hai cơ quan, lấy kết quả kiến nghị với Đảng, Nhà nước và việc luận giải những vấn đề mới trong tư duy, nhận thức về an ninh quốc gia làm tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu quả phối hợp. Những vấn đề lớn, khó như học thuyết an ninh quốc gia Việt Nam, nghệ thuật bảo vệ an ninh quốc gia, nghệ thuật bảo đảm trật tự, an toàn xã hội cần được xây dựng thành chương trình, kế hoạch nghiên cứu cụ thể, sớm tạo ra kết quả và sản phẩm rõ ràng.
Mỗi nhiệm vụ phối hợp phải trả lời được ít nhất ba câu hỏi:
* Phục vụ vấn đề chiến lược nào?
* Cung cấp luận cứ cho cấp nào?
* Sản phẩm được sử dụng vào việc gì?
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy, nội dung và phương thức phối hợp, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ: Trong kỷ nguyên mới, nghiên cứu lý luận không thể chậm hơn thực tiễn mà phải đi trước một bước; không thể chỉ dừng lại ở tổng hợp, mô tả, giải thích những gì đã diễn ra. Lý luận phải phát hiện sớm vấn đề mới, nhận diện đúng bản chất, dự báo xu hướng, đề xuất giải pháp và chuyển hóa thành định hướng, chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, chiến lược, đề án, kế hoạch hành động cụ thể.
Theo đồng chí Bộ trưởng, cần chuyển từ tư duy nghiên cứu từng đề tài riêng lẻ sang các chương trình nghiên cứu chiến lược; từ tổng kết thực tiễn mang tính sự vụ sang tổng kết có khả năng khái quát thành lý luận; từ sản phẩm khoa học thuần túy sang sản phẩm tư vấn, kiến nghị có địa chỉ sử dụng, phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo và hoạch định chính sách. Chương trình phối hợp phải được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, có kế hoạch hằng năm, sản phẩm cụ thể, tiến độ rõ ràng và có cơ chế kiểm tra, đánh giá, sử dụng kết quả nghiên cứu.
Phải coi thực tiễn là nguồn sống của lý luận!
“Không tổ chức nghiên cứu, hội thảo, tọa đàm theo phong trào. Mỗi nhiệm vụ phối hợp phải trả lời được ít nhất ba câu hỏi: phục vụ vấn đề chiến lược nào, cung cấp luận cứ cho cấp nào và sản phẩm được sử dụng vào việc gì?”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Cùng với đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang đề nghị tiếp tục phối hợp nghiên cứu, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động nhận diện sớm các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng và truyền thông xã hội; xây dựng những luận cứ sắc bén, thuyết phục, có khả năng lan tỏa. Hai cơ quan cần quan tâm hình thành đội ngũ “bút chiến”, những chuyên gia và người có tầm ảnh hưởng trên không gian mạng, góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Công tác tổng kết thực tiễn cần hướng mạnh về cơ sở, địa bàn chiến lược, lĩnh vực và mô hình mới gắn với hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Các mô hình bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở; xây dựng lực lượng Công an cấp xã; thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”; phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm liên quan tài chính, tiền tệ, ma túy mới và tội phạm xuyên quốc gia cần được khảo sát, tổng kết, khái quát kịp thời. Đồng chí Bộ trưởng nhấn mạnh: Phải coi thực tiễn là nguồn sống của lý luận.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy sắc bén, phương pháp hiện đại, am hiểu thực tiễn, có năng lực nghiên cứu liên ngành, ngoại ngữ, công nghệ và khả năng đối thoại học thuật; từng bước hình thành mạng lưới chuyên gia lý luận có khả năng đảm nhiệm các nhiệm vụ nghiên cứu chiến lược, dài hạn, phục vụ trực tiếp yêu cầu lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an.
Tại hội nghị, lãnh đạo Bộ Công an và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã ký Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2026 - 2031. Hội đồng Lý luận Trung ương là đầu mối phối hợp với Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an xây dựng kế hoạch hằng năm, điều phối, đôn đốc triển khai; văn phòng hai cơ quan theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện chương trình.
