Khẳng định triết lý “Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác”

Tái diễn luận điệu xuyên tạc tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam

Thời gian qua, bất chấp những thành quả trong thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta, một số tổ chức quốc tế cố tình đưa ra những nhận định sai lệch về tình hình tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam.

Để lan truyền các luận điệu nêu trên, các thế lực thù địch triển khai nhiều phương thức tuyên truyền có tính hệ thống trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Twitter, YouTube, Zalo, TikTok, Instagram, WhatsApp, WeChat…

Họ vu cáo, suy diễn rằng Việt Nam “có hai chính sách tôn giáo” và “không có tự do tôn giáo”; xuyên tạc Luật Tín ngưỡng, tôn giáo của Việt Nam tạo ra cơ sở pháp lý để “đàn áp, bóp nghẹt tôn giáo”, “là bước thụt lùi về tự do tôn giáo”…

Một trong những thủ đoạn thường được các thế lực thù địch, phản động sử dụng là khai thác, trích dẫn hoặc diễn giải theo hướng phiến diện các báo cáo của một số tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ có định kiến về tình hình nhân quyền, tự do tôn giáo ở Việt Nam.

Từ đó gán ghép, so sánh, đối chiếu theo hướng ca ngợi tự do tôn giáo ở Mỹ và các nước phương Tây rồi cho rằng tôn giáo ở các nước này được tự do hoạt động, “là hình mẫu”; cho rằng tất cả các hoạt động tôn giáo đều không phải xin phép chính quyền vì đây là quyền tự do của công dân, chính quyền không can thiệp vào các hoạt động tôn giáo, từ đó tìm cách quy kết việc quản lý ở Việt Nam là “kìm kẹp, o ép”.

Các đối tượng đã đánh tráo bản chất, dẫn chứng những vụ việc cơ quan chức năng xử lý do những cá nhân này vi phạm pháp luật, phạm tội để vu cáo Việt Nam không tuân thủ Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền 1948 và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, xuyên tạc Nhà nước đàn áp tôn giáo, hạn chế, phân biệt đối xử với người có tôn giáo, bắt giữ những người biểu tình ôn hoà đòi “tự do tín ngưỡng”, “tự do thờ phụng”; đòi Đảng, Nhà nước Việt Nam phải để các tôn giáo độc lập, không chịu sự quản lý của Nhà nước.

Họ còn đưa ra yêu sách đòi xóa bỏ tổ chức Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ủy ban đoàn kết Công giáo; đòi công nhận hoạt động của các tổ chức như Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, Tin lành Đềga...

Các đối tượng còn rêu rao Nhà nước Việt Nam “lợi dụng chính sách tự do tôn giáo để phục vụ mục đích chính trị”, từ đó gán ghép khái niệm “quốc doanh hóa tôn giáo”, cho rằng Đảng, Nhà nước biến các tổ chức tôn giáo thành một bộ phận của hệ thống chính trị, làm mất tính độc lập của tôn giáo. Những luận điệu này còn gây mất đoàn kết giữa các tôn giáo với nhau và phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Những thủ đoạn trên không mới và cần phân biệt rạch ròi: Niềm tin tôn giáo chân chính luôn được tôn trọng, bảo đảm nhưng việc lợi dụng tôn giáo để làm trái pháp luật, kêu gọi bạo lực, kích động hận thù, chống phá chế độ là hành vi phải bị lên án, xử lý. Điều đáng nói là sự lặp đi lặp lại những định kiến trên sẽ khiến cho một bộ phận quần chúng nhân dân, nhất là đồng bào theo đạo bị ảnh hưởng tới niềm tin, nhất là thủ đoạn kích động tư tưởng ly khai, tự trị, đòi thành lập “nhà nước riêng”, “tôn giáo riêng”.

Minh chứng khẳng định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam

Đảng, Nhà nước Việt Nam vẫn từng bước hoàn thiện thể chế, tổ chức thực hiện bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền con người, trong đó có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào; các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật; Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; không ai được xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật”.

Nếu như trước đây, nhiều hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo chủ yếu diễn ra trực tiếp tại cơ sở thờ tự, cơ sở tín ngưỡng hoặc địa điểm sinh hoạt tập trung thì ngày nay cùng với sự bùng nổ của công nghệ số, nhiều nội dung liên quan đến thông tin, kết nối, truyền bá, tổ chức sinh hoạt, tương tác cộng đồng đã mở rộng lên không gian mạng.

Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) đã được thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản dưới luật, các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo được ban hành tương đối đầy đủ, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.

Nhiều chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá khung pháp lý hiện nay về cơ bản tương thích với các chuẩn mực quốc tế về quyền con người trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, vừa bảo đảm quyền tự do, vừa quy định rõ trách nhiệm không được lợi dụng tôn giáo để kích động bạo lực, chia rẽ dân tộc, xâm hại lợi ích cộng đồng.

Đặc điểm đáng chú ý không phải là có bao nhiêu tôn giáo mà là việc các tôn giáo cùng chung sống, đồng hành dân tộc, tham gia các hoạt động an sinh xã hội, từ thiện, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Bên cạnh đó, hàng năm nước ta diễn ra khoảng hơn 500 lễ hội tôn giáo. Những ngày lễ trọng của các tôn giáo được tổ chức với quy mô ngày một lớn, thu hút nhiều tín đồ và người dân tham dự. Trong đó, Lễ Phật đản là một trong những ngày lễ lớn được tổ chức hằng năm vào ngày rằm tháng tư âm lịch để kỷ niệm ngày Đức Phật ra đời. Đây không chỉ là hoạt động sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng trong cộng đồng của đồng bào có đạo mà còn đang trở thành ngày hội thu hút đông đảo người dân tham gia; thể hiện sự đoàn kết dân tộc, thống nhất ý chí và nguyện vọng của người dân.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo, các tổ chức tôn giáo còn là lực lượng quan trọng trong các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội: xây nhà tình nghĩa, nuôi dạy trẻ mồ côi, người già neo đơn, khám chữa bệnh miễn phí, hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai, dịch bệnh… Vai trò “đồng hành cùng dân tộc” của tôn giáo đã trở thành một nét đặc thù của đời sống tôn giáo Việt Nam. Những nỗ lực và thành tựu của Việt Nam về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho người dân được cộng đồng quốc tế thừa nhận rộng rãi.

Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn là điểm đến được các tổ chức tôn giáo lớn trên thế giới lựa chọn làm nơi tổ chức các sự kiện, các lễ kỷ niệm như sự kiện Tổng hội dòng Đa Minh thế giới (năm 2019), Liên Hội đồng Giám mục Á châu (2023). Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc năm 2025 tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, có trên 80 quốc gia cùng hơn 10.000 phật tử tham dự.

Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (7/11/1981 - 7/11/2026). Đại hội là dịp để tăng ni, phật tử nhìn lại những đóng góp của Phật giáo Việt Nam đối với đất nước, phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp, đồng hành cùng dân tộc.

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử, đất nước Việt Nam đã phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách. Tuy nhiên, bằng ý chí, nghị lực và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vượt qua mọi khó khăn, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Trong những thành tựu chung đó có sự đóng góp xứng đáng của các tổ chức tôn giáo, các chức sắc tôn giáo đã chung sức, đồng lòng vì sự phát triển của đất nước.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, với triết lý “Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác” và truyền thống “Hộ quốc, an dân”, Phật giáo đã được đông đảo người dân đón nhận, tin theo; có nhiều ảnh hưởng tích cực trong đời sống xã hội, góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Trước đó, ngày 14/10/2026, tại Giáo phận Xuân Lộc tổ chức đại lễ khánh thành và cung hiến Đền thánh trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi (nhà thờ Núi Cúi). Sự kiện thu hút hàng vạn giáo dân và du khách tham dự. Giáo phận Xuân Lộc được thành lập ngày 14/10/1965, tách từ Tổng giáo phận Sài Gòn, có hơn 1,1 triệu giáo dân, là nơi có người theo đạo Công giáo nhiều nhất Việt Nam. Lễ cung hiến Đền thánh Đức Mẹ Núi Cúi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 61 năm thành lập giáo phận.

Nhìn vào đời sống xã hội hiện nay, Việt Nam thực sự là một “bảo tàng tôn giáo sống” với sự hiện diện hòa hợp của Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao Đài, Hòa Hảo, Hồi giáo, tín ngưỡng thờ Mẫu, thờ Thành hoàng… Điều đó cho thấy, Đảng và Nhà nước ta đã luôn tạo điều kiện để nhân dân được tự do tham gia các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng; tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động đúng tôn chỉ mục đích và Hiến pháp, pháp luật. Thực tiễn đó là những minh chứng sinh động, trái ngược với các luận điệu vu cáo, chỉ trích của các thế lực xấu.