“U mộng ảnh” và hai người đẹp hút hồn tôi

Nói đến thi nhân, mặc khách, không thể không nói đến người đẹp. Cũng như nói đến mùa xuân không thể không nói đến hoa. Tôi đọc "U mộng ảnh" của Trường Trào do Nguyễn Hiến Lê dịch và lấy làm thích thú vô cùng.

"Lòng yêu hoa mà yêu mỹ nhân thì tất có cái thú riêng; lấy lòng yêu mỹ nhân mà yêu hoa thì thêm cái tình và thêm lòng nâng niu… Mỹ nhân hơn hoa ở chỗ biết nói; hoa hơn mỹ nhân ở chỗ tỏa hương. Nếu không được cả hai thì bỏ hương mà lựa biết nói. Thường hoa đẹp thì không thơm, cánh nhiều tầng thì không thành trái…" (trích U mộng ảnh).

Đọc xong "U mộng ảnh", tôi lại nhớ tới những người đẹp mà tôi đã gặp. Và tôi muốn kể với các bạn về hai người đẹp nhất thế giới và hai người đẹp Việt Nam mà tôi muốn nói… Người đẹp nhất thế giới qua mọi thời đại có lẽ là tượng Thần Vệ Nữ Venus. Tôi đã đến Bảo tàng Luvơr ở Paris của nước Pháp mấy lần để chiêm ngưỡng nàng. Tượng Thần Vệ Nữ cao 1mét 64, vòng ngực 94cm, vòng eo 71cm, vòng mông 96cm.

Tượng thần Vệ Nữ.
Tượng thần Vệ Nữ.

Một người đẹp cao 164cm mà vòng eo đến 71cm, nếu chỉ tính theo vẻ đẹp nhân trắc học, bây giờ có thi hoa hậu Việt Nam chắc phải trượt từ vòng ngoài, vì bây giờ những cô gái đẹp vào vòng chung kết không có ai vòng eo đến 71cm.  Tôi còn nhớ giây phút chuẩn bị đăng quang tại cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm 1992 tổ chức ở nhà thi đấu Phan Đình Phùng (TP Hồ Chí Minh), khi người dẫn chương trình hỏi: “Theo các bạn, ai sẽ là hoa hậu?", trên bốn ngàn khán giả có mặt trong hội trường đồng thanh hô to "Vi Thị Đông! Vi Thị Đông!". Nhưng năm đó Hà Kiều Anh mới là hoa hậu, còn Vi Thị Đông chỉ là Á hậu một vì vòng eo của cô 70cm!

Nhưng hai người đẹp Việt Nam mà tôi muốn nói đến trong bài viết này mang đến cho tôi những cảm xúc hoàn toàn khác lạ… Dạo đó hội thi Người đẹp Đồng bằng sông Cửu Long, chuẩn bị cho cuộc thi hoa hậu Việt Nam năm 1996 do Báo Tiền Phong tổ chức diễn ra ở thành phố Cần Thơ. Lần đó, tôi bị sốt mấy hôm. Toàn thân đau ê ẩm, mệt rã rời.

Buổi chiều, trước hôm diễn ra đêm chung kết người đẹp miền Tây, tôi cố gắng gượng dậy đến nhà hát, nơi sẽ diễn ra cuộc thi. Tôi và Nghệ sỹ Nhân dân Trà Giang đều tham gia Ban giảm khảo. Chiều ấy, chúng tôi dành thời gian tiếp xúc với thí sinh. Khi một thí sinh tên là Hồng Yến bước vào, cả tôi và chị Trà Giang đều sững người.

Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ… Hồng Yến mặc một chiếc váy ngắn màu đen, áo thun màu đỏ để lộ đôi chân dài thẳng tắp và đôi vai trần thon thả, trắng ngần. Chưa bao giờ tôi nhìn thấy một cô gái đẹp như thế, trong ngọc, trắng ngà. Từ gương mặt đến thân hình tất cả đều tuyệt mỹ. Lúc bấy giờ tôi như quên đi tất cả. Quên đi cái nóng, cái mệt, cái oi bức,  quên đi mình đang bị cảm sốt. Thật lạ lùng, tôi thấy mình khỏe hẳn, như có phép mầu. Đến nỗi, chị Trà Giang thốt lên ngạc nhiên: "Anh khỏi cảm rồi hả?".

Ngồi viết những dòng này, tôi thử điểm lại hàng ngàn người đẹp mà tôi đã gặp suốt trong 20 năm làm Trưởng ban Tổ chức, Trưởng ban Giám khảo các cuộc thi hoa hậu Việt Nam, hoa hậu Thế giới người Việt và làm giám khảo các cuộc thi Hoa hậu Quốc tế. Nói thực lòng và thực sự xin lỗi các Hoa hậu Việt Nam, các người đẹp, kể cả các hoa hậu thế giới, hoa hậu các nước như Thái Lan, Anh, Nga, Mỹ… mà tôi đã gặp… tôi chưa thấy ai có vẻ đẹp hình thể tuyệt mỹ như Hồng Yến.

Có thể là tôi chủ quan chăng?

Hay vì tôi là một nhà thơ, nên bị ám ảnh…

Hồng Yến -người đẹp đồng bằng sông Cửu Long năm 1996.
Hồng Yến -người đẹp đồng bằng sông Cửu Long năm 1996. 

Tôi liền nhớ lại truyện ngắn nổi tiếng của văn hào Sêkhốp "Hai người đẹp". Quả thật, hệt như nhà văn đã tả trong câu chuyện của mình. Nếu có một đôi mắt tuyệt đẹp trên đời này thì đó là đôi mắt của Hồng Yến. Nếu có một làn da, một đôi chân, một đôi tay, một mái tóc… một thân hình gọi là tuyệt mỹ trên đời này thì đó là đôi mắt, đôi tay, đôi chân, làn da, thân hình của Hồng Yến. Tôi và chị Trà Giang rất mừng vì ngỡ đã tìm ra hoa hậu.

Cuộc thi Người đẹp Đồng bằng sông Cửu Long lần đó Hồng Yến đoạt giải hoa khôi. Nhưng, tại cuộc thi Hoa hậu toàn quốc năm đó (năm 1996) Hồng Yến chỉ đoạt giải Á hậu, vì phần trả lời ứng xử Hồng Yến  có phần ngắc ngứ.

Sau lần đó, một phóng viên của báo cho tôi hay là đã về tận nhà Hồng Yến

tìm hiểu để viết bài. Hồng Yến quê Bến Tre, ở một làng rất xa thị xã. Người phóng viên kể rằng vào nhà Yến phải vác xe đạp, lội qua cánh đồng ngập nước… Bố mẹ Hồng Yến làm ruộng. Nhưng từ nhỏ, Hồng Yến đã được bố mẹ sắm cho một cái máy khâu nên không phải lội ruộng cấy, gặt, chân lấm tay bùn như nhiều cô gái ở đây. Cũng dễ hiểu vì sao Hồng Yến chưa có đủ kiến thức ứng xử cho một cuộc thi lớn. Chúng tôi hy vọng qua hai năm, Hồng Yến có đủ thời gian trau dồi kiến thức để có thể trở thành Hoa hậu cho cuộc thi lần sau vì Hồng Yến lúc đó mới bước sang tuổi 17 (quy chế thi người đẹp lúc đó quy định lứa tuổi thí sinh dự thi từ 16 đến 28 tuổi).

Bởi vậy, cuộc thi Người đẹp Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ ba tổ chức ở Cần Thơ, chuẩn bị cho cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm 1998, tôi và chị Trà Giang bàn nhau mời Hoa khôi Hồng Yến đến giao lưu trong đêm chung kết người đẹp miền Tây. Đó cũng là dịp để chúng tôi kiểm tra kiến thức của Hồng Yến, chuẩn bị cho Hồng Yến đến với cuộc thi Hoa hậu toàn quốc năm 1998 vì tin rằng lần này Hồng Yến sẽ giành ngôi Hoa hậu và Ban Tổ chức sẽ cử cô đi thi Hoa hậu Thế giới cùng năm. Chúng tôi ở khách sạn Cần Thơ.

Chị Trà Giang, sau khi trò chuyện với Hồng Yến, bảo tôi: "Anh giúp  Hồng Yến một số kiến thức cho đêm giao lưu". Chúng tôi sang phòng của Hồng Yến, trao đổi một số kiến thức về ứng xử cho đêm giao lưu. Hồng Yến bảo để em lấy giấy bút ghi lại. Hồng Yến rất chịu khó lắng nghe, ghi chép tỉ mỉ những gợi ý của tôi và chị Trà Giang.

Trước giờ ăn cơm, tôi và chị Trà Giang phỏng vấn thử Hồng Yến. Hồng Yến trả lời trôi chảy. Tôi nghĩ buổi giao lưu của Hoa khôi Hồng Yến với khán giả chắc sẽ thành công. Thế nhưng, trước giờ ra hội trường cho đêm chung kết, tôi và chị Trà Giang lại phỏng vấn Hồng Yến một lần nữa, Hồng Yến trả lời ngắc ngứ… Cô đỏ mặt bảo: "Em hổng nhớ nữa, quên hết trọi rồi …".

Buổi giao lưu lần đó diễn ra không được như mong muốn! Có thể vì Hồng Yến còn quá trẻ, ít tiếp xúc với mọi người nên thiếu bình tĩnh. Cũng có thể Hồng Yến còn thiếu một nền tảng kiến thức cần thiết cho những cuộc thi lớn. Biết làm sao được, trời không cho ai tất cả! Cuộc thi Hoa hậu năm đó (1998), Hồng Yến quyết định không tham gia.

Cũng phải. Để cô vẫn giữ danh hiệu Á hậu mãi tới sau này. Nhưng, không hiểu sao, mỗi lần nhớ tới Hồng Yến, trong tôi lại rung lên những cảm xúc tuyệt vời về cái đẹp, về sự trong trắng, hồn nhiên của những người con gái Việt Nam. Trong tôi vẫn giữ mãi cái cảm giác bị hút hồn như khi lần đầu tiên tôi nhìn thấy Hồng Yến!

Cuộc thi Hoa hậu toàn quốc năm 1992, vòng chung kết được tổ chức tại Nhà thi đấu Phan Đình Phùng, thành phố Hồ Chí Minh. Một tuần trước đó, đài truyền hình thành phố chiếu hình ảnh cuộc thi người đẹp các tỉnh phía Bắc. Có lẽ, đây là lần đầu tiên, người dân Sài Gòn được xem các người đẹp "Bắc Kỳ", nên cả Sài Gòn náo động lên vì họ thấy người Bắc đẹp quá!

Hoa hậu Hà Kiều Anh thập niên 90.
Hoa hậu Hà Kiều Anh thập niên 90.

Lần đó, ban đại diện của báo tại Thành phố Hồ Chí Minh bị "bao vây" bởi hàng ngàn người đến mua vé… Chưa bao giờ tôi thấy người dân ở đây háo hức với cuộc thi hoa hậu đến như vậy. Đi đâu cũng thấy người dân bàn tán, mong đợi… Nhà thi đấu Phan Đình Phùng có trên 4 ngàn chỗ ngồi, không đủ cho mấy chục ngàn con người đến xem, chúng tôi phải dựng nhiều màn ảnh rộng phía ngoài để truyền hình ảnh đêm chung kết, phục vụ hàng chục ngàn người dân ở đây…

Lần đó Hà Kiều Anh đăng quang Hoa hậu, Á hậu một là Vi Thị Đông. Trong 10 cô gái đẹp nhất có một người mà cả tôi và nhạc sỹ Trịnh Công Sơn đều bị hút hồn… Đó là Mạc Lê Đan Thanh.

Lúc đó thí sinh họ Mạc đang là sinh viên Đại học Y khoa thành phố Hồ Chí Minh. Khác với vẻ đẹp của Hồng Yến với mọi số đo đều chuẩn mực, Mạc Lê Đan Thanh có thân hình mảnh mai, nhỏ nhắn, cái nhìn e lệ, dịu dàng…

Tôi cảm thấy cô gái họ Mạc không phải đang đi mà như đang lướt nhẹ trên sân khấu như một làn gió thoảng… Mọi cử chỉ, lời nói, ánh mắt, bước đi… của Mạc Lê Đan Thanh đều sinh động, thông minh, dịu dàng, đầy sức cuốn hút. Thật khó mà diễn tả được cảm xúc của tôi cũng như Trịnh Công Sơn.

Cả hai chúng tôi đều cảm nhận sâu sắc rằng, nếu chọn riêng cho mình một người đẹp, một hoa hậu theo tiêu chí của thi nhân, cả hai chúng tôi chỉ có thể chọn Mạc Lê Đan Thanh chứ không phải ai khác!

Bây giờ, người nhạc sỹ tài hoa Trịnh Công Sơn đã về cõi vĩnh hằng. Tôi cũng không biết hai người đẹp hút hồn đó bây giờ ra sao? Từ lâu rồi, tôi đã không gặp họ. Hai người đẹp mà tôi vừa kể tuy không trở thành Hoa hậu Việt Nam nhưng với tôi đó là những cô gái đẹp hút hồn… Vẻ đẹp của con người, nhất là người thiếu nữ thật khó kiếm tìm, thật muôn hình,  muôn vẻ, thật mong manh… Đến như Thần Vệ Nữ còn chưa hoàn thiện như mong muốn của chúng ta, huống chi là con người… Bởi vậy chúng ta phải luôn biết nâng niu, gìn giữ, nói như người xưa "Mua được một chậu hoa đẹp còn nâng niu, thương tiếc, huống là đối với một "Đóa hoa biết nói"  (Trích từ "U mộng ảnh" của Trương Trào - Nguyễn Hiến Lê dịch).

Viết lại tại nhà vườn Sóc Sơn, 2015.

Dương Kỳ Anh-Xuân 2016

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).