Tuyên bố 6 điểm của Trung Quốc về vấn đề tại Syria

Theo đó, Trung Quốc hối thúc các chính phủ và tất cả các bên liên quan ngừng ngay lập tức và vô điều kiện các hành động bạo lực, đặc biệt là các hành động nhằm vào dân thường. Chính phủ Syria và các lực lượng đối lập ngay lập tức cần tiến hành đối thoại chính trị toàn diện mà không đi kèm các điều kiện tiên quyết, thông qua trung gian là đặc phái viên của Liên hợp quốc và Liên đoàn Arab (AL).

Bắc Kinh ủng hộ Liên hợp quốc đóng vai trò lãnh đạo trong việc điều phối các hoạt động cứu trợ nhân đạo, đồng thời phản đối mọi hành động can thiệp vào công việc nội bộ của Syria dưới chiêu bài nhân đạo.

Ngoài ra, Trung Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Syria; tôn trọng quyền của người dân Syria được lựa chọn hệ thống chính trị và con đường phát triển của đất nước mình.

Trung Quốc không ủng hộ các hành vi can thiệp quân sự hay thúc đẩy thay đổi chế độ tại Syria và tin rằng việc sử dụng các biện pháp đe dọa hay trừng phạt không giúp chấm dứt cuộc khủng hoảng tại Syria .

Bắc Kinh hoan nghênh việc Liên hợp quốc và AL bổ nhiệm đặc phái viên về Syria, đồng thời ủng hộ những nỗ lực tích cực mà các nước Arab và AL đang thực hiện nhằm thúc đẩy một giải pháp chính trị cho vấn đề Syria.

Trung Quốc và Nga cho rằng, các dự thảo nghị quyết do phương Tây trình lên Hội đồng bảo an Liên hợp quốc chỉ nhằm công kích một bên trong cuộc xung đột ở Syria thay vì phải chỉ trích cả hai bên.

Bắc Kinh và Moskva tin rằng, việc phương Tây đứng về một bên trong cuộc xung đột ở Syria chỉ làm cho cuộc khủng hoảng ở nước này thêm trầm trọng. Hành động đứng về một phía trong bất kỳ cuộc khủng hoảng nào cũng là nguyên nhân kích động bạo lực.

Ngày 29/2, trong cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì với Tổng Thư ký Liên đoàn Arab Nabil Al-Arabi, Bắc Kinh cho rằng Damascus nên mở cửa cho phép viện trợ nhân đạo vào nước này. Trước đó (27/2), Trung Quốc gọi hành động Mỹ chỉ trích Bắc Kinh trong vấn đề Syria là "ngạo mạn quá đáng".

Tờ Nhân dân Nhật báo của Trung Quốc đặt nghi vấn về các động cơ của Mỹ ở Syria để đáp lại lời nhận xét của Ngoại trưởng Hillary Clinton về việc Trung Quốc phủ quyết nghị quyết của Liên hợp quốc là "ti tiện". Bắc Kinh tin rằng Tổng thống Bashar al-Assad cần được có cơ hội tiến hành cải tổ để thử tìm cách chấm dứt đổ máu ở nước này.

Bắc Kinh cũng khẳng định, sẵn sàng đóng một vai trò tích cực với tất cả các bên để tìm kiếm một lối thoát hòa bình cho cuộc khủng hoảng Syria . Tờ Nhân dân nhật báo ngày 27/2 có bài bình luận cho rằng, Mỹ không có quyền chỉ trích Trung Quốc và Nga trong vấn đề Syria bởi sau cuộc chiến Iraq, Mỹ không có quyền phát biểu thay người Arab.

Ngày 25/2, Trung Quốc đã cáo buộc Mỹ và phương Tây nuôi dưỡng tham vọng bá quyền ở Syria . Cáo buộc này được đưa ra sau khi các quốc gia phương Tây và Arab gia tăng áp lực lên Tổng thống Bashar al-Assad tại cuộc họp "Những người bạn của Syria" ở Tunisia hôm 24/2.

Tân Hoa xã cho rằng, hầu hết các nước Arab đã bắt đầu nhận ra Mỹ và phương Tây đang che giấu con dao phía sau nụ cười. Trung Quốc không tham dự cuộc họp "Những người bạn của Syria ". Sự vắng mặt của Bắc Kinh và Moskva trong cuộc họp "Những người bạn của Syria" đã bộc lộ những khó khăn trong việc xây dựng một sự đồng thuận quốc tế trong vấn đề Syria.

Ngày 13/2, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc và Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã có cuộc điện đàm thẳng thắn và chi tiết về tình hình Syria . Trước đó (6/2), Trung Quốc đã bác cáo buộc của Mỹ khi Washington cho rằng, Bắc Kinh và Moskva chịu trách nhiệm bảo vệ chế độ ở Syria vì đã phủ quyết nghị quyết của Liên hợp quốc trong việc lên án Damascus trấn áp người biểu tình.

Cách đây gần 4 tháng (17/11/2011), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vi Dân cho biết, Bắc Kinh hi vọng có thể hợp tác với tất cả các bên liên quan để thúc đẩy việc thực hiện các giải pháp đã được Liên đoàn Arab (AL) và Syria nhất trí, tìm một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng tại nước này. Ngày 5/9/2011, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nhấn mạnh, đối với tình hình Syria, điều quan trọng nhất là các bên liên quan cần hết sức kiềm chế, tránh tái diễn xung đột bạo lực.

Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc Lý Bảo Đông cũng nhấn mạnh, từ lâu Bắc Kinh thận trọng trong cách tiếp cận đối với các biện pháp trừng phạt bởi trừng phạt thường làm phức tạp tình hình chứ không góp phần giải quyết vấn đề. Ông Lý Bảo Đông khẳng định, Trung Quốc ủng hộ dự thảo nghị quyết của Nga về vấn đề Syria .

Ngày 12/1/2012, đặc phái viên về Trung Đông của Trung Quốc Ngô Tư Khoa cho biết, Bắc Kinh ủng hộ các nỗ lực của Liên đoàn Arab (AL) trong việc giải quyết xung đột tại Syria. Phát biểu với báo giới sau cuộc hội đàm với Tổng Thư ký AL Nabil al-Arabi tại Ai Cập, ông Ngô Tư Khoa nhận định, AL là khuôn khổ phù hợp và có đủ năng lực để giải quyết cuộc xung đột tại Syria.

Trung Quốc tuy ở xa Syria về địa lý và không có khả năng biểu dương sức mạnh quân sự như Nga, nhưng Bắc Kinh vẫn muốn làm đối trọng đặc biệt bằng cách hợp tác và phối hợp với Nga. Giới quan sát cho rằng, Trung Quốc không muốn là người đứng ngoài cuộc bởi Bắc Kinh đang cần khẳng định vị thế của mình khi trở thành cường quốc thứ hai thế giới về kinh tế.

Giới phân tích nhận định, với tư cách một cường quốc châu Á, Trung Quốc đã từng bước khẳng định vị thế của mình trong khu vực và trên trường quốc tế nên không dễ dàng chấp nhận thái độ áp đặt của Mỹ và phương Tây trong các vấn đề quốc tế. Bắc Kinh tuyên bố, có quyền đưa ra quan điểm riêng về Trung Đông, có quyền phản đối Mỹ và phương Tây khi lợi ích của Bắc Kinh và phương Tây khác nhau.

Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Trạch Tuyển thẳng thừng tuyên bố Bắc Kinh không chấp thuận sự can thiệp vũ trang hay cưỡng ép cái gọi là thay đổi chế độ ở Syria và lên án mọi hành động bạo lực nhằm vào dân thường". Trung Quốc tuyên bố, việc nước này sử dụng quyền phủ quyết không phải để bảo vệ Tổng thống Bashar al-Assad, mà để phản đối nỗ lực do Mỹ lãnh đạo nhằm tổ chức một cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng bảo an Liên hợp quốc trước khi tất cả các bên hài lòng với nghị quyết.

Đại sứ Syria tại Bắc Kinh Imad Moustapha tuyên bố, đặc phái viên của Trung Quốc nhận được sự cảm ơn vì đã giúp Syria chống lại sự bá chủ của Mỹ