“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.
Năm 2026 đánh dấu cột mốc 10 năm giải Booker Quốc tế chuyển mình như giải thưởng hàng đầu tôn vinh những nhà văn, dịch giả và tác phẩm đa dạng trên toàn thế giới. Năm nay không chỉ các tác phẩm mới được gọi tên, mà còn là dịp nhìn lại hành trình thú vị của giải thưởng được quan tâm và chờ đón thường niên này.
Những năm gần đây, nhà văn - dịch giả Kiều Bích Hậu là một nhân tố tích cực, sôi nổi trong việc kết nối, giao lưu, trao đổi, dịch thuật và quảng bá văn chương Việt Nam ra thế giới. Nhà văn, dịch giả Kiều Bích Hậu vừa vinh dự được Hiệp hội Văn hóa Ý - Rhegium Julii quyết định trao tặng giải thưởng danh giá “Trọn đời vì văn hóa” năm 2025. Nhân dịp này, phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với nhà văn Kiều Bích Hậu.
5 năm sau khi bản dịch "Poems from the Prison Diary of Ho Chi Minh" được Tinfish Press xuất bản ở Hawaii, bạn đọc Việt Nam được biết thêm một dịch giả "Nhật ký trong tù" tiếng Anh là Steve Bradbury qua một bài viết do dịch giả Thúy Toàn công bố ngày 22/5/2008 trên Báo Công an nhân dân online.
Nhờ uy tín trong lĩnh vực dịch thuật văn học tại Việt Nam và những hoạt động văn chương quốc tế nổi bật trong chục năm qua, nhà văn Kiều Bích Hậu đã 3 lần được Viện Dịch thuật văn học Hàn Quốc (LTI Korea) mời làm giám khảo chấm thi dịch tác phẩm văn học Hàn Quốc cho các dịch giả Việt Nam. Đó là các năm 2020, 2021, 2024.
Nhà thơ, dịch giả Nguyễn Hữu Thăng là một cựu chiến binh, nhà báo, nhà thơ, dịch giả, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Văn học dịch Hội Nhà văn Hà Nội, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thơ dịch Hội Nhà văn Hà Nội. Dù hoạt động văn chương chưa lâu nhưng ông có những đóng góp đáng kể đối với nền văn học nước nhà.
Nhân dịp tháng 9 này, cuốn hợp tuyển thơ văn Hàn Quốc - Việt Nam 2024 nhan đề “Sen ở Xứ sở tinh khiết yên bình” do dịch giả, nhà thơ, Tiến sĩ Byeong Cheol Kang (Hàn Quốc) khởi xướng và thực hiện cùng Nhóm Văn Bút Jeju ra mắt độc giả, ông chia sẻ với Văn nghệ Công an về công việc và trải nghiệm của ông với Việt Nam, các nhà văn và tác phẩm văn học Việt Nam...
Nhà thơ, dịch giả Dương Tường mất ngày 14/2/2023 ở Hà Nội, thọ 92 tuổi. Ông là một nhà "Khủng-long-chữ-nghĩa" vì đã dịch sang tiếng Việt hơn 50 tác phẩm văn học của các nhà văn nổi tiếng ở nhiều nước.
Đầu tháng 6 vừa qua, bộ ba tác phẩm mang tên “Đất lành” của Pearl S. Buck - nữ nhà văn Mỹ đầu tiên đoạt được giải thưởng Nobel văn học năm 1938 - đã được Bình Book chính thức phát hành ở Việt Nam qua bản dịch của Nguyễn Vân Hà, Nguyễn Quang Huy và Nguyễn Tuấn Bình - ông chủ của Bình Book.
Tháng 4 năm ấy, tôi được tham gia cùng anh, chị em văn nghệ sĩ Hòa Bình trải nghiệm lòng hồ Hòa Bình. Nhờ chuyến thực tế hai ngày, tôi kịp biết về Phan Mai Hương là người cá tính, hiểu biết và yêu nghề dạy học. Đó là những cảm nhận ban đầu.
Khoảng 20 năm trở lại đây, cùng với mạng Internet và các nền tảng mạng xã hội, tác giả - dịch giả có thể thoải mái tự đăng tác phẩm của mình lên và tự tìm kiếm độc giả mà không qua một nhà xuất bản nào. Văn học mạng thực sự đem đến "luồng gió mới" đối với cả người đọc và người viết, tuy nhiên nó cũng ẩn chứa nhiều nguy cơ, đồng thời là một thách thức đối với các nhà quản lý.
Trên VANVN.VN (cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam) và nhiều cơ quan thông tấn, báo chí khác vừa có những bài viết tiễn biệt nhà văn, dịch giả Mai Sơn. Nhà văn, dịch giả Mai Sơn (tên thật Nguyễn Minh Sơn) sinh năm 1956 tại Quảng Ngãi, sống và làm việc ở TP Hồ Chí Minh, mất lúc 0 giờ ngày 25/12/2023.
Dịch giả - nhà văn Nguyễn Bích Lan vốn mang trong mình căn bệnh nan y nên chỉ đi học đến lớp 8, nhưng đến nay dịch giả Nguyễn Bích Lan đã dịch 54 cuốn sách được xuất bản và có 4 đầu sách sáng tác. Năm 2010, chị vinh dự được trao Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam ở hạng mục Văn học dịch với tác phẩm nổi tiếng “Triệu phú khu ổ chuột” và trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam ngay trong năm đó.
Không như nhiều người nghĩ, thật ra sách có thể mang lại cho người đọc những hệ quả đôi khi không dễ chịu một chút nào.
Nhà xuất bản (NXB) Phụ nữ vừa ấn hành tiểu thuyết "Con gái" của nữ nhà văn Camille Laurens - một tiểu thuyết gia đương đại nổi tiếng bậc nhất ở Pháp, chủ nhân của hàng chục giải thưởng văn học danh giá. Theo thông tin trên bìa của bản tiếng Việt, tiểu thuyết "Con gái" do một người có tên viết tắt là J.B dịch.
Hoàng Thúy Toàn, chàng trai làng Phù Lưu phường Đông Ngàn thành phố Từ Sơn, là một trong 100 người được Bác Hồ gửi đi đào tạo tiếng Nga ở Liên xô năm 1954, sau khi Bác nhờ Trung Quốc đào tạo 42 người về tiếng Nga năm 1950.
Với hơn 1 giờ giao lưu tại Trung tâm Sách quốc gia (24 Quang Trung, Hoàn Kiếm, Hà Nội), sáng 18/5, bạn đọc đã hiểu thêm về tài năng, nhân cách của nhà thơ, dịch giả Quách Tấn (1910-1992) qua bản dịch tập thơ "Nhật ký trong tù".
Nhà thơ, dịch giả Dương Tường đã qua đời tại Bệnh viện 108, Hà Nội.
Dịch giả Nguyễn Xuân Hồng được coi là một “hiện tượng lạ” trong giới dịch thuật bởi tính đến nay anh đã xuất bản tròn 100 đầu sách, trong đó có gần 70 cuốn được dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt, số còn lại là từ tiếng Việt sang tiếng Anh.
Ngày 8-4, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh chính thức ra mắt Hội đồng Văn học dịch. Sự ra đời của tổ chức này không chỉ là tín hiệu vui khẳng định vai trò, vị trí của đội ngũ dịch giả mà còn nâng cao sứ mệnh kết nối văn học Việt Nam và thế giới, đưa văn học Việt đến gần hơn với bạn bè năm châu.
