Từ chàng trai phụ tá trở thành siêu tỉ phú thời trang

Mới 3 tuổi đã tự nghĩ ra những kiểu quần áo cho búp bê, 13 tuổi chính thức muốn trở thành nhà tạo mốt. Đến năm 17 tuổi chàng thanh niên Yves Saint Laurent (1936-2008) rời bỏ thành phố quê hương Oran ở Algeria, khi ấy đang là thuộc địa của Pháp đi tìm sự may mắn tại kinh đô ánh sáng Paris.

Rồi chưa đầy 4 năm sau anh đã trở thành người phụ tá chủ chốt của nhà thiết kế thời trang huyền thoại Christian Dior (1905-1957). Saint Laurent không phải là nhà sáng chế, mà đúng hơn là người biết biến hóa tài tình những kiểu dáng truyền thống vào trong các kiểu mới.

Báo giới thời ấy “lướt” qua chàng trai kỳ lạ hay ngượng ngập với câu hỏi gần như thừa, rằng sắp tới đây chúng ta sẽ buộc phải gọi anh là Saint Laurent-“lớn” chứ ? Vâng, chúng ta phải gọi anh như vậy, khi Y. S. Laurent tự lập cách đây hơn nửa thế kỷ và đưa ra những mốt đầu tiên, chứng tỏ mình không cần phải “ẩn” sau cái tên Dior khổng lồ nữa.

Đồng thời - lúc đó anh 26 tuổi - Yves đã minh chứng rằng với tài năng không thể phủ nhận của mình, sẽ bắt đầu khởi nghiệp từ Dior-“nhỏ” nhanh chóng trở thành Saint Laurent-“lớn”. “Giữa những nhà tạo mốt hàng đầu, Yves luôn “nhô” lên trước một chút”, tờ The New York Times từng nêu nhận xét và gọi anh là “vua mốt” ngay từ cuối thập niên 60 thế kỷ trước.

Siêu tỉ phú thời trang người Pháp gốc Algeria lúc sinh thời.
Siêu tỉ phú thời trang người Pháp gốc Algeria lúc sinh thời.

Những kiểu mà “vua mốt” đưa ra, không chỉ lôi cuốn nữ giới, mà cả các đối thủ cạnh tranh - những người thường áp dụng “rập khuôn” nhiều kiểu của anh trên bình diện toàn cầu. Phụ nữ khắp nơi mặc những kiểu “rẻ” hơn của Saint Laurent, thậm chí trẻ em cũng khoác đồ “rởm” bắt chước hàng hiệu từ anh nữa. Đó là một thực trạng nan giải mà giới tạo mốt của hành tinh luôn gặp phải...

Khi nhà thiết kế thời trang trẻ tuổi trở thành người dẫn đầu trong giới đồng nghiệp tại “kinh đô thời trang” Paris, anh liền “đoạn tuyệt” với lối tạo mốt truyền thống: nay kiểu A, mai kiểu N, mốt dạng X v.v… Tới lúc đó các nhà tạo mốt trên địa cầu vẫn tiếp tục lôi cuốn nữ giới bằng cách đưa ra hết kiểu này đến mốt khác; còn Yves nêu ra phong cách riêng - một nguyên tắc nhà nghề mới còn nguyên giá trị cho tới nay: “Phụ nữ phải được tự do lựa chọn những thứ mình thích, vậy sao lại “buộc” họ mặc kiểu này - kiểu kia? Tốt nhất là để họ vận những kiểu phù hợp. Trang phục phải lệ thuộc vào cá nhân họ, chứ không phải ngược lại”, Y. S. Laurent lý giải.

Với câu hỏi: “Ngài tự hào về 50 năm thành đạt của mình như thế nào?”, “vua mốt” đáp: “Tôi đã thiết kế được tủ quần áo cho phụ nữ, với các kiểu không bao giờ cũ. Những phục sức tổng hợp, có thể mặc trong bất kỳ mùa nào. Điều đó khiến nữ giới không bị lệ thuộc vào những “đợt sóng mốt” khác nhau. Dáng - kiểu là quan trọng nhất!”. Ông thừa nhận phải mất tới 10 năm mới tạo ra kiểu dáng của riêng mình, các kiểu mới mà ông luôn dựa theo những “nét căn bản từ dạng truyền thống”.

Saint Laurent không phải là nhà sáng chế, mà đúng hơn là người biết biến hóa tài tình những kiểu dáng truyền thống vào trong các kiểu mới. Khác mọi người, ông đã thành công khi đưa vào mốt hiện đại những đường nét đẹp nhất của quá khứ như quần áo dân gian của người Áo, người Ảrập, người Nga, người Trung Hoa… Nhưng nét chính cơ bản nhất là Y. S. Laurent đã không dựa vào những thứ “yểu điệu” cố hữu, mà mang đặc trưng đàn ông.

Ông đưa áo vét, quần tây, áo khoác... - những phục sức nam giới cổ điển và tiện lợi, thành một phần “không thể thiếu” thuộc tủ trang phục cho phụ nữ ngày nay. Biết áp dụng những điều đó cho phụ nữ, nhà tạo mốt vĩ đại thực ra đã làm công cuộc giải phóng mang tính bình đẳng cho họ rất nhiều - hơn hẳn nhiều chính khách “sáo rỗng” khác.

Nhà tạo mốt Y. S. Laurent (giữa) cùng cặp “siêu mẫu bài trùng” Betty Catroux (trái) và Loulou de.
Nhà tạo mốt Y. S. Laurent (giữa) cùng cặp “siêu mẫu bài trùng” Betty Catroux (trái) và Loulou de.

Từ một cửa tiệm nhỏ ngày nào nay đã biến thành một “vương quốc” khổng lồ. Tổng doanh số của hơn 2000 cửa tiệm chuyên bán “hàng hiệu” YSL rải khắp hành tinh, cộng với 180 hãng thời trang đa quốc gia mua bản quyền sang nhượng, đã mang lại cho “vua mốt” tới 2 tỉ euro mỗi năm. Ngoài ra nước hoa và mỹ phẩm thuộc thương hiệu YSL cũng gặt hái được thành công rực rỡ.

Nhưng không thành công nào, không sự giàu có nào có thể làm thay đổi được Yves Saint Laurent - tuy đã thuộc lứa tuổi “cổ lai hy”. “Tôi sống như tu sĩ”, nhà tạo mốt lỗi lạc thổ lộ trong cuộc phỏng vấn cuối cùng vào đầu xuân 2008, vài tháng trước khi ông từ trần. Những tòa “tu viện” của ông là ngôi biệt thự ở Marrakesh (Morocco), một “lâu đài thời trang” - như công chúng ngưỡng mộ vẫn gọi - trong vùng Normandy ven bờ Đại Tây Dương và một căn hộ rộng mênh mông trang trí đầy các sản phẩm nghệ thuật đắt giá ngay giữa Paris.

Trong những lúc rảnh, Saint Laurent thường thích “chìm vào quá khứ”, nghe nhạc cổ điển, làm thơ và kể chuyện (nhưng không phải là tiểu sử), cùng trò chơi xếp giấy ưa thích từ thuở nhỏ… Nhưng “sợi chỉ xuyên suốt” vẫn là mốt, mốt và lại… mốt! “Với tôi việc hoàn thiện những điều đã làm quan trọng hơn là sáng chế ra kiểu mới - vua mốt tâm sự - Ngoài ra tôi còn hạnh phúc vì có được những “ăng-ten vô hình”: chỉ cần mở cửa sổ, để thấy được ngoài kia thế nào. Cuộc sống khắc tự đến với bạn và bạn chẳng phải mất công đi tìm nó”.

Yves Saint Laurent còn thời gian nữa không lâu sau hơn nửa thế kỷ theo đuổi sự nghiệp? “Vinh quang quá đỗi khiến con người ta cô đơn. Ngoài điều đó ra tôi bắt đầu cảm thấy thấm mệt rồi. Tạo mốt là một nghề chết người. Ngoài những hợp đồng độc quyền dài dằng dặc, hàng năm tôi còn phải chuẩn bị chừng 4 - 5 kiểu tổng thể nữa… Có nghĩa là tôi vẫn sẽ cứ tiếp tục như vậy cho đến hết đời”, “Saint Laurent-lớn” kết luận.

Phác thảo 3 kiểu tổng thể cuối cùng của “vua mốt” dành cho thập niên 2010.
Phác thảo 3 kiểu tổng thể cuối cùng của “vua mốt” dành cho thập niên 2010.

Và quả thực nhà tạo mốt lỗi lạc đã tuân thủ tôn chỉ của mình tới tận lúc “nhắm mắt xuôi tay”, ông mất hôm 1-6-2008 vì bệnh ung thư não giữa “kinh đô thời trang” Paris, thọ 71 tuổi. Phát biểu trong lễ tang tiễn đưa nhà tạo mốt xuất sắc về nơi an nghỉ cuối cùng, Tổng thống Pháp đương nhiệm Nicolas Sarkozy nhấn mạnh: “Di sản đồ sộ đầy sức thuyết phục của Yves Saint Laurent đã minh chứng rằng, cái đẹp là sự cần thiết cho tất cả mọi người, nhất là phụ nữ”.

Xuân Hiếu (theo International Business Times)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.