Truyền hình thực tế và lỗ hổng nhân văn

Cái chết của cựu Hoa hậu Anh 2009 Sophie Gradon và rất nhiều ngôi sao truyền hình thực tế tiếp tục là hồi chuông báo động về những mặt trái đáng sợ của chương trình truyền hình thực tế và những áp lực mà nó vô tình hoặc hữu ý gây ra với chính người trong cuộc.

Bông hồng sa ngã

Sophie Gradon tên đầy đủ là Sophie Hannah Gradon, sinh ngày 25-10-1985. Cô là con gái duy nhất trong gia đình khá giả có bố mẹ kinh doanh bất động sản. Sophie tốt nghiệp đại học Northumbria ngành truyền thông, văn hóa và xã hội năm 2007. Sau đó cô đi làm ở một khách sạn và sau đó được nhiều người biết đến khi đăng quang ngôi vị Hoa hậu Anh năm 2009.

Thời điểm đó, cô cũng là đương kim Hoa hậu vùng Newcastle 2008. Sau đó, Sophie đại diện cho nước Anh tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2009.

Tuy nhiên, phải đến năm 2016, khi tham gia vào chương trình truyền hình thực tế “Love Island” - chương trình hẹn hò cực ăn khách của đài ITV2, Sophie Gradon mới được truyền thông chú ý và trở thành ngôi sao nổi bật nhất của chương trình bởi ngoại hình và tính cách thẳng thắn, chân thật.

Đến khi công khai hôn một cô gái trong một tập phát sóng, nhiều khán giả đã quay lưng với cựu hoa hậu. Sau những áp lực từ phía người xem, Sophie Gradon đã rơi vào trầm cảm một thời gian dài.

Giữa lúc đang ở đỉnh cao của sự nghiệp và có một mối tình tuyệt đẹp với bạn trai Aaron Armstrong, Sophie Gradon lại lựa chọn cái chết ở tuổi 32. Theo tờ People, thi thể của cô được phát hiện vào khoảng 8 giờ 27 phút tối 20-6-2018 tại nhà của bố mẹ đẻ ở Medburn, Northumbria (Anh).

Trước khi qua đời, Sophie đã nhắn tin với bạn trai và một số người bạn khác. Tuy nhiên, đến ngày 20-6, Armstrong không thể liên lạc với bạn gái nên đã cùng một người anh trai tên Ryan đến nhà bạn gái vào khoảng 7 giờ tối. Ban đầu, họ ném đá lên cửa sổ phòng ngủ của Sophie để thu hút sự chú ý của cô.

Sophie Gradon đăng quang Hoa hậu Anh năm 2009.
Sophie Gradon đăng quang Hoa hậu Anh năm 2009.

Sau đó, Armstrong phát hiện bạn gái đang bất tỉnh trong nhà khi nhìn qua một cửa sổ ở phòng khách. Cả hai đã phá cửa để vào nhà, Ryan gọi cứu thương và Armstrong liên tục cấp cứu CPR (Hồi sức tim phổi) cho Sophie nhưng không thể cứu vãn được tình thế.

Ban đầu, cảnh sát loại trừ khả năng Sophie bị sát hại. Song, sự ra đi bất ngờ của người đẹp nổi tiếng này lại khiến nhiều người đặt nghi vấn. Điều đó buộc các nhà chức trách phải vào cuộc và bắt đầu điều tra làm rõ.

Điều tra viên Northumberland (Anh), ông South Eric Armstrong cho biết trên tờ BBC, các xét nghiệm độc tính cho thấy Sophie có nồng độ là 201mg/ 100ml máu nhiều gấp khoảng 3 lần giới hạn lái xe hợp pháp. Cô cũng được xét nghiệm là dương tính với cocaine.

Theo một nghiên cứu của Mỹ, sự kết hợp giữa rượu và chất cocaine sẽ khiến ai đó có nguy cơ tự sát cao gấp 16 lần người bình thường. Do đó, kết luận cuối cùng là cựu Hoa hậu Anh đã uống rượu cùng cocaine và tự kết liễu đời mình.

Nhiều thông tin chứng minh rằng Sophie Gradon chọn cái chết sau thời gian dài trầm cảm và gặp rắc rối về tiền bạc. Một người bạn của Sophie Gradon cho biết: “Cô ấy bị trầm cảm và lo lắng trong thời gian dài về vấn đề tài chính. Nhiều người nghĩ cô ấy đang có cuộc sống tuyệt vời vì có tình yêu đẹp và cuộc sống tốt. Tuy nhiên, một người bạn thân của Sophie mới mất nên ảnh hưởng rất nặng nề tới cô ấy. Sophie đã cố gắng đối mặt nhưng vẫn rơi vào một nơi tối tăm”.

Trong một cuộc phỏng vấn với Radio Aire, Sophie Gradon từng úp mở về chuyện cô muốn tìm đến cái chết để thoát khỏi sự ám ảnh, đau đớn trước những lời bình luận tàn nhẫn từ nhiều kẻ ác ý trên mạng. “Bạn chỉ lên sóng 10 phút, khoảng thời gian ít ỏi này bị cắt xén từ 24 giờ ghi hình. Và bạn bị đánh giá, soi mói bởi những thứ cắt xén đó”, cựu Hoa hậu bế tắc.

Tháng 4-2018, Sophie chia sẻ tình trạng sức khoẻ của mình trên Twitter: “Tôi dường như đã trở thành một người ẩn dật. Tôi sợ đi ra ngoài vì sự lo lắng làm tê liệt tâm trí. Cuộc sống hiện tại của tôi như một vòng lẩn quẩn. Đối mặt với nỗi sợ của bạn đôi khi là điều khó khăn nhất nhưng lại đáng khen nhất”.

5 ngày trước khi ra đi, Sophie đã đăng lên tài khoản Twitter của cô ảnh chụp một đoạn thơ của J. Raymon với nội dung: “Tôi muốn sống và yêu điên cuồng. Bay xa hơn, lái nhanh hơn, cảm nhận sâu hơn thay vì sợ hãi. Tôi muốn vượt ngoài tầm kiểm soát, cười cho đến vô cùng, gặp nhiều người lạ hơn, tạo những ký ức khi tôi còn có thể, và gặp nhiều hơn những thứ tốt đẹp và lạ thường. Thử những món ăn mới, và yêu nhiều hơn khi có thể. Tôi muốn học hỏi, và tôi muốn đặt câu hỏi nhiều hơn. Bởi vì, thời gian sống của chúng ta có giới hạn, và tôi thề rằng điều tốt chẳng bao giờ đủ”.

Tuy nhiên, vụ án cái chết của cựu Hoa hậu Anh 2009 trở nên phức tạp hơn khi cha mẹ của cô, ông bà Deborah và Colin phủ định kết luận của cơ quan điều tra và cho rằng không phải Sophie chết do tự tử. Mặc dù rất đau đớn khi mất đứa con gái, hai vị phụ huynh cho rằng Sophie chết vì gặp phải một bệnh não hiếm gặp có tên là Arteriovenous (AVM - Dị dạng động, tĩnh mạch). Do đó, họ cần thêm thời gian để nói chuyện với bác sĩ và chuyên gia thần kinh học để hiểu rõ hơn, đồng thời đề nghị có một cuộc điều tra về cái chết của con gái họ.

“Chúng tôi tin rằng Sophie bắt đầu có triệu chứng bệnh lý từ tháng 12-2017. Chúng tôi ghi nhận một sự thay đột ngột trong tính cách và hành vi của con bé”, ông bà Deborah và Colin nói với The Sun.

Ban đầu, cuộc điều tra dự kiến diễn ra vào ngày 16-3-2019. Song, vì yêu cầu “cần thêm thời gian” của gia đình nên đã được chuyển sang ngày 18-4-2019. Thế nhưng, đến ngày 18-4, bố mẹ của Sophie vẫn vắng mặt nên toà án South Northumberland quyết định vẫn diễn ra buổi điều trần mà không có người thân của nạn nhân. Lúc này, cảnh sát không thể mở điện thoại của Sophie để lấy thêm thông tin, do đó, kết luận vẫn không có gì thay đổi so với tuyên bố trước đó của cơ quan điều tra.

Đoạn kết buồn của sự nổi tiếng

Trước sự ra đi đột ngột của bạn gái, Aaron Armstrong đã chia sẻ loạt ảnh hạnh phúc của cả hai cùng dòng trạng thái đầy tuyệt vọng: “Anh sẽ không bao giờ quên nụ cười ấy. Anh yêu em nhiều lắm. Em mãi mãi là thế giới của anh”.

Và, 20 ngày (10-7) sau cái chết của Sophie, người ta lại bàng hoàng khi biết tin Armstrong cũng tự kết liễu đời mình ở tuổi 25. Mẹ của anh phát hiện ra anh đã tắt thở trong phòng ngủ ở Blyth. Được biết, Armstrong đã rất đau đớn và suy sụp tinh thần trước sự ra đi của bạn gái. Vì không thể sống thiếu Sophie, Armstrong lựa chọn cái chết giống hệt bạn gái – uống rượu và dùng cocaine.

Trở lại trường hợp của Sophie Gradon, cô không phải là người duy nhất trong chương trình truyền hình thực tế của Anh tự sát vì áp lực tinh thần. Còn nhớ, năm 2007, thí sinh Jo OMeara đã tự kết liễu cuộc đời sau khi tham gia chương trình “British Celebrity Big brother” (Anh) do người cùng phòng cô là kẻ bắt nạt và phân biệt chủng tộc.

Steve Dymond (bên phải) – người chơi của chương trình “The Jeremy Kyle Show” đã tự kết thúc cuộc sống vì trầm cảm vào ngày 9-5-2019.
Steve Dymond (bên phải) – người chơi của chương trình “The Jeremy Kyle Show” đã tự kết thúc cuộc sống vì trầm cảm vào ngày 9-5-2019.

Ở chương trình thực tế “Wife swap” năm 2008,  Simon và vợ đồng ý có bạn gái sống chung. Sau đó, hình ảnh Simon được phơi bày trên nhiều tờ báo lá cải ở Anh, trở thành trò cười cho công chúng. Ông bị trầm cảm nặng, trở nên nghiện ngập rượu và mất việc làm. Sau khi vợ mang hai con đến sống hẳn với người phụ nữ đồng tính (là cô gái tham gia sống chung với vợ chồng anh trong chương trình), Simon đã tự sát.

Tháng 3-2019, một thí sinh khác của chương trình “Love island” là Mike Thalassitis đã treo cổ tự tử tại một công viên ở phía nam London, Anh. Cái chết của Mike được kết luận là vì trầm cảm tiếp tục gây sốc dư luận. Sự việc khiến Bộ trưởng Y tế Anh - Matt Hancock phải lên tiếng, yêu cầu các nhà sản xuất chương trình truyền hình thực tế phải chú trọng chăm sóc tâm lý thí sinh.

Phía ITV đã khẳng định tất cả người chơi trong chương trình đều được hỗ trợ tâm lý trước, trong và sau khi rời ngôi nhà chung. Phía đơn vị đã thảo luận với họ về việc cuộc sống sẽ thay đổi như thế nào và những khó khăn mà họ có thể sẽ gặp phải. Tuy nhiên, theo lời Jonny Mitchell, cựu thí sinh “Love island” cho hay anh chưa từng được ai ở ITV liên lạc, hỏi xem anh có cần giúp đỡ gì không. Anh cũng là người đã thu thập hơn 83.000 chữ ký, yêu cầu ITV chăm lo cho thí sinh sau chương trình, sau cái chết của Mike Thalassitis.

Gần đây nhất, ngày 9-5 vừa qua, Steve Dymond - người chơi của chương trình có khoảng 1 triệu lượt người xem mỗi ngày - “The Jeremy Kyle Show” bị phát hiện tử vong. Một tuần trước đó, Steve tham gia một số phát sóng có chủ đề về ngoại tình. Cụ thể, Steve đã phải làm bài kiểm tra nói dối nằm trong kế hoạch của chương trình. Sau khi thất bại tại bài kiểm tra này, Steve đã “đổ gục xuống sàn” và “thổn thức”, theo lời kể của một nhân chứng tham gia chương trình.

Hiện tại, cơ quan điều tra chưa có kết luận cuối cùng về cái chết của Steve. Tuy nhiên, nhiều người tin rằng bài kiểm tra nói dối ít nhiều tác động làm tổn thương tinh thần dẫn đến cái chết của anh.

Ngay lập tức, chương trình này và một số chương trình chuẩn bị lên sóng bị ngừng chiếu. Giám đốc Đài Truyền hình ITV Carolyn McCall - đơn vị tổ chức chương trình, cho biết trên Metro rằng quyết định này là kết quả tất yếu “sau một loạt những sự việc nghiêm trọng”.

“Sân khấu của sự độc ác”

Không ít người vô danh trở nên nổi tiếng chỉ sau một đêm, nhờ tham gia chương trình truyền hình thực tế, điều này đã khiến họ bị sốc tâm lý. Đặc biệt, khi mạng xã hội phát triển, việc trở thành người nổi tiếng ngày càng dễ dàng thì “nạn nhân” càng phải gánh chịu hậu quả nặng nề, vì họ chưa được chuẩn bị tâm lý để đối phó với việc mất tự do, bị công chúng soi mói, bị cư dân mạng chế giễu, bêu xấu...

Không phải đợi đến cái chết của Sophie Gradon và Mike Thalassitis hay Steve Dymond, vấn đề tâm lý thí sinh tại các chương trình truyền hình thực tế mới đặt vào tình trạng báo động về nghĩa vụ của nhà sản xuất trong việc bảo vệ khách hàng của mình. Điều này đã được nhiều chuyên gia cảnh báo từ lâu. Đã có rất nhiều cuộc tranh luận nổ ra khi các chương trình truyền hình thực tế bùng nổ mạnh mẽ ở Anh trong gần hai thập kỷ qua.

Chuyên gia tâm lý Ron Copsey - người từng bước ra từ chương trình truyền hình thực tế “Castaway” năm 2000 của Đài BBC tiết lộ với tờ The Sun rằng, các bệnh nhân của anh hầu hết bước ra từ chương trình truyền hình thực tế, trong đó có chương trình “Big brother” và hiện có ít nhất 15 ngôi sao đang nhờ anh tư vấn.

Nhà lập pháp Damian Collins, Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật, Văn hóa, Truyền thông và Thể thao (DCMS) của Hạ viện, cho biết việc tạm dừng phát sóng một số chương trình là quyết định đúng đắn của ITV. Song, hội đồng vẫn sẽ xem xét chương trình này liệu có đủ quy định của truyền hình thực tế hay không.

“Cần phải có đánh giá độc lập về nhiệm vụ của các công ty truyền hình trong việc chăm sóc người chơi và Ủy ban tuyển chọn DCMS đã quyết định tổ chức một cuộc điều tra vào mùa hè này về những vấn đề này.

Các chương trình như “Jeremy Jeremy Show” có nguy cơ đưa những người có thể dễ bị tổn thương lên sân khấu vào thời điểm mà họ không thể thấy trước hậu quả, cho chính họ hoặc gia đình họ. Đây là loại chương trình thu hút hàng triệu người xem, nhưng để đổi lấy xếp hạng, các đài truyền hình lại không quan tâm đến hậu quả đối với người chơi sau khi chương trình lên sóng”, ông Damian Collins nói trên Metro.

Trong khi đó, Simon Wessely, nguyên hiệu trưởng Trường Đại học Tâm thần học Hoàng gia, cho biết các chương trình như “Jeremy Jeremy Kyle” của ITV là “sân khấu của sự độc ác”.

Công bằng mà nói, chuyện bán đời tư cá nhân để kiếm tiền không còn xa lạ ở những nước phương Tây. Họ được quyền quyết định mình có tham gia cuộc chơi không. Và cũng phủ nhận thực tế các nhà sản xuất nước ngoài thường ưu tiên chọn những người có tâm lý không ổn định, dễ xúc động để tham gia thử thách cho chương trình trở nên hấp dẫn hơn. Song, bản thân những người tham gia cần cân nhắc, ý thức được hậu quả sau khi chuyện đời tư của mình bị công chúng bình phẩm, “ném đá”…

Đây cũng là bài học cảnh tỉnh cho những nhà sản xuất tại Việt Nam. Thực tế nào cũng có giới hạn, đừng bất chấp “câu views” mà đẩy một con người vào đường cùng, thậm chí đi đến cái chết.

Thảo Dung (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.