Việc Trung Quốc thay thế vị trí của Nhật Bản, sau khi đã nhanh chóng vượt qua Đức, Pháp, Anh trong vài năm gần đây, cho thấy Trung Quốc đã trở thành động lực chính của tăng trưởng toàn cầu và góp phần vào việc gia tăng ảnh hưởng ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.
Trước đó, Trung Quốc đã đặt ra kế hoạch trở thành nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới vào năm 2007 và thực tế GDP năm 2007 của Trung Quốc đạt 13%, cao nhất kể từ năm 1994 dẫn tới tổng sản phẩm quốc dân thu được sau năm 2007 đạt 3.500 tỷ USD, cao hơn mức 3.300 tỷ USD của Đức. Đây là một cột mốc quan trọng đối với Trung Quốc vì nó tạo đà cho quốc gia này vượt Nhật và khi Bắc Kinh "vọt" qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu một cách ngoạn mục nhờ gói kích thích kinh tế trị giá 586 tỷ USD của chính phủ và các khoản cho vay ngân hàng được Nhà nước bảo trợ trong nửa đầu năm 2010.
Thượng Hải- Trung tâm kinh tế, tài chính của Trung Quốc.
Ngoài ra, theo GS Ngô Vĩnh Long - Chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc và châu Á tại Trường Đại học Maine, Hoa Kỳ - GDP của Trung Quốc vượt Nhật Bản còn do 3 nguyên nhân.
Thứ nhất, Trung Quốc đầu tư cực lớn cho GDP. Mỗi năm mục đầu tư này chiếm khoảng 40% đến 42%, trong khi Nhật Bản, vì suy thoái trong 20 năm qua, cũng như vì giảm phát cho nên đầu tư vào tăng trưởng GDP thấp hơn rất nhiều, chỉ khoảng 18% đến 20%. Do đó kinh tế Nhật trong quý 2 vừa qua chỉ tăng được hơn 0,1%, trong lúc Trung Quốc lên đến 10%. Thứ hai, người dân ở Trung Quốc tiêu xài rất ít. Khoản tiêu thụ của người dân Trung Quốc chỉ chiếm 40% của GDP. Còn ở Nhật, mặc dù bị suy thoái trong 20 năm qua, nhưng mức tiêu dùng của người dân vẫn còn khoảng 60% GDP. Thứ ba, Trung Quốc chưa đầu tư tương xứng để giải quyết nạn ô nhiễm môi trường ở trong nước theo tiêu chuẩn quốc tế. Như vậy, nếu bỏ tiền ra để giải quyết vấn đề trên thì chắc chắn GDP sẽ không phát triển với tốc độ như hiện nay. Trong khi đó thì Nhật Bản từ những năm 70 đã bắt đầu giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường và tới nay Nhật Bản đã trở thành một trong những quốc gia sạch nhất ở Đông Á.
Trung Quốc hiện phải gánh 1/5 dân số thế giới và đang phải đối mặt với nhiều thách thức to lớn. Nền kinh tế nước này quá phụ thuộc vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, địa ốc, tín dụng tăng trưởng quá nóng… Ngoài ra, Trung Quốc còn phải đương đầu với những áp lực của Mỹ và châu Âu về việc định giá đồng nội tệ. Có một nghịch lý tại đây, GDP càng tăng thì khoảng cách giàu nghèo càng lớn - Trung Quốc đang có hàng chục tỷ phú nằm trong danh sách những người giàu nhất thế giới do tạp chí Mỹ Forbes bình chọn, thế nhưng thu nhập bình quân của hàng trăm triệu cư dân nước này lại thuộc diện thấp nhất thế giới. Vào năm 2009, thu nhập bình quân theo đầu người tại Trung Quốc ở mức gần 3.600 USD, tương đương các quốc gia như Algeria, El Salvador và Albania, trong lúc tại Nhật Bản, con số này lên đến khoảng 37.800 USD, tức là cao hơn gấp 10 lần.
Vì lẽ đó mà ông Ting Lu - nhà kinh tế học tại Merrill Lynch - cho rằng: Trung Quốc sẽ phải mất hàng thập kỷ nữa mới có thể chiếm vị trí số một của Mỹ.
Tuy vậy, một số chuyên gia kinh tế khác lại cho rằng nhờ vào lực lượng dân số hùng mạnh và quyết định thả nổi đồng nhân dân tệ so với USD, không sớm thì muộn Trung Quốc cũng sẽ vượt cả Mỹ để trở thành nền kinh tế lớn nhất toàn cầu và khả năng này sẽ thành hiện thực trước năm 2025.
| Kể từ khi tiến hành cải cách kinh tế vào năm 1978, tăng trưởng bình quân của kinh tế nước này luôn trên 9,5%. Mức tăng trưởng quá nóng đã buộc Bắc Kinh phải hãm phanh và duy trì mức tăng trưởng từ 7 tới 8%/năm trong thập kỷ này. Nếu duy trì được đà này tới năm 2020, thì Trung Quốc là quốc gia duy nhất duy trì được sự tăng trưởng liên tục trong vòng 50 năm và điều này là chưa từng xảy ra trong lịch sử loài người, bởi trước đó chưa có nước nào liên tục tăng trưởng kinh tế trong vòng 10 năm. |
