Trung Quốc - Nga "không có lựa chọn nào khác ngoài việc tăng cường quan hệ song phương"?

Đều đang đối mặt với sự đối đầu từ phương Tây, Moscow và Bắc Kinh được cho là sẽ nỗ lực tăng cường quan hệ đồng minh của họ bất kể kết quả Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga ra sao, tờ Bưu điện Hoa nam buổi sáng (SCMP) dẫn nhận định từ giới quan sát cho biết.

Tổng thống Mỹ Joe Biden dự kiến nêu ra các vấn đề gây tranh cãi với người đồng cấp Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp song phương tại Geneva, Thụy Sĩ ngày 16/6 (giờ địa phương) để thảo luận về mối quan hệ đang xấu đi giữa Điện Kremlin và phương Tây. Trong khi đó, Trung Quốc và Nga "không có lựa chọn nào khác ngoài việc xích lại gần nhau hơn nữa, đặc biệt là sau khi các nhà lãnh đạo nhóm G7 và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vừa đưa ra quan điểm cứng rắn chưa từng có với hai nước trong tuần này.

Theo đó, trong thông cáo hôm 13/6, nhóm G7 đã kêu gọi Nga điều tra việc sử dụng vũ khí hóa học xung quanh nghi án nhân vật đối lập Alexei Navalny trúng độc Novichok và khiến những kẻ đứng sau các vụ tấn công mạng chịu trách nhiệm. G7 cũng kêu gọi một cuộc điều tra mới về nguồn gốc đại dịch COVID-19 và kêu gọi Trung Quốc tôn trọng tự do cơ bản và quyền con người, đặc biệt tại khu vực Tân Cương và Hong Kong.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: AP.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: AP.

NATO hôm 14/6 nói Trung Quốc tạo ra "những thách thức mang tính hệ thống" đối với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và nhấn mạnh những hành động của Nga tạo thành "mối đe dọa" tới an ninh khu vực châu Âu - Đại Tây Dương.

Trả lời phỏng vấn NBC News hôm 12/6 trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ, ông Putin cho biết quan hệ Nga - Mỹ đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Về phần mình, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh Mỹ mong muốn một mối quan hệ ổn định và dễ đoán với Nga, đồng thời "không tìm kiếm xung đột", nhưng "sẽ đáp trả một cách mạnh mẽ và tương xứng" nếu Moscow thực hiện các hoạt động gây hại. Tổng thống Putin cũng cho biết đang xuất hiện những nỗ lực nhằm phá hủy mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc song mối liên kết song phương hiện tại chặt chẽ "chưa từng thấy".

Trong diễn biến liên quan, hôm 16/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã khen ngợi mối quan hệ ngày càng gia tăng giữa Trung Quốc và Nga, đồng thời nhận định với báo giới rằng, bất chấp những lo ngại mà các nước phương Tây nêu ra, Bắc Kinh và Moscow sẽ là "một lực lượng quan trọng cho sự ổn định trong thế giới bất ổn này".

Tổng thống Mỹ Joe Biden dự kiến sẽ nêu ra các vấn đề bao gồm tấn công mạng, căng thẳng ở Ukraine hay kiểm soát vũ khí trong cuộc gặp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, tuy nhiên, giới quan sát cho rằng hai bên khó có thể đạt được nhiều tiến bộ. Thời Ân Hoằng, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Quốc ở Bắc Kinh cho biết, những tuyên bố từ phía NATO và G7 tuần qua như "đổ thêm dầu" vào ngọn lửa đối địch Mỹ - Nga và hội nghị thượng đỉnh ở Geneva sẽ không thể thay đổi điều này.

"Ông Biden muốn tái khẳng định quan điểm cứng rắn của Mỹ khi tới Geneva", giáo sư Thời nhận định, thêm rằng kiểm soát vũ khí sẽ là vấn đề trọng tâm sau khi hai bên hồi tháng Một đã đồng ý gia hạn hiệp ước START mới về hạn chế vũ khí hạt nhân. Theo ông Thời, căng thẳng với phương Tây có thể dẫn đến một liên minh mạnh hơn giữa Nga và Trung Quốc.

"Trong bối cảnh hiện tại, Trung Quốc và Nga không có lựa chọn nào khác ngoài việc tăng cường hợp tác chiến lược, quân sự và ngoại giao", vị giáo sư nhận định.

Lô Tường, chuyên gia nghiên cứu về Mỹ tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho biết Washington có thể cố gắng xoa dịu căng thẳng bằng cách đưa ra những nhượng bộ nhất định về đường ống dẫn khí Nord Stream 2 của Nga tới Đức - một dự án mà Mỹ lâu nay vẫn phản đối kịch liệt.

"Ông Biden sẽ thăm dò ông Putin và cố gắng trao đổi với ông Putin trong một nỗ lực nhằm chia rẽ quan hệ Trung Quốc-Nga", chuyên gia Lô cho hay, nhưng ông thêm rằng Moscow sẽ tiếp tục theo đuổi mối quan hệ chặt chẽ hơn với Bắc Kinh bởi nó ảnh hưởng đáng kể đến an ninh của Nga và rất có thể hai nước sẽ tiến tới thiết lập nhiều thỏa thuận hơn trong nửa cuối năm nay.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin hồi tháng 5 đã nhất trí tăng cường hợp tác song phương sau khi tham gia một buổi lễ trực tuyến để khởi động xây dựng 4 lò phản ứng mới trong dự án hạt nhân chung giữa Trung Quốc  và Nga. Các quan chức hai nước cũng cho biết, họ sẽ cùng nhau thảo luận về việc xử lý các vấn đề liên quan đến Mỹ. Tuy nhiên, Artyom Lukin, Phó giáo sư tại Đại học Liên bang Viễn Đông ở Vladivostok, cho hay, Moscow và Bắc Kinh khó có thể xích lại gần nhau hơn nữa sau các tuyên bố của G7 và NATO bởi họ đã "đủ gần".

Mặt khác, Trung Quốc có thể đang chờ xem liệu sẽ có những hành động nào theo sau những lời lên án từ phương Tây hay không. "Nếu có, điều đó có thể sẽ khuyến khích Bắc Kinh đề nghị Moscow hợp tác chặt chẽ hơn. Vẫn còn phải xem Nga sẽ đáp lại lời đề nghị như vậy như thế nào. Nếu phương Tây thể hiện các bước đi thực chất để cải thiện quan hệ với Nga, Moscow có thể trở nên dè dặt hơn trong việc tăng cường hơn nữa các mối quan hệ chiến lược với Bắc Kinh", ông Lukin bình luận.

Theo Phó giáo sư Lukin, hội nghị thượng đỉnh ở Geneva sẽ không giải quyết căng thẳng giữa Nga và Mỹ, song nó có thể hữu ích trong việc giảm thiểu sự đối đầu giữa hai cường quốc mà quan hệ của họ "hiện đang ở mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1980 đến nay".

Ông Lukin cho biết, hai nhà lãnh đạo có thể sẽ đồng ý chấm dứt một cuộc chiến ngoại giao khi mà trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều nhà ngoại giao Mỹ và Nga bị trục xuất, các cơ quan lãnh sự đóng cửa và việc cấp thị thực bị đình chỉ. "Nếu ở Geneva, họ có thể giải quyết các vấn đề nhỏ này, thì rất có khả năng họ sẽ có thể giải quyết các vấn đề lớn hơn trong tương lai".

Hồ Thiên

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.