Lời khuyên từ Liên hợp quốc
Hôm 7/3, thông qua người phát ngôn, Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon đã kêu gọi các bên ở Ukraine, bao gồm cả nước Cộng hòa tự trị Crimea hành xử bình tĩnh trước việc nước cộng hòa này tiến hành trưng cầu dân ý về việc có ly khai khỏi Ukraine để sáp nhập với Nga hay không. Gọi quyết định này là một “diễn biến nghiêm trọng và đáng lo ngại”, ông Ban Ki-moon kêu gọi các bên phải cân nhắc mọi hành động trước khi thực hiện để tránh nguy cơ xảy ra tình huống xấu.
Theo nhiều nhà phân tích, việc Chủ tịch Quốc hội Ukraine Alexandr Turchynov ký sắc lệnh bác bỏ quyết định tiến hành trưng cầu dân ý của Nghị viện Cộng hòa tự trị Crimea và việc chính quyền Crimea quyết định rời ngày trưng cầu dân ý từ 30/3 lên ngày 16/3 cho thấy có sự đối đầu mạnh mẽ từ cả hai phía. Rõ ràng, chính quyền Kiev không bao giờ có thể đồng ý với động thái của Crimea, còn Crimea thì không những muốn mau chóng thuộc về Nga mà còn đang trở thành “tấm gương” của một số thành phố khác ở Ukraine noi theo. Hành động của chính quyền Crimea cũng đẩy mâu thuẫn giữa Ukraine-Nga lên mức cao hơn. Chính vì thế mà hôm 7/3, trong cuộc hội đàm với Chủ tịch Nghị viện Cộng hòa tự trị Crimea, Vladimir Konstantinov tại thủ đô Moskva, Chủ tịch Thượng viện Nga Valentina Matvienko đã bác bỏ ngay những diễn giải sai của giới truyền thông phương Tây trong cuộc khủng hoảng tại Ukraine và nhấn mạnh rằng, Moskva không muốn đối đầu với bất cứ bên nào mà chỉ tìm kiếm sự hợp tác từ Ukraine, EU và Mỹ. Bà Valentina Matvienko khẳng định, thủ lĩnh tất cả 4 đảng phái tại Hạ viện Nga đều cam đoan ủng hộ “quyết định lịch sử” của Crimea khi người dân bán đảo tự trị bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý. Ngay sau đó, Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatseniuk tuyên bố, Kiev sẵn sàng đàm phán với Nga nhưng ra điều kiện Moskva phải rút quân trước, tuân thủ các thỏa thuận quốc tế, ngừng hậu thuẫn “các phần tử ly khai và khủng bố”.
Trong khi đó, các nhà lãnh đạo phương Tây và Mỹ lại liên tục gây sức ép với Nga. Tổng thống Mỹ Barack Obama đã ra lệnh trừng phạt các quan chức và tổ chức Nga đe dọa chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine. EU cũng quyết định ngừng đàm phán với Nga về vấn đề miễn thị thực nhập cảnh. Các nhà lãnh đạo EU còn cảnh báo về khả năng khối này phong tỏa tài sản hoặc áp đặt lệnh cấm vận vũ khí nếu Moskva không đối thoại với chính phủ lâm thời Kiev. Cáo buộc EU đang đưa ra một “quan điểm rất không mang tính xây dựng”, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố sẽ đáp trả những hành động trừng phạt này. Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng cảnh báo rằng, các lệnh trừng phạt có thể sẽ phản lại chính nước Mỹ.
Đến câu chuyện của điệp viên Mỹ
Rõ ràng, “cuộc đối đầu” Ukraine – Crimea lúc này, nhìn rộng ra, thực chất là cuộc đối đầu giữa Mỹ - EU và Nga. Điều này càng được khẳng định khi cách đây vài ngày, kênh truyền hình quốc tế Press TV đã cho đăng tải cuộc phỏng vấn với cựu điệp viên Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Scott Rickard. Trong cuộc nói chuyện này, Scott Rickard đã tiết lộ rằng, từ nhiều năm trước, Mỹ và EU đã lên kế hoạch cho một cuộc lật đổ chính quyền Tổng thống Viktor Yanukovych. Chỉ riêng trong vài tháng qua, ngân sách mà Mỹ và EU chi cho lực lượng đối lập Ukraine đã là hơn 5 tỷ USD.
Ông Scott Rickard nhận định, tình hình chính trị ở Ukraine hiện đang phát triển theo đúng dự định của Mỹ nhưng có điều, Washington đã không ngờ được chính sách cứng rắn từ chính quyền của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong khi đó một đoạn băng ghi âm rò rỉ trên You Tube lại nhắc về sự xuất hiện của lính bắn tỉa ở Kiev và khẳng định đây là lính bắn tỉa của NATO, được lực lượng đối lập ở Ukraine hậu thuẫn, đưa vào nước để đối phó với các biện pháp trấn áp biểu tình chống chính phủ của chính quyền Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukovych. Chính vì lẽ đó mà Nga đã yêu cầu và bày tỏ sự ủng hộ việc tiến hành một cuộc điều tra độc lập về các sự kiện ở thủ đô Kiev của Ukraine.
Và những cảnh báo mới
Như vậy, có thể thấy, tình hình ở Ukraine hiện ngày càng phức tạp khi mà các quốc gia bên ngoài ngày càng lún sâu vào cuộc khủng hoảng ở nước này. Trong một tuyên bố đưa ra hôm 7/3, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng khuyến cáo rằng, các biện pháp trừng phạt không phải là cách tốt nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Giới phân tích cũng bày tỏ nhiều lo ngại nhất là khi cựu Thủ tướng Ukraine Yulia Tymoshenko tuyên bố về khả năng xảy ra cuộc chiến tranh du kích tại Crimea. Hãng Itar-Tass còn dẫn nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho hay, Dimitry Yarosh, thủ lĩnh nhóm cực đoan Right Sector ở Ukraine mới đây đã yêu cầu chính quyền Kiev cấp vũ khí cho các chiến binh của nhóm và sử dụng các trung tâm huấn luyện quân đội để “huấn luyện các chiến binh của nhóm”.
Trước đó, vào ngày 5/3, một đề xuất đã được đệ trình lên Quốc hội Ukraine trong đó đề nghị đưa nhóm Right Sector vào danh sách các đơn vị vũ trang thường trực
